Хитай пакистандики шәрқи түркистан күчлиридин хатирҗәм әмәс

Пакистанда ингилизчә нәшр қилинидиған Dawn гезитиниң хәвәр қилишичә, бу йил 18 ‏ - април күни, хитайниң пакистан баш әлчиси баянат елан қилип, пакистандики шәрқи түркистан күчлиридин хатирҗәм болалмайватқанлиқини билдүргән.
Мухбиримиз шөһрәт һошур хәвири
2008.04.22

 "Пакистанниң бәзи җайлирида, бәзи вақитларда шәрқи түркистан күчлири наһайити актип һәрикәт қиливатиду" дейилгән баянатта, пакистан һөкүмитиниң бу җәһәттә сәзгүр болуши тәләп қилинған.

 Хитай пуқралири пакистанда арқа - арқидин 5 қетим һуҗумға учриған

Баш әлчи Luo Zhaohui баянатида йәнә, хитай билән пакистан арисидики достлуқниң көз юмулмас дәриҗидә мустәһкәм икәнликини, әмма бу достлуқниң пакистандики бәзи күчләр тәрипидин бузғунчилиққа учраш еһтимали барлиқини билдүргән. У йәнә баянатида, шәрқи түркистан күчлири аримиздики достлуқтин һечқачан мәмнун әмәс дәп әскәрткән. Лу җавхуйниң баянатидин бир күн бурун, пакистан ички ишлар министири бир қисим чәтәллик күчләр хитай - пакистан мунасивитини бузушқа урунуватиду дәп билдүргән.

Давн гезити хитай баш әлчисиниң баянатини, хитайниң икки тәрәп мунасивитидики һәқиқий әндишисини тунҗи қетим сиртқа ашкарилиши дәп язған. Әмма хитайниң пакистан әлчиханисиниң тор бетидин ашкарилинишичә, бу тунҗи әһвал әмәс. Пакистандики хитай баш әлчиси өткән йил 7 ‏ - айда исламабадтики ахбарат гезитиниң зияритини қобул қилип, охшаш әндишиләрни тилға алған. У шу қетимқи сөзидә мундақ шикайәт қилған: " мән бир нәрсини чүшинәлмәйватимән. Немә үчүн җуңголуқларға арқа - арқидин һуҗум қилиниду, мушуниң билән җуңголуқларниң 5 ‏ - қетим һуҗумға учриши."

Лу җавхуй бу сөзләрни қилған чағда, пакистанниң пишавур вилайитидә хитай пуқралири һуҗумға учрап 3 хитай өлгән иди. Пакистандики бәзи ахбарат вастилири өткән йили исламабадтики хитай паһишиханисиға һуҗум қилиш билән келип чиққан қизил мәсчит вәқәсидиму уйғур мустәқилчилириниң қоли барлиқини хәвәр қилған иди.

 Пакистанда 3000 хитай, 7000 сақчи тәрипидин муһапизәттә

Пакистандики хитай әлчиханисиниң тор бетидин ашкарилинишичә, нөвәттә пакистанда яшаватқан хитай пуқралириниң сани 3000 нәпәр болуп, булар 7000 нәпәр пакистан сақчиси тәрипидин муһапизәт қилиниду.

Өткән йили, хитай әлчиханиси билән пакистан ички ишлар министирлиқи бирләшмә бихәтәрлик әтрити қуруп чиққан, бу әтрәттики муһапизәтчиләр хитай әлчиханиси, хитай тиҗарәт орунлири, аилилик қороси қатарлиқ җайларни муһапизәт қилғандин башқа, назарәт вә ахбарат алмаштуруш вәзиписини өтәйду. Хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң баян қилишичә, пакистан һөкүмити һазирға қәдәр исмаил сәмәд қатарлиқ 20 дин артуқ уйғур мустәқилчилирини хитайға тапшурған. Шундақтиму хитайниң пакистандики шәрқи түркистан күчлиригә қарита әндишиси давам қилмақта.

Пакистанда 8 йил илим тәһсил қилған һидайитулла әпәнди хитайниң бу әндишиси һәққидики қарашлирини баян қилди. Униң қаришичә, нөвәттики пакистан - хитай достлуқи пәқәт мәнпәәт үстигә қурулған сахта достлуқ болуп, униң аммивий асаси йоқ.

Һидайитуллаһ: "пакистанда, уйғур паалийәтчилири үчүн йәнила йочуқ бар"

Һидайитуллаһ әпәндиниң билдүрүшичә, пакистандики көплигән аммивий тәшкилатлар, хәлқ башқурушидики мәктәпләр шәрқи түркистан хәлқиғә һесдашлиқ қилиду, мәктәпләр уйғур оқуғучиларға етибар билән қарайду, бу йәрдә йетишкән оқуғучилар бәлгилик йүксәкликтики сиясий аң билән йетишип чиқиду. Униң қаришичә йәнә, пакистанда йеқиндин бери, уйғурларға қарита һөкүмәт бир қатар ичәкләш тәдбирлири қолланған болсиму, йәнә имканлар мәвҗут, чүнки пакистан хәлқиниң"янчуқи" көп болуп, һәқсизликкә учриғанларни сиғдуруп кетәләйду. Һидайитуллаһ әпәндиниң қаришичә, хитай, пакистан - афғанистан чегра арисидики тенчсиз районларниң уйғурларға һәрбий тәлим елиш пурсити яритип беришидин әндишә қилиду.

Хитай баш әлчиси мәзкур баянатини елан қилғандин кейин, пакистан ахбарати, пакистан президенти пәрвәз мушәррәпниң бу қетимқи үрүмчи зияритиниң әң муһим йошурун темиси шәрқи түркистан күчлири икәнликини баян қилишмақта.
Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.