Хитайниң ласани қайтидин қуруш пилани вә 'тибәт һәққидики ялғанчилиқ' намлиқ телевизийә филими

Хитай һөкүмити һазирқи тибәтни әзәлдин хитайниң земини, биз тибәтни азад қилдуқ, тибәт бир миллий территорийилик аптоном район аптоном район, далай лама тибәтни хитайдин бөлүп чиқип мустәқил дөләт қилмақчи, дәйду. Әмма далай лама болса, мән тибәтниң мустәқиллиқини қоллимаймән, тибәт хитайниң бир аптоном райони болуп туриду, әмма тибәтләр яшайдиған башқа районларниму өз ичигә алған пүтүн тибәт районида толуқ аптономийә болуши керәк, дәйду. Мана бу һазирқи тибәт мәсилиси.
Мухбиримиз вәли
2009-03-17
Share
Tibet-besim-yuqiri-305 Һазир тибәт мәсилиси һазир наһайити сәзгүр басқучта болуп, сүрәттә, 1 - март күни, сичуәндики тибәт районида чарлаш елип бериватқан хитай қойаллиқ сақчилири.
AFP Photo

Хитай билән хәлқара җәмийәтниң пикир пәрқи

Ройтерс агентлиқиниң бейҗиңдин баян қилишичә, хәлқарада, кишилик һоқуқ тәшкилатлири хитай һөкүмитини 'коммунист армийиси тибәтни ишғал қилғандин кейин, бу районни контрол қилиш үчүн, бир тәрәптин хитайдин нопус көчүрүп, йәнә бир тәрәптин тибәт шәһәрлириниң тарихий қияпитини тәдриҗи өзгәртиш сияситини қолланди' дәп әйибләп келиватиду. Әмма хитай һөкүмити болса, хәлқараниң әйиблишигә писәнт қилмай, 'тибәтләрни қуллуқ вә намратлиқтин қутулдурдуқ, тибәтни тәрәққи қилдурдуқ' дәп тәшвиқ қилип келиватиду.

Хитайниң ласа шәһрини қайтидин қуруш пилани

Бәлки йеқинда йәнә, тибәтниң пайтәхти ласа шәһрини қайтидин қуруп чиқиш пиланини оттуриға қойди вә бу мәқсәт үчүн тәйярланған 'заманиви ласа лайиһисини тәстиқлиди. Шинхуа агентлиқиниң баян қилишичә, хитай ласа шәһирини 2020 ‏ - йилиғичә аһалилири һоқуқта тәң - баравәр, иқтисади гүлләнгән, көп мәдәнийәтлик 'заманиви шәһәргә аяндуридикән. Хитайниң ласа шәһирини қайтидин қуруш пиланида һәтта, ласа шәһриниң нопус санини һазирқи 500 миңдин камлитип, 450 миң нопуслуқ шәһәр қилишни оттуриға қойған.

Франсийидә ишләнгән 'хитайниң тибәт һәққидики ялғанчилиқи' намлиқ телевизийә филими

Хитай һөкүмити тибәт пайтәхти ласа шәһирини 'заманиви шәһәргә айландуруш үчүн тәйярланған 'лайиһи' ни тәстиқлиғандин кейин, франсийидә, бернард деборд ишлигән 'хитайниң тибәт һәққидики ялғанчилиқи' намлиқ 54 минутлуқ телевизийә филими қоюлди.

Бу филимни бу Интернет улиниши Арқилиқ көрүш мумкин.

Бернард деборд әпәнди бу филимни 'дуняда тибәт һәққидә бир - биригә түптин охшимайдиған икки хил аваз бар, буниң бири хитай һөкүмити вәкиллик қилиған аваз, йәнә бири муһаҗирәттиики тибәт һөкүмити вәкиллик қилған аваз, буниң қайси раст, қайси ялған? буни айриш үчүн, бу көрүнүшләргә қараң, дәп башлайду. Бу филимдики пакитлар алдинқисиниң тамамән 'ялғанчилиқ' икәнликини ашкарилап турупту.

Далай ламаниң көз қарши

Б б с ниң баян қилишичә, далай лама 3 ‏ - айниң 10 ‏ - күни һиндистанниң драмсала шәһиридә тибәт қозғилиңиниң 50 йиллиқини хатириләш йиғинида сөз қилип, хитайниң чирайлиқ сөзләр билән безәлгән сиясәтлирини паш қилип 'хитай тибәттә йүргүзгән зулум вә йоқитиш сиясити, бу 50 йилда, тибәтни дозаққа айландурди, хуҗинтав йеқинда йәнә бу сиясәтни мустәһкәмләш вә тәрәққи қилдуруш үчүн, тибәтни бөлгүнчиликкә қарши туруп, вәтән бирликини қоғдашниң сәддичиниға айландуруш дегән бир гүзәл шуарни оттуриға қойди, дәп көрсәткән.

Тибәтләрниң үчинчи диний даһийси гебаманиң көз қариши

Буниңдин бурун, тибәтттики үчинчи чоң диний мәзһәпниң даһийси 14 яшлиқ гебаманиң тибәттин қечип драмслаға кәлгәнлики әйни вақитта хитайни қаттиқ ғәзәпләндүрүп, дуняни һәйран қалдурған бир чоң вәқә болған иди. Б б с йеқинда драмсалада 24 яшлиқ гебамани зиярәт қилди. Зиярәт хатирисидин мәлум болушичә, гебама әйни вақитта тибәттин қечишни өзи қарар қилған, чүнки у бир диний даһи, униң немә қилишини башқа адәм бәлгилимәйтти. У драмсалаға кәлгәндә, дәсләптә өзиниң һәммә қилиқлири аллиқачан хитайларға охшап қалғанлиқини сәзгән, гәрчә у хитай муһитида аран 10 нәччә йил турған болсиму.

Гемабаниң ейтишичә, униң тибәттин қечишға, өзиниң устази (далай) һиндистанда икәнлики, шундақла әгәр өзи 18 яшқа кирип қалса, хитай һөкүмити тәрипидин хәлқ қурултийиниң яки сиясий кеңәшниң муавин рәиси қилип қоюлуп, ирадисигә қарши һалда хитай һөкүмити үчүн сөзләшкә мәҗбурлиниши мумкинлики сәвәбчи болған.

Америка дөләт мәҗлисидә оттуриға қоюлған тәшәббус

Америка авазниң баян қилишичә, америка дөләт мәҗлисиниң парламент башлиқи нәнси пелоси ханим тибәт қозғилиңиниң 50 йиллиқи мунасивити билән өткүзүлгән паалийәттә, америка дөләт мәҗлисигә хитайниң тибәтләрни бастурушни дәрһал тохтитиш вә тибәттә америкиниң әлчиханисини қуруш һәққидә тәшәббус оттуриға қойди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт