Хитай алий сот мәһкимиси хәлққә қаттиқ зораванлиқ васитилири билән муамилә қилмаслиқ һәққидә чақириқ елан қилди

Хитай алий сот мәһкимиси 9-сентәбир күни чақириқ елан қилған болуп, һәр дәриҗилик йәрлик һөкүмәтләрни хәлққә қаттиқ зораванлиқ васитилири билән муамилә қилип, еғир ақивәтләрниң келип чиқишиға сәвәбчи болмаслиқни буйруған.
Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2011.09.09
sot-mehkimisi-court-Beijing-305.jpg Бейҗиңдики сот мәһкимиси. 2006-Йили 31 авғуст
AFP

Чақириқта йәрлик һөкүмәтләрниң пуқраларниң йәр-җайлирини мәҗбурий тартивелиштәк зораванлиқ һәрикәтлириниң нәтиҗисидә еғир қаршилиқ һадисилириниң келип чиққанлиқи, бу аччиқ савақни әстә тутуш керәклики, пуқраларни қаршилиққа мәҗбурлайдиған зорлуқлардин қол үзүши зөрүрлүки тәкитләнгән.

Б б с қанилиниң 9-сентәбирдики хәвиридә көрситилишичә, хитай алий сот мәһкимиси бу чақириқни 9-сентәбир күни елан қилған болсиму, алий сот мәһкимисиниң тор бетидә чақириқ елан қилинған вақитни 5-айниң 6-күнигә тоғрилап қойған. Бу йил 5-айда мәмликәтлик тупрақ-ениргийә министирлиқи охшаш мәзмунда чақириқ елан қилған иди. Алий сот мәһкимиси бу чақириқида йәрлик сот органлириниң һәммә ишни қанун бойичә елип беришини, әгәр йәнә пуқраларниң йәр-мүлүклирини зорлуқ билән игиливелиш һадисилири садир болса, мәсулийәт сүрүштә қилинидиғанлиқини оттуриға қойған һәмдә илгири мушу сәвәблик тәсири интайин яман болған зор тоқунуш һадисилириниң мәйданға келип, хәлқ ичидә интайин яман тәсир пәйда қилғанлиқи тилға елинған.

Д у қ баш катипи долқун әйса әпәнди бу тоғрисида өз қарашлирини оттуриға қоюп, хитай һөкүмитиниң бу чақириқлириниң уйғур вәтинидә қилчиму роли болмайдиғанлиқи, уйғур дияриниң хитайниң 19 өлкисигә һалқима тәрәққият ниқаби астида булаң-талаң үчүн бөлүп берилгәнлики, қәшқәр қәдимий шәһириниң бузулуши буниң типик мисали икәнлики, хитайниң қәшқәрдә уйғурларни аз санлиқ бир һаләткә чүшүрүп, қаршилиқ көрситиш күчидин мәһрум қилмақчи болуватқанлиқини хәлқниң чүшинип йетиватқанлиқи қатарлиқ мәсилиләрни тилға алди. У сөзидә, 30-31-июл қәшқәр вәқәлириниң партлишиға дәл қәшқәр қәдимий шәһириниң вәйран қилинишиниңму бир сәвәб болғанлиқини, хитайниң уйғурларни ассимилятсийә қилип йоқитиштин ибарәт бу шум нийитидин ваз кәчмисә, қаршилиқларниңму үзлүксиз давамлишидиғанлиқини тәкитлиди.

Хитай һөкүмитиниң атақта юқири дәриҗилик қанун оргини болған алий сот мәһкимисиниң бу чақириқлири, германийә федәрал җумһурийити кишилик һоқуқ комитетиниң мәсули маркус лөниң әпәнди хитай һөкүмитини кишилик һоқуқ дәпсәндичилики билән әйиблигән бир чағда елан қилинди. Германийә долқунлири радиосиниң 9-сентәбирдики хәвиригә көрә, хитай мәркизи комитети ташқи алақә бөлүминиң мәсули ваң җярүй йетәкчиликидики бир гуруппа вәкилләр һазир берлинда зиярәт қиливатқан болуп, бүгүн германийә ташқи ишлар министири вестер велле әпәнди билән көрүшәтти. Германийә һөкүмити кишилик һоқуқ комитетиниң мәсули маркус әпәнди түнүгүн хитай вәкиллири билән көрүшкәндә, хитайни охшимиған көз қараштики кишиләргә болған бастурушни тохтитишни тәкитләш билән биргә, хитай зиялийси әй вейвейниң әркинликини толуқ әслигә кәлтүрүшни тәләп қилған һәмдә уйғурлар вә тибәтликләр вәзийитидин әндишә қиливатқанлиқини оттуриға қойған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.