Xelq'araning tenqididin kéyin xitay choshqa zukimida ölgenler sanini qayta élan qildi

Xelq'ara sehiye teshkilatining we chet'el metbu'atlirining xitayni "choshqa zukimining xitaydiki tarqilish ehwalini yoshurdi" dégen eyiblishidin kéyin, xitay sehiye ministirliqi tunji qétim xtaydiki choshqa zukimi wirusi bilen yuqumlinish ehwalini dunyagha élan qildi.
Muxbirimiz mihriban
2009-12-02
Share
Xitayda-choshqa-kesili-305 29 - Aprél küni béyjing kochilirining biride choshqa zukamidin mudapie körüp maska taqiwalghan bir yoluchining körünüshi.
AFP Photo

Tünügün, 1 - dékabir küni kechte, xitay sehiye ministirliqining ishxana mudiri lyang wennyen muxbirlargha bayanat bérip, 11 - ayning 29 - künige qeder xitayda 178 ademning choshqa zukimi seweblik ölgenlikini, pütün memliket boyiche choshqa zukimi wirusi bilen yuqumlan'ghanlar sanining 91 ming 393 ke yetkenlikini, bulardin 72 ming 306 ademning dawalinip saqayghanliqini, 6 ming 821 ademning doxturxanida dawaliniwatqanliqini, 12 ming 88 ademning a'ilisidikilerdin ayriwétilip dawaliniwatqanliqini élan qildi.

Xitay sehiye ministirliqi élan qilghan bu san xitayning 11 - ayning otturiliri élan qilghan," xitayda choshqa zukimi bilen ölgenler sani 53 neper" dégen sanining 3 hessisige barawer bolup, xitay hökümiti ötken hepte xelq'ara metbu'atlar we teshkilatlarning " xitay hökümiti choshqa zukimida yuqumlan'ghan kishilerning heqiqiy sanini yoshurdi" dep tenqid qilishigha uchrighandin kéyin andin bu sanni élan qilghan.

Xitaydiki ataqliq nepes késelliri mutexessisi jung nenshen ependimu otken hepte, " jenubiy junggo géziti" ning ziyaritini qobul qilip, xitay hökümiti élan qilghan choshqa zukimining tarqilish ehwali heqqidiki sanliq melumatqa ishenmeydighanliqini bildürgen idi. U sözide," bezi yerlik orunlar choshqa zukimining tarqilish ehwalini yoshuruwatidu, ular choshqa zukimi wirusi bilen yuqumlinip ölgen kishilerni öpke yallughi bilen ölgen dep yalghan melumat bérish arqiliq hökümet da'irilirining choshqa zukimining tarqilish ehwalini yoshurushigha yardemde boldi" dep körsetti. Jung nenshen ependi yene 2003 - yili xitay hökümitining eyni chaghdiki saris késilining heqiqiy ehwalini xelq'aradin yoshurush qilmishini pash qilghanlardin biri idi.

Seyshenbe küni kechte muxbirlarning ziyaritini qobul qilghan xitay sehiye ministirliqi ishxana mudiri lyang wennyen nöwette choshqa zukimi wirusining xitaydiki tarqilish ehwalining yenila nahayiti keng da'irilik boluwatqanliqini, qish peslining kirishi bilen xitayda choshqa zukimi bilen yuqumlinip ölidighan kishiler sanining belkim téximu köpiyish éhtimali barliqini bildürdi.

Xitayda choshqa zukimini kontrol qilish qiyinchiliqqa uchrawatqan bolup, xitayda ishlepchiqirilghan choshqa zukimi waksinisini urghuzushni xalaydighan kishiler hazirghiche köp emes iken. Xitay sehiye ministirliqi ishxana mudiri lyang wennyenning 1 - dékabir küni bildürüshiche, 29 - noyabirghiche xitayda 56 milyon adem choshqa zukimi waksinisi emleshke seperwer qilin'ghan bolup, pütün memliket boyiche choshqa zukimi waksinisi urghuzghanlar 26 milyon 250 ming iken.

Lyang wennyen xitayda yasalghan choshqa zukimi waksinisining ishenchlik ikenlikini tekitlep,sinaq teriqiside urulghan deslepki waksinida eks tesir körülgen kishilerning 2867 ikenlikini, bu sanning waksina urulghan kishiler sanining aran 100 mingdin 31 ini igileydighanliqini bayan qildi.

Hazirghiche xitayda waksina urghandin kéyin ölüp ketken kishi 4 neper bolup, lyang wennyen bu kishilerning jesitini yérip tekshürüsh arqiliq ularning waksina emligenlik sewebidin emes, belki bashqa késellik sewebidin ölgenlikini bildürgen. Emma xitayda kishiler yenila xitayda ishlepchiqirilghan waksinini ishenchsiz dep qaraydighan bolup, waksina urghuzushni xalaydighanlar yenila az iken.

Xitayning shinxu'a tor bétidin melum bolushiche, Uyghur aptonom rayonimu choshqa zukimi wirusining tarqilishi yuqiri bolghan rayonlardin bolup, bu hepte ichide ürümchi shehiridiki barliq ottura, bashlan'ghuch mekteplerde oqughuchilargha choshqa zukimi waksinisi urush orunlashturulghan. Istansimiz igiligen uchurlardin melum bolushiche, gerche mektepler oqughuchilarning hemmisige choshqa zukimi waksinisi urghuzush kéreklikini telep qilghan bolsimu, emma bir qisim ata - anilar perzentlirige waksina urghuzushni ret qilip waksina urghuzush jedwilini toldurmighan.

Xelq'ara sehiye teshkilatining 8 - noyabirdiki sanliq melumatigha asaslan'ghanda, pütkül dunya boyiche choshqa zukimi wirusi bilen yuqumlan'ghanlar sani 5 milyon kishige yetken bolup, 6000 din artuq adem ölgen. Dunya sehiye teshkilati bu sanning choshqa zukimida ölgen kishilerning heqiqiy sanigha wekillik qilalmaydighanliqini, buning peqet chong muz taghning kishilerge körün'gen kichikkine bir parchisila ikenlikini tekitligen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet