Хитайниң ' муһәббәтниң 10 шәрти' ни байқут қилиши әкс тәсир қозғиди

Хитай һөкүмити дипломатик бесим вә байқут қилиш вастилирини қоллинип, мелбориндики авситралийә хәлқара филим фестивалида рабийә қадир ханим һәққидики һөҗҗәтлик филимниң көрситилишини тосимақчи болған иди. Лекин хәвәрләрдин мәлум болушичә, хитайниң тиришчанлиқи әкс тәсир қозғап, австиралийә филим фестивали вә рабийә ханим һәққидики филимниң даңқини чиқарған.
Мухбиримиз әркин
2009.08.06
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Rabiye-Xanim-Filimi-Aswtiraliyide-305.jpg Сүрәт, Youtube торида берилгән, рабийә қадир ханимниң һайати тәсвирләнгән "муһәббәтниң 10 шәрти" намлиқ һөҗҗәтлик филимдин бир көрүнүш.
Youtube Дин елинди.

Сәнәт саһәсидики бәзи затлар болса дуня кино әһлини кино әркинлики үчүн иттипақлишишқа чақирмақта.  

Австиралийә мелборин хәлқара кино фестивали 8 ‏- авғуст күни рәсмий башлиниду. Дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханим болса, кино фестивалидики әң җәлпкар шәхс болуп қалди. Униң күрәш һаятини тема қилған Jeff Danial ниң режиссорлуқи вә җон ләвисниң директорлуқидики"муһәббәтниң 10 шәрти" дегән филим шәнбә күни көрситилиду. Рабийә ханим болса фестиевалниң шәнбә күндики паалийитигә қатнишип, өзи һәққидики һөҗҗәтлик филимни көрүши мумкин.

Мелборин хәлқара кино фестивали саһипханлириниң ашкарилишиға қариғанда, рабийә ханим һәққидики һөҗҗәтлик филим қозғиған сияси вә дипломатик боран - чапқун кишиләрниң фелим фестивалиға болған қизиқишини қозғап, қатнашқучиларниң көплүки вә биләт сетилиш әһвали фестивал тарихидики әң юқири рикортни яратқан. Филим директори җон ләвис австиралийә мәтбуатлириға бәргән бу һәқтики баянатида филимниң бу қәдәр тәсир қозғайдиғанлиқини"тәсәввурниң сиртидики һадисә"дегән.

Рабийә ханимниң америкидики оттуранҗи қизи раһилә ханим филим ишләш җәрянидики әһвалларни әсләп, режиссорниң бу филимға көп әҗир сиңдүргәнликини, лекин өз вақтида һечкимниң Jeff Danial ға етибар қилип кәтмигәнликини, бу филимниң тәсириниң бу қәдәр зор болидиғанлиқини һечким тәсәввур қилип бақмиғанлиқини билдүрди.

Хитай "муһәббәтниң 10 шәрти"ниң фестивалиға қатнишишини тосуш үчүн австиралийигә дипломатик бесим ишлитиш билән биргә филим фестивалини байқут қилиш һәрикити қозғап, хитай, хоңкоң вә тәйвәндә ишләнгән кино филимләр фестивалға қатнашмайдиғанлиқини елан қилған иди. Буниң ичидә җя җаңкениң режиссорлуқидики "нуқсансиз һаят" дегән филим бар иди. Тәйвәндә ишләнгән хитай тилидики кино филими "мяв мяв"ни болса мәркизи хоңкоңдики бир кино - филим ширкити ишлигән, лекин бу филимниң бир қисим чиқимини тәйвән учур министирлиқи тәминлигән иди.

Тәйвән учур министирлиқи пәйшәнбә күни баянат елан қилип, кино ширкити вә режиссорниң мәзкур филимни рабийә қадир ханим һәққидики һөҗҗәтлик филим сәвәби фестивалға қатнаштурмиғанлиқини шиддәтлик тәнқидлигән болуп, тәйвән мәркизи агентлиқиниң хәвиригә қариғанда, тәйвән учур министири су җунпин "бу һәрикәт тәйвәнниң хәлқара вә кишилик һоқуқ образиға еғир тәсир йәткүзди," дегән.

Раһилә ханим хитайниң бесими әкс тәсир қозғап, филимниң даңқини чиқарғанлиқини билдүрди.

Хитайниң рабийә ханим һәққидики филимни чәкләш урунуши мәзкур филимниң даңқини чиқириш билән қалмиди, бәлки дуняға тонулған бәзи кино обзорчилириниң дунядики һәр қайси филим фестиваллирини кино әркинлики үчүн иттипақлишип, "муһәббәтниң 10 шәрти"ни нюйорк кино фестивали вә торонто кино фестваллириға қатнаштурушни тәләп қилишиға сәвәб болди.

Америка "магазин" журнилиниң мәшһур кино филим муһәррири ричард бродий "нюйорклуқлар" журнилиниң тор бекитидики стонида мақалә елан қилип, "муһәббәтниң 10 шәрти"ни дунядики һәр қайси чоң филим фестиваллирида қоюшни, 9 ‏ - айдики торонто хәлқара кино фестивали вә 10 - айдики нюйорк хәлқара кино фестивалиға қатнаштурушни тәләп қилди. У бу һәқтики мақалисидә мундақ дегән": һөкүмәткә тәнқиди позитсийидики филимләр киноханилар үчүн муһим болупла қалмай, кино фестиваллири үчүнму муһимдур. Бу нуқтида дунядики филим фестиваллирини оюштурғучи органлар қорқмай ишләнгән филимләрниң һоқуқини қоғдаш үчүн иттипақлишиши керәк."

Раһилә ханим болса хитай даирилирини сәнәткә сиясәтни арилаштуруш билән әйиблиди.

Мелборин хәлқара кино фестивали билән охшаш бир мәзгилдә йәнә, австиралийә бристан хәлқара кино фестивали өткүзилиду. "Муһәббәтниң 10 шәрти" брисбан кино фестивалиға қатнишишни илтимас қилмиған. Лекин мелборин кино фестивалини байқут қилған хитай тилидики кино филимләр болса, брисбан кино фестивалиға қатнишидикән. Брисбан хәлқара кино фестивалиниң директори анн дәми җоер хеним, рабийә ханим һәққидики һөҗҗәтлик филимни дуня миқясида көрситишниң наһайити муһим сиясий сигнал беридиғанлиқини әскәртип, "бу хитай директорлар үчүн бир көңүлсизлик, лекин бу күчлүк бир сиясий мәйданни ипадиләйду ... Мән һөҗҗәтлик филимдә оттуриға қоюлған мәвқәни наһайити сағлам дәп қараймән," дегән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.