Enqerede xitay - türkiye munasiwetlirige a'it muhakime yighini échilmaqchi

Xitayni tonushturush pa'aliyiti 10 - ayning 17 - küni enqerede resmiy bashlinidu. Bu pa'aliyetning kün tertipi boyiche 10 - ayning 18 - küni türkiye xelq'ara istratégiye tetqiqat idarisida türkiye - xitay munasiwetliri heqqide yighin échilmaqchi.
Muxbirimiz erkin tarim
2010-10-14
Élxet
Pikir
Share
Print
Süret, duq muawin reisi séyit tümtürk ependi bilen hayrullah efendigil ependiler, xelqara istratégiye tetqiqat idarisi bashliqi dr. Sedat lachiner ependi  bilen birge.
Süret, duq muawin reisi séyit tümtürk ependi bilen hayrullah efendigil ependiler, xelqara istratégiye tetqiqat idarisi bashliqi dr. Sedat lachiner ependi bilen birge.
RFA Photo / Erkin Tarim

Bu yighin'gha, xitaydin kélidighan mutexesislerdin bashqa yene xitayning türkiyide turushluq bash elchisi gong shyawshéngmu qatnishidiken.

Mezkur yighin bashlinishtin burun duq mu'awin re'isi séyit tümtürk ependi bilen hayrullah efendigil ependi bu idarini ziyaret qilip, xitayning bügün Uyghurlargha élip bériwatqan siyasiti heqqide melumat berdi.

Ikki sa'et dawam qilghan bu ziyaret heqqide melumat élish üchün aldi bilen mezkur tetqiqat ornining bashliqi doktor sedat lachiner ependige mikroponimizni uzattuq.
Süret, d u q wekilliri xelqara istratégiye tetqiqat idarisi bashliqi dr. Sedat lachiner ependini ziyaret qilip, xitayning bügün uyghurlargha élip bériwatqan siyasiti heqqide melumat bériwatqan körünüsh.
Süret, d u q wekilliri xelqara istratégiye tetqiqat idarisi bashliqi dr. Sedat lachiner ependini ziyaret qilip, xitayning bügün uyghurlargha élip bériwatqan siyasiti heqqide melumat bériwatqan körünüsh. RFA Photo / Erkin Tarim
 
Dr. Sedat lachiner ependi 10 - ayning 18 - küni xitaydin kélidighan mutexessisler bilen achmaqchi bolghan yighin heqqide melumat bérip mundaq dédi:
   
" 18 - Chisla biz xitaylar bilen achmaqchi bolghan yighinda türkiye bilen xitay otturisidiki hemkarliq heqqide muzakire élip barimiz. Ikki dölet otturisidiki munasiwet heqqide tetqiqat bekla az. Xitayning tüzümi, dunya qarishi türkiyige oxshimaydu. Türk xelqi xitayni yaxshi chüshenmeydu. Shunga xitayning iqtisadiy, siyasiy weziyiti heqqide tepsili bir tetqiqat élip bérishimiz lazim. Etrapliq tetqiqat élip barghandin kéyin, xitay bilen qandaq bir munasiwet ornitishimiz kérekliki otturigha chiqidu."
   
Xelq'ara istratégiye tetqiqat idarisi bashliqi dr. Sedat lachiner ependi türkiye - xitay munasiwetliridiki eng muhim mesililerdin birining sherqiy türkistan mesilisi ikenlikini chüshendürüp mundaq dédi:
   
"Ikki dölet otturisidiki eng muhim mesililerdin biri sherqiy türkistan mesilisidur. Türkiyining bu mesilige bolghan pozitsiyisi éniq, yéqinqi yillarda téximu éniq bolghili turdi. Biz zorawanliqqa tayinip mesilini hel qilishqa qarshi turimiz. Ikkinchisi, döletler öz puqraliri üchün qilishqa tégishlik bolghan wezipilirini ada qilishi kérek. Bügün dunyada döletlerning wetendashlirigha qandaq mu'amile qilishi heqqide ölchemler bar, türkiye bu ölchem boyiche xelqighe mu'amile qilishqa tirishiwatidu, xitaymu bu ölchemlerge ri'aye qilishi kérek. Kéyinki 10 yildin béri xitay türkiye bilen bolghan munasiwetni tereqqiy qildurushqa tirishiwatidu, yéqindin béri xitayning türkiyige bolghan qiziqishi téximu kücheydi. Eger biz xitay bilen qoyuq munasiwet ornatsaq bir - birimizni téximu yaxshi chüshensek, otturimizdiki mesililerni hel qilishimizgha köp paydisi bolidu dep oylaymen."

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki söhbitimizning tepsilatini anglaysiler.



 
Toluq bet