Washin'gtonda ötküzülgen merkizi yawro - asiya ilmiy muhakime yighinida Uyghurlar témisi salmaqliq orunda

9 - Ayning 18 - künidin 21 - künigiche amérika paytexti washin'gtondiki jorjitawn uniwérsitétida merkiziy yawro - asiya ilmiy jemiyitining 9 - qétimliq xelq'araliq muhakime yighini ötküzüldi.
Muxbirimiz ümidwar
2008-09-22
Share
Goerge-town-confnc-305.jpg Süret, 9 - ayning 18 - künidin 21 - künigiche amérika paytexti washingtondiki jorjitawn uniwérsitétida ötküzülüwatqan merkiziy yawro - asiya ilmiy jemiyitining 9 - qétimliq xelqaraliq muhakime yighinining tor bettiki chüshendürülüshi.
http://ceres.georgetown.edu

Mezmun da'irisi keng, qatnashqan adem sani bir qeder köp bolghan mezkur xelq'araliq muhakime yighinida Uyghurlargha a'it maqalilarmu oqup ötüldi shuningdek bu yighin'gha Uyghur mutexessislirimu ishtirak qildi.

Amérika paytextide ötküzülgen bu yighin'gha amérika, yaponiye, rusiye, türkiye, özbékistan, qazaqistan, qirghizistan, tajikistan we bashqa döletlerning köpligen mutexessisliri qatnashqan bolup, téma mezmunliri rayonlar boyichimu ayrilghan. Merkiziy asiya, kawkaziye, qara déngiz we iran, afghanistan rayoni, mongghuliye we sibiriye hemde wolga boylirini öz ichige alghan keng yawro - asiya rayonidiki tarix, til - medeniyet, din we siyaset, ijtima'iy - iqtisad, énérgiye we siyasiy istratégiye shuningdek bashqa mesililerni öz ichige alghan 60 doklat bérish munbiri orunlashturulup, her qaysi döletlerdin kelgen alimlar öz kesip da'irisi boyiche ilmiy doklat bergen we munazire élip barghan.

Uyghur muzikiliri we usulliri yighinning kechlik pa'aliyitige hozur élip keldi

19 - Séntebir küni kechte bu qétimqi yighinning sahibxani jorjitawn uniwérsitétining yawro - asiya, rusiye we sherqiy yawropa tetqiqat merkizi yighin qatnashquchiliri üchün mexsus kechlik ziyapet hem ixtiyari uchrishish pa'aliyiti uyushturghan bolup, uniwérsitét baghchisida ötküzülgen bu pa'aliyet Uyghur muzikiliri we Uyghur usuli bilen bashlandi.

Mezkur uniwérsitétning oqughuchiliridin teshkillen'gen bir usul guruppisi, yeni Uyghur milliy kiyimlirini kiygen amérikiliq qiz - yigitler ataqliq naxshichi erkin abdullaning ün'alghu léntisigha élin'ghan naxshisigha usul oynap, meydan'gha yuqiri keypiyat qoshti. Sabiq özbékistan jumhuriyetlik radi'o - téléwiziye komitéti qarmighidiki Uyghur naxsha - usul ansambilining naxshichisi, hazir amérikida yashawatqan sultan memetof ependi köpchilik üchün özining bir yürüsh muzikiliri we muqamlirini orundap, köpchilikning qizghin alqishigha érishti.

Uyghur mutexessislirimu maqale oqudi

Merkiziy yawro - asiya tetqiqat jemiyitining bu qétimqi yighinidiki özgichilik shuki, muhakime yighini jeryanida Uyghurlar we Uyghur éli heqqide on parche ilmiy doklat oqup ötülgen.

19 - Séntebir küni etigende ötküzülgen ijtima'iy - siyasiy we iqtisadiy özgirish ehwaligha a'it doklat bérish sorunida tajik, özbék hem Uyghur mutexessislerning ottura asiya we Uyghur élidiki ijtima'iy özgirish mesililirige a'it doklatlar oqup ötüldi.

Xarward uniwérsitétida ilmiy tetqiqat boyiche shughulliniwatqan Uyghur mutexessis mettursun beydulla " derya boyidiki ijtima'iy özgirish Uyghur élidiki omumiy özgirishning kichik bir misali " namliq maqalisini oqughan . Bu maqalide xotenning kériye nahiyisige tewe derya boyi yézisidiki Uyghurlarning hayatining ijtima'iy özgirishi ehwali yorutulghan.

Uyghurlar heqqide mexsus ikki ilmiy doklat soruni teshkillendi

20 - Séntebir chüshtin burun "Uyghur éli we Uyghurlarning zamaniwi tarixshunasliqi hemde xitay tilidin bashqa menbeler "mawzu astida mexsus doklat bérish yighini uyushturulghan bolup, buningda amérikidiki jorj washin'gton uniwérsitétining proféssori shon robért " Uyghuristan idiyisining rusiye impériyisi we sabiq sowét ittipaqida meydan'gha kélishi", doktor nebijan tursun " 20 - esirning deslepki yérimige a'it Uyghur menbeliri we nuqti'inezerliri" hemde yaponiyilik Uyghurshunas Uyghurlarning 19 - esirning axirliridiki erz höjjetliri we islamiy erziyet mesililirige a'it maqalisini oqup ötti.
 
Uyghur tarixigha qiziqquchilar we tetqiqat qilghuchilar qatnashqan bu sorun'gha jorjitawn uniwérsitétining Uyghur éli tarixi boyiche proféssori jéms millward riyasetchilik qildi, oxayo shtatidiki mi'ami uniwérsitétida Uyghur élining nopus we iqtisadiy jughrapiyisi heqqide tetqiqat yürgüzüwatqan proféssor stanliy tops maqalilargha baha berdi. Yighin axirida bes - munazire we so'al jawablar dawamlashqan bolup, asasliq so'al - jawablar nebijan tursun we shon robértning Uyghurlarning 20 - esirning birinchi yérimidiki tarixi tetqiqatida Uyghur menbeliridin paydilinish we hazirqi zaman siyasiy hem medeniyet tarixi hemde Uyghur milliy kimliki we milletperwerlik idiyisining küchiyishi mesililirige qaritildi.

Mezkur yighinning 21 - séntebir künidiki siyasetshunasliq mesililirige a'it qismida yene mexsus Uyghur élining bügünki siyasiy, ijtima'iy we medeniyet, qosh tilliq ma'arip mesililirige qaritilghan bir doklat soruni uyushturulghan bolup, buningda " shinjangda Uyghur tibabitining ortaq ishlitilishi heqqide"," " shinjangda ana til ma'aripi we uning ötmüshi hem bügüni", " bingtu'ende aptonomiye barmu? " mawzuluq maqaliliri oqup ötüldi.

Bulardin bashqa yene her qaysi doklat sorunliridimu Uyghurlargha munasiwetlik töt parche maqale oquldi.

Uyghur tetqiqatchilirining sani ashmaqta

Xelq'ara ilim sahesidiki nopuzluq jem'iyetlerning biri hésablinidighan merkiziy yawro - asiya jemiyitining bu qétimqi yighinda Uyghurlargha munasiwetlik on parche maqale oqulushi we Uyghur témisi üchün mexsus ikki doklat bérish soruni uyushturulush hemde yash ewlad amérika mutexessislirining doklatlirigha sorun yaritip bérish körünerlik yéngiliq bolup hésablinidu.

Nöwette, amérikining indi'ana, xarward qatarliq bir qanche uniwérsitétlirida mexsus Uyghur éli we Uyghurlar tarixi, til - medeniyet we siyaset mesililiri boyiche doktorluq hem magistirliq unwani üchün ilmiy maqale yéziwatqanlarning shuningdek bu sahe boyiche tetqiqat yürgüziwatqanlarning sani ashmaqta.

Bu qétimqi yighin'gha qatnashqan Uyghurshunaslarning hemmisi dégüdek Uyghur tilini xéli yaxshi ögen'gen bolup, ular öz tetqiqatlirida Uyghur tilidiki matériyallardin ünümlük paydilan'ghanliqini namayen qildi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet