Хитайға ярдәм қилиш зулумниң күчийишигә ярдәм қилғанлиқму?

Яврупа бирликиниң хитайда ясалған сүт мәһсулатлирини қаттиқ чәкләш тоғрисидики қараридин кейинла, германийидә хитайға ярдәм пули беришкә қарши долқун йәнә бир балдақ юқири көтүрүлди.
Мухбиримиз әкрәм
2008-09-24
Share
merkel-beijing-win-305.jpg Меркел ханим бейҗиңни зийарәт қилғанда вин җйабав билән биргә.
AFP Photo

Хитайға тәрәққият ярдәм пули бериш мәсилиси, германийә парламентида узундин буян талаш - тартишта қалған бир мәсилә. "Дуня гезити" ниң 9 - айниң 22 - күнидики хәвиригә қариғанда, бу қетим германийә FDP партийисиниң қәтий қарши туруши билән, хитайға берилидиған тәрәққият ярдәм пулини тохтитиш мәсилисидә парламенттикиләр пикир бирлики шәкилләндүргән. Өткән йили германийә һөкүмитиниң хитайдики сәһийә ишлири, муһит қоғдаш ишлири вә параванлиқ ишлири үчүн бәргән пули 200 милйон йевроға йәткән болуп, бу ярдәм германийидики һәр қайси партийиләрниң наразилиқини қозғапла қалмай, хәлқ арисидиму күчлүк қаршилиқ пәйда қилған. "Һарам кәткән пул" дегән чуқан мәтбуатларни қаплиған.

Хитай дәриҗидин ташқири күчлүк дөләт болмақчи

Хәвәргә асасланғанда, хитайға тәрәққият ярдәм пули беришкә қарши мәйдандики бир қисим һөкүмәт хадимлири "хитайға ярдәм пули беришниң һаҗити йоқ, хитай әмди өз күчигә тайиниши керәк" десә, йәнә бир қисми "биз хитайни йөләп турғузуп, өзимизгә рәқип болалайдиған сәвийигә көтүрүп қойдуқ. Хитайниң германийә иқтисадиға селиватқан зийини, башқа һәрқандақ дөләтләрниңкидин зор болмақта. Маллиримизни копий қилип ясимақта, базарлиримизни монопол қилмақта. Бу түпәйли йилиға қанчә он милйон йевро зиян тартмақтимиз" дегән.

Кишилик һоқуқ тәшкилатлири болса "хитай ғәрбниң ярдимини қандақтур хәлқиниң турмуш параванлиқи үчүн, муһит паклиқи үчүн яки демократийини әмәлгә ашуруш үчүн әмәс, бәлки һәрбий тәрәққиятқа сәрип қилип, дәриҗидин ташқири күчлүк дөләт болушқа урунмақта" дәп әйиблигән.

Мустәбит бир дөләткә ярдәм қилишқа болмайду

Германийә пуқралириниң қаршилиқи техиму зор болуп, улар "хитайдәк кишилик һоқуқ капаләткә игә болмиған, әркинлик қамал қилинған, қанун күчини йоқатқан, хәлқ ичидә йилиға 90миң қетимдин артуқ қаршилиқ пәйда қиливатқан мустәбит бир дөләткә ярдәм қилиш, хәлқниң езилишигә ярдәм қилған билән баравәр" дегән қарашни илгири сүргән.

Уйғур сиясәтчилири ғәрб әллириниң хитайға тәрәққият ярдәм пули бериш ишиға узун йиллардин буян изчил қарши туруп кәлгән болуп, улар ғәрбниң бу ярдими хитайда әркинлик, демократийә, кишилик һоқуқ вәзийитини яхшилаш әмәс, бәлки хитай диктаторисини күчләндүрүп, уйғур миллитиниң техиму қаттиқ бастурулушиға түрткә болуш ролини ойнайду, дегән идийини тәшәббус қилған иди.

"Хитай ғәрипниң ярдәм пулини уйғурларни бастурушқа ишләтмәктә"

Баш шитаби германийиниң миюнхен шәһригә җайлашқан яврупа шәрқий түркистан бирлики тәшкилатиниң муавин рәиси турсун әпәнди, ғәрб демократик әллириниң яки дуня банкисиниң хитайға бериватқан тәрәққият ярдәм пулиниң хәлқкә һечқандақ мәнпәәти йоқлиқини, әксичә бу пулниң бигунаһ хәлқниң бастурулуши үчүн ишлитиливатқанлиқини тәкитлиди.

 Турсун әпәнди сөзидә йәнә, уйғур дияридин талан - тараҗ қилиниватқан байлиқларниң уйғурларни бастурушқа сәрип қилиниватқанлиқини, 90 - йиллири дуня банкиси уйғур дияриниң йеза игилик тәрәққияти үчүн аҗратқан пулни, хитайниң биңтүәндики әмгәк билән өзгәртиш мәйданлириға ишләткәнликини мисал алди.

Германийидә %88 адәм хитайға ярдәм беришкә қарши

Германийиниң хитайға бериватқан тәрәққият ярдәм пулини тохтитиш яки давамлаштуруш мәсилиси тоғрисида "дуня гезити"дә рай синаш елип берилған болуп, рай синаш нәтиҗисидин мәлум болушичә, %88 адәм хитайға ярдәм берилмәслики яки бериливатқан бу иқтисади ярдәм бурунла тохтитилиши керәк иди, дәп қариған. %4 Адәм һазир бу ярдәмни тохтитишниң дәл вақти, дәп аваз бәргән. %9 Адәм болса, хитай бу ярдәмгә муһтаҗ, дәп қариған.

Хәвәргә асасланғанда, хитайға әң көп тәрәққият ярдәм пули бериватқан дөләт америка болуп, америка хитайни бүгүнки тәрәққиятқа башлап киргән вә нәтиҗидә өзигә әң чоң дүшмән тепивалған дөләт болуп һесаблинидикән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт