Ili hökümet da'irilirining yaylaq ékologiyisini yaxshilash uqturushida, xitay kömürkan shirketlirining buzghunchiliqi tilgha élinmidi

Ili oblastliq hökümet da'iriliri 2011-yili 16-iyun uqturush chiqirip, oblast tewesidiki yaylaq ékologiyisini yaxshilash üchün, charwa béqish cheklinidighan yaylaq kölimining kéngeygenlikini uqturdi.
Muxbirimiz méhriban
2011.06.23
charwa-meydani-305.jpg Uyghur élidiki yaylaq. 2008-Yili 15-iyun.
AFP

Uyghur aptonom rayon da'iriliri bu yil etiyaz mezgilide Uyghur aptonom rayoni da'irisidiki bir qisim yaylaqlarda mal béqish cheklinidighanliqini uqturghandin kéyin, Uyghur élining herqaysi jaylirida bu uqturush emeliyleshtürülüshke bashlighan. 4-Aydin bashlap ili oblastidiki herqaysi nahiyilermu ayrim-ayrim uqturush chiqirip, bundin kéyinki 5 yil ichide ili tewesidiki bir qisim yaylaqlarda charwa béqishning cheklinidighanliqini uqturghan idi.

Ili oblastliq hökümet ötken hepte yéngidin uqturush chiqirip, ili oblastigha qarashliq 51milyon 292 ming 600 mo da'iridiki yaylaqtin 4 milyon 400 ming mo da'iridiki yaylaqta charwa béqish cheklinidighanliqini uqturdi. Uqturushta narat yayliqi, mongghulküre yayliqi, toghrisu yayliqi qatarliq jaylardiki yaylaq hem tagh rayonlirida bu yildin bashlap charwa béqish cheklinidighan orman kölimining eslidiki 25% tin 35%ke kéngeytilidighanliqini, mal béqish cheklinidighan otlaq kölimining eslidiki 30% da'iridin 70% da'irige kéngeytilidighanliqi otturigha qoyuldi. Uqturushta yene charwa béqish cheklen'gen yaylaqlarda charwichilargha her yili herbir mo yer üchün 50 yüen xelq puli etrapida tölem bérilidighanliqini, ili oblastining yaylaq ékologiyisini yaxshilash üchün 617 milyon 940 ming yüen xelq puli meblegh ajratqanliqini bildürdi.

Ili oblastliq hökümetning uqturushida yaylaq ékologiyisini yaxshilashta rayonda charwa béqish seweblik buzghunchiliqqa uchrawatqan yaylaqlarni qoghdash mesilisi otturigha qoyulghan. Emma, bultur échilghan “Shinjang xizmet yighini” din kéyin, rayondiki mol kömür zapisini échish üchün, ili oblastining ghulja nahiyisi, mongghulküre nahiyisi, nilqa hem künes qatarliq nahiyilerge yéngidin yerliship, déhqan charwichilarning térilghu yer hem yaylaqlirini mejburi igiliwalghan xitay shirketliri teripidin zadi qanchilik yaylaq we térilghu yerning buzghunchiliqqa uchrighanliqi heqqide héchqandaq melumat bérilmigen.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan ili Uyghurliri bolsa, ikki yildin buyan ili tewesige sirttin kelgen xitay shirketlirining yerlik hökümetning yantayaq bolushigha tayinip, ili rayonidiki déhqan-charwichilarning zor kölemdiki térilghu yer hem yaylaqlarni erzan bahada sétiwélip, bu yerlerde kömür kan qatarliq türlük kan qurulushliri élip bérip, déhqanlarning tirikchilik menbesini üzüwetkendin sirt, nurghunlighan térilghu yer hem yaylaqlarni weyran qilip, rayondiki su menbelirini bulghap, ili rayonining ékologiyilik muhitigha éghir tesir yetküzgenlikini inkas qilghan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.