Хитай оқуғучилар герман милләтчилириниң һуҗумиға учриди

Германийә долқунлири радиосиниң 21 - ноябирдики хәвиридә баян қилинишичә, икки нәпәр хитай оқуғучи герман милләтчилириниң һуҗумиға учрап яриланған.
Ихтияри мухбиримиз әкрәм
2011.11.22
chinese-students-in-germany-305 Гирманийәдә гирманчә үгиниватқан хитай оқуғучилири
AFP

Йеқинқи бир - икки һәптидин буян, германийиниң һәрқайси шәһәрлиридә герман милләтчилиригә қарши намайишлар үзүлмәй давам қилмақта. Охшашла герман милләтчилириму һәр йәрдә намайиш өткүзүп, һөкүмәтниң йеңи натсистлар тәшкилатиға болған қаттиқ муамилисигә назарилиқ билдүрмәктә. Германийә һөкүмәт даирилири болса, бир тәрәптин “ оңчил милләтчиләр гуруһи” дегән йеңи нам билән натсистларни җимиқтурушниң пиланиға тутуш қилса, йәнә бир тәрәптин хәлқни хатирҗәм қилиш йолида үзлүксиз тиришмақта. Германийә асасий қанунни қоғдаш идарисиниң җиддий йиғинлири һәр күни давам қилмақта. Германийә президенти вә ички ишлар министирлириму бу йиғинларда өз ипадилирини билдүрүп өтмәктә.

Алдинқи һәптиләр германийидә оңқанат милләтчиләр гуруһи - йеңи натсистлар гуруһиниң адәмлири дәп қаралған увә бөһнһардт, бәатә, увә мундлос қатарлиқ үч нәпәр милләтчиниң 2000 - йилидин 2007 - йилиға қәдәр өлтүрүлгән сәккиз нәпәр түрк, бир нәпәр герк вә бир нәпәр герман сақчиси қатарлиқларниң қатиллиқ җинайитигә җавабкар икәнлики паш қилинғандин кейин, германийидики пүтүн мәтбуат, телевизорлар йеңи натсистлар гуруһиниң қатиллиқ җинайәтлиригә аит хәвәрләр вә мулаһизиләргә кәң орун берип кәлмәктә иди. Дәл мушундақ бир вәзийәттә, германийиниң заксен - анхалт шитатиға тәвә көтһен дегән йеридә икки нәпәр хитай оқуғучи кочида бир топ герман яшлириниң һуҗумиға учрап қаттиқ таяқ йегән. Хитай әлчиханиси бу мунасивәт билән дәрһал наразилиқ билдүрүп, германийә һөкүмитини хитай оқуғучиларниң бихәтәрликигә яхши көңүл бөлмәслик билән әйиблигән. Хитай оқуғучилар бирләшмисиму наразилиқ баянати елан қилип, хитай һөкүмитиниң хитай оқуғучиларға игә чиқишини тәләп қилған.

Көтһен сақчи даирилириниң мәтбуатқа ашкарилишичә, бир топ герман яшлири валлстрассә дәп аталған кочида икки нәпәр хитай оқуғучиға қоршап һуҗум қилған болуп, бу вәқә йеқиндин буян бу йәрдә йүз бәргән әң еғир вәқә болуп һесаблинидикән. Герман яшлири хитай оқуғучиларниң галлирини боғувелип, пут сөңәклиригә дәссигән вә йүз - көзлиригә қаттиқ урған. Вәқәниң омуми җәряни камераға чүшүп қалған. Сот мәһкимисиниң тутуш буйриқиға бинаән, 18 яшлиқ бир герман яш қолға елинған. Униң йеңи натсистлар гуруһи билән алақисиниң бар - йоқлуқи техи ашкариланмиған. Хитай оқуғучиларни урушқа қатнашқан башқа яшлар һазирға қәдәр тутулмиған. Германийидики уйғур зиялийси раһилә ханим бу вәқәни хитайларниң герман миллитигә бериватқан сәлбий тәсири билән мунасивәтлик дәп қарайдиғанлиқини билдүрди.

Мәркизи германийә гезитиниң баян қилишичә, хитай оқуғучилар бирләшмиси бу вәқәдин кейин бир очуқ хәт елан қилған болуп, хәттә хитай оқуғучиларниң бихәтәрликиниң капаләткә игә әмәсликини, бундақ вәқәләрниң илгириму йүз бәргәнликини, лекин җавабкарларниң һазирға қәдәр қанунниң ториға чүшмигәнликини инкас қилған. Хитайниң берлиндики әлчихана хадими чен җүнфең бу мунасивәт билән германийә долқунлири радиосиниң зияритини қобул қилғанда, бу қетимқи икки нәпәр хитай оқуғучиға һуҗум қилиш вәқәсиниң тунҗи қетимлиқ иш әмәсликини, герман яшлириниң хитай оқуғучиларға һуҗум қилиш вәқәлириниң илгириму 3 - 4 қетим йүз бәргәнликини тилға алған. Чен җүнфең хитай оқуғучилар бирләшмисигә қилған тәвсийисидә, герман милләтчилири соруниға йеқин йолимаслиқни, хитай оқуғучиларниң өзини қоғдаш еңини юқири көтүрүши керәкликини тәкитлигән.

Германийидики йеңи милләтчиләр гуруһиниң германийә сияситигә көрә, һакимийәткә қатнишиш салаһийити йоқ. Бу сәвәблик йеңи милләтчиләр гуруһи даим һөкүмәткә наразилиқ билдүрүп намайишлар өткүзүп кәлмәктә. Бу гуруһ ят милләтләрни йәкләйдиған болуп, германийә земинида германлар яшиши керәк, һәр ким өз вәтинидә яшиши керәк, дегәнни тәшәббус қилиду. Бирақ германийә һөкүмити германийигә йәрләшкән 10 милйонға йеқин көчмәнләр вә сиясий панаһлиқ тилигүчиләргә германийә пуқралириға охшашла баравәр муамилә қилиш сияситини йүргүзүп кәлмәктә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.