Xitay - yaponiye aral majrasi peseymey turupla, amérika bilen jenubiy koriye sériq déngizida herbiy meshiq bashlidi

Xitay bilen yaponiye munasiwitidiki jiddiylikning téxi pesiyidighanliqidin bésharet körülmigen ehwal astida, amérika bilen jenubiy koriye birliship sériq déngizda su asti paraxotlirining hujumigha taqabil turush herbiy meshiqi ötküzüshke bashlidi.
Muxbirimiz weli
2010.09.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Jenubi-Koriye-dengiz-armiyisi-305.jpg Süret, 2010 - yili 27 - may, jenubiy koriyining déngiz armiyisi özining gherbi déngiz chégra tewelikide manéwér élip bériwatqan körünüsh.
AFP Photo

Xitay yéqindin buyan yaponiyidin, xitay kémisining kapitanini qoyup bérishni telep qilip kéliwatqan idi. Amérika awazining bayan qilishiche, gerche yaponiye hazir xitay kémisining kapitanini qoyup bergen bolsimu, jiddiylik yenila peseymidi. Belki 26‏ - séntebir küni xitayda, yaponiyidin bu weqe üchün epu sorashni we ziyanni tölep bérishni telep qilidighan namayish yüz berdi. Hazirqi ehwaldin qarighanda, xitay bilen yaponiye otturisidiki qarshiliq asanliqche pesiyidighandek emes.

Xewerde éytilishiche yene, yaponiyide hazir hoquq tutuwatqan démokratik partiyining 70 nechche neper parlamént ezasi, na'oto kan hökümitining xitay kémisining kapitanini qoyup bergenlikige naraziliq bildürdi. Na'oto kan hökümiti qollan'ghan bundaq diplomatik charini, özining hoquq da'irisidin halqip ketkenlik, yaponiye qanunigha xilapliq qilghanliq, dep körsetti. Yene bir qisim péshqedem kabinét ezaliri na'oto kan hökümitige, sénkaku arallirida derhal herbiy baza qurush lazimliqini körsetti.

Yaponiyimu xitaydin, zeximlen'gen yaponiye charlash kémisining chiqimini tölep bérishni telep qildi

Birleshme agéntliqining tokyodin bayan qilishiche, yaponiye xitay kémisining kapitanini qoyup bergendin kéyinmu, ikki dölet munasiwitidiki jiddiylik yenila peseymigen, belki xitay emdi yaponiyidin epu sorashni, tölem bérishni telep qilghanliqigha qarita, yaponiyide qarshiliq keypiyat kücheydi. Shundaqla 27‏ - séntebir küni yaponiye xitaydin, zeximlen'gen yaponiye charlash kémisining chiqimini tölep bérishni telep qildi.

Xitay bilen yaponiye medeniyiti oxshimighachqa bir - birining meqsitini chüshenmeywatidu

'Asaxi shinbun géziti' de bayan qilinishiche, yaponiye hökümiti xitayning 'tutuwalghan ademni qoyup bersun' déginining menisini chüshenmigen, belki tutuwalghan ademni qoyup bersila, ikki dölet otturisidiki jiddiylik tinchlinidighan oxshaydu dep oylap qalghan. Xitay hökümitimu, yaponiyining tutuwalghan ademni qoyup bergenlikining menisi emdi mesilini söhbetliship tinchliq bilen hel qilayli dégendin ibaret ikenlikini chüshenmigen. Bu, emeliyettiki medeniyet perqi.

Xitay emdi mesilini diplomatik usul bilen hel qilishnimu ret qildi

Xewerde éytilishiche, hazir xitay bilen yaponiye otturisida, mesilini diplomatik usul bilen hel qilidighan munasiwetmu téxi eslige kelmidi. Yaponiye hazir xitay bilen diplomatik wasite arqiliq xitaygha, xitay kémilirining sénkaku arallirigha yéqin jaylardin derhal chékinishi lazimliqini uqturmaqchi we xitay sezgür herbiy tarmaqlirimizgha kélip resim tartti, dep 4 neper yaponiyilikni tutuwalghan mesile üstide sözleshmekchi bolghan idi, xitay emdi mesilini diplomatik usul bilen hel qilishnimu ret qildi.

Xitay - yaponiye munasiwitidiki jiddiylik téxi peseymigen ehwal astida, amérika bilen jenubiy koriye sériq déngizda herbiy meshiq bashlidi

Fransiye agéntliqining bayan qilishiche, amérika bilen jenubiy koriye birliship sériq déngizda su asti paraxotlirining hujumigha taqabil turush herbiy meshiqi ötküzüshke bashlidi. Bu herbiy meshiq hazir xitay bilen yaponiye otturisidiki jiddiy munasiwet hazir asanliqche pesiyidighanliqidin dérek bolmighan ehwal astida boluwatidu. Shundaqla yene, shimaliy koriye emgek partiyisining chong qurultiyi, yeni kim yong'él iz basarini belgilesh üchün misli körülüp baqmighan chong herbiy parat ötküzidighan bir téximu sezgür waqitqa toghra keldi.

Sherqi - jenubiy asiya döletliri ittipaqi hazir amérika bilen birlikte sherqi déngizda qatnashni erkinleshtürüsh üchün heriket qilmaqta

Merkizi agéntliqining bayan qilishiche, amérika bilen sherqi - jenubiy asiya döletliri ittipaqi, buningdin bir nechche kün burun, b d t chong yighini jeryanida aliy derijilik uchurushush ötküzüp, bir jenggiwar bayanat élan qilghan idi.

Filippin teripidin layihilen'gen bu bayanatta 'jenubiy déngiz' dégen atalghuning qesten tilgha élinmighanliqigha, hetta migon deryasi mesilisimu birlikte hel qilinishi kérek dep tekitligenlikige, gerche xitay qattiq naraziliq bildürgen bolsimu, emma hazir sherqiy - jenubiy asiya döletliri ittipaqi, amérika bilen yéqindin hemkarliship, sherqi déngizda qatnashni erkinleshtürüsh üchün heriket qollanmaqta.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.