Yaponiye Uyghur jem'iyiti béyjing olimpikigha qarshi namayish ötküzdi

Ikki heptining aldida qurulghanliqini élan qilghan yaponiye Uyghur jem'iyiti, tünügün xitayning tokyo elchixanisi aldida , béyjing olimpikigha qarshi namayish ötküzgen. Namayishqa insan heqliri pa'aliyetchiliri, axbaratchilar we bir qisim parlamént ezaliri bolup 150 tek kishi qatnashqan.
Muxbirimiz shöhret hoshur xewiri
2008-06-25
Share

 Namayishchilar charshenbe küni sa'et 11 etrapida tokyo shehirining merkizi baghchisigha toplan'ghan؛ lozunkilirida, xitayning olimpik ötküzüsh salahiyiti yoqluqini bayan qilghan namayishchilar,sa'et 12 de baghchidin xitay elchixanisigha qarap yürüsh qilghan . Yürüsh jeryanida ikki neper Uyghur namayishchi, qollirigha koyza , boynigha taxtay ésilghan körünüshte méngip , Uyghur weziyitidiki jiddiylikni bildürgen.

Namayishchilar xitay elchixanisi aldigha kelgende, yaponiye Uyghur jem'iyitining bashliqi ilham maxmut namayishning bayanatini oqup ötken. Ilham maxmut bayanatida,asasliq xitayning bu nöwet Uyghur xelqining iradisige xilap halda, olimpik mesh'ilini Uyghur rayonida aylandurghanliqini tenqid qilghan . U bayanatida yene , xitayni Uyghur rayonining weziyiti heqqide dunyagha saxta melumat bérishni toxtitishqa؛ olimpik teyyarliqi seweblik qolgha élin'ghanlarni qoyup bérishke chaqirghan. Namayishta ikki neper parlamént ezasimu söz qilip, xitayning olimpikni tapshuruwalghan chéghida dunyagha bergen wediside turmighanliqini tenqid qilghan. Ilham maxmut yapon xelqighe xitap qilip, Uyghur mesilisining xitayning ichki ishi emes , belki xelq'araliq mesile ikenlikini, yaponiyining Uyghurlar duch kéliwatqan basturush heriketlirige tamashibin bolup qarap turmasliqi kéreklikini, yaponiyining asiyaning küchlük we démokratik bir döliti bolush salahiyiti bilen Uyghur mesilisige arilishishi kéreklikini bildürgen.

Bu qétimqi namayish yaponiye Uyghur jem'iyitining tunji pa'aliyiti hésablinidu. Jem'iyet bashliqi ilham maxmut xitaygha qarshi siyasiy pa'aliyetlirini ötken yilning axirida bashlighan we hazirgha qeder yaponiyining radi'o we téléwiziye qanallirida bir qanche qétim programmigha qatniship, Uyghur mesilisini yaponiye jem'iyitige tonushturghan idi. Ilham maxmutning bu pa'aliyiti qisqighina waqit ichide bir türküm yapon jama'itining qizghin qollishigha érishken we u pa'aliyitini téximu muntizim élip bérish üchün yaponiye Uyghur jem'iyitini teshkilligen idi. Uning bildürüshiche, bu qétimqi namayishqa qétilghan yaponluqlarning bir qismi Uyghur mesilisini yéqinqi aylardin béri axbarat wasitisi arqiliq tonighanlar, yene birqismi bolsa, Uyghur rayonini burun ziyaret qilghan we Uyghurlarning weziyitini öz közi bilen körüp kelgenler.

Ilham maxmut ziyaritimizni qobul qilghanda, yaponiyide sherqi türkistan mesilisini tonushturushning ehmiyiti üstide toxtaldi. Uning bildürüshiche, nöwette sherqi déngizning ikki dölet arisidiki talash - tartishliq rayonida bayqalghan néfitlik , zapas miqdarining köpliki buyiche dunyaning 4 ‏ - chong néfitliki. Arisida bu qeder chong menpe'et toqunushi bolghan ikki döletning munasiwitining kelgüsi tereqqiyatining parlaq bolushi éhtimaldin uzaq. Uning üstige yaponiye asiyaning birdin ‏ - bir küchlük we démokratik döliti. Ilham maxmut söz axirida Uyghur mesilisi üchün mana mushundaq ewzellikke ige bir dölette yashash, bu dölette yashawatqan Uyghurlargha tebi'iy halda alahide bir mes'uliyetni yükleydu dep eskertti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet