Gow shiyang: sherqiy türkistan dep yer yoq, u shinjang Uyghur aptonom rayoni

Xitayning enqerede turushluq bash elchisi gow shiyang bu yil 18 ‏ - april jüme küni türkiyining paytexti enqere shehride axbarat yighini achqan, u axbarat yighinida tibet mesilisi we sherqiy türkistan azadliq heriketliri toghrisida muxbirlargha melumat bergen.
Muxbirimiz arislan xewiri
2008-04-21
Share

 "Dalay lama rohaniy rahib emes"

Gow shiyang sözide yene olimpik musabiqisi namayish qilish, bayqut qilishtek qarshiliqlargha düch kélishtin qet'iynezer musabiqe programmisini béyjingda ötküzüsh pilanidin waz kechmeydighanliqini, ilgiriki pilan boyiche olimpik mesh'ilining tibettin ötidighanliqini bildürgen. U yene tibet mesililiri heqqide toxtilip mundaq dédi: "xitay hakimiyiti tibet xelqini rahiblar sinipining hoquq we iqtisadi igilikni monopol qiliwélishidin qutuldurdi, tibet xelqini téximu köp heq ‏ - hoquqqa we erkinlikke érishtürdi."

Gow shiyang yene muxbirlargha xitap qilip mundaq dédi: "dalay lamani rohaniy rahib deydighanlardin shuni soraymen. Qandaqmu bir rahib hökümet quralisun? parlamént mejlisi achalisun? herbiy baza quralisun? dalay lama 1960‏ - yildin 2007 ‏ - yilghiche her yili 10 ‏ - martta tibet xelqini küshkürtidighan sözlerni qilip kelmekte."

Gow shiyang : "sherqiy türkistan dep yer yoq u shinjang Uyghur aptonom rayoni"

Muxbir, xitayning sherqiy türkistanda yürgüzüwatqan siyasiti toghrisida sorighanda gow shiyang mundaq dégen : "so'alingizgha tüzütüsh bérishni xalaymen, 'sherqiy türkistan' dep yer yoq, Uyghurlar köp sanliqni igileydighan, bashqa az sanliq milletlermu yashaydighan shinjang Uyghur aptonom rayoni bar. Sherqiy türkistan az bir qisim insanlarning musteqilliq heriket pa'aliyiti, ularning arisida beziliri qoralliq heriket qilish yolini tallidi. Ular b d t ning térrorist teshkilatlar tizimlikige qoshuldi. Bu ayrimchiliq we bölgünchilik heriketler türkiye qatarliq héchqandaq döletning qollishigha érishelmeydu, men u rayon'gha 3 qétim bardim, ötken yili yazdimu barghan idim, u yerdiki insanlar nahayiti huzur ichide yashimaqta, ular iqtisadini tereqqiy qildurush üchün tiriship ishlimekte. U rayonning tereqqiyat sür'iti döletning otturiche tereqqiyat sür'itidin yuqiri orunda turidu. Bu yerdiki axbaratchilar özi kétip körse idi bu yerde dawa qilin'ghanlarning orunsiz ikenlikini bilgen bolatti."

 Shu küni oxshash waqit oxshash sa'ette sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyiti bilen türkiye sa'adet partiyisi istanbul yashlar shöbisi birlikte, xitayning istanbuldiki konsulxanisi aldida, xotende tutqun qilin'ghan ayallarni qoyush bérishni telep qilip namayish pa'aliyiti élip barghan idi.

Biz xitayning enqerede turushluq bash elchisi achqan axbarat yighini toghrisida sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyitining bashliqi doktor atawullah shehyar we bash katip doktor alimjan ependi bilen söhbet élip barduq. 
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet