Йәркән наһийилик 6 ‏- башланғуч вә маарип идариси нарсидә балиларға җинси таҗавуз вәқәсидә вәқәни йошуруш билән әйибләнди

Нөвәттә уйғур елиниң йәркән наһийиси мәзкур наһийидики 6 ‏ - башланғуч мәктәптә йүз бәргән җав пәмилилик бир хитай оқутқучиниң уйғур нарсидә қиз оқуғучиларға җинсий таҗавуз қилиш вәқәси билән тәврәнмәктә. Наһийилик маарип идариси вә 6 ‏ - башланғуч мәктәп илгири йүз бәргән бу түрдики пәскәшлик вәқәлирини йошуруш, җав пәмилилик хитай оқутқучини қанат астиға елиш билән әйибләнгән.
Мухбиримиз әркин
2009.06.11

Наһийиниң маарип сепидики бәзи затлар җавниң бу түрдики пәскәшлик вәқәлирини бурунму садир қилғанлиқини, лекин мәктәп рәһбәрлириниң уни қанат астиға алғанлиқини билдүрүшти.

Маарип сепидики затларниң радиомизға ашкарилишиға қариғанда бу қетим зиянкәшликкә учриғучи нарсидә қизниң ата - аниси қорқмай дава қилғанлиқи сәвәблик мәктәп җавни қанат астиға елишқа амалсиз қалған. Лекин наһийилик маарип идариси, 6 ‏ - башланғуч мәктәп һәм наһийилик җ х идариси болса наһийидә бундақ бир вәқә йүз бәргәнликини инкар қилди яки вәқәни йошурғанлиқини рәт қилди.

Йәркән наһийисидә йүз бәргән бу вәқә пүтүн наһийә вә аптоном районда зилзилә пәйда қилип, йәрлик пуқраларниң виҗданиға еғир соалларни қойди. Мән мәзкур вәқә мунасивити билән наһийә тәвәсидики алақидар тәрәпләргә телефон қилип, мәзкур мәсилидики инкасини елишкә тириштим. Йәрлик пуқралар җав пәмилиликниң қилмишиға наһайити ғәзәплик иди.

Йәркән наһийисидики исмини ашкарилашни халимайдиған бир тиҗарәтчи өз пикирини баян қилди.

Мән сөһбәт елип барған кишиләрниң йәнә бири, йәркән наһийисидики бир хитай оқутқучи. У 6‏ - башланғуч мәктәпниң мудири лү йүймей вә наһийилик маарип даирилириниң вәқәни йошурғанлиқини, бу вәқә җавниң уйғур қизларға 1 ‏ - қетим чеқилиши әмәслики, лекин мәктәп униң бурунқи қилмишини йошурғанлиқини билдүрди. У мундақ дәйду":бу ишқа пүтүн йәркән хәлқиниң ғәзипи наһайити күчлүк. Мудир лү йүймей бурун у әр оқутқучи  3 - йиллиқниң синип мәсули болған вақтида униң бу җәһәттики қилмишини байқиған. Аилә башлиқи мәктәпкә әрз қилип келип, мудирға ейтқан, лекин мудир уни қоғдап, йәнә синипниң мәсули қилип йөткигән. Бурунқи синиптики 2 ‏ - 3 қиз униң зиянкәшликигә учурған икән. У башқа синипқа йөткәлгәндин кейин йәнә бу вәқә келип чиққан."

Мәктәп мудири лү йүймей җавниң җинси пәскәшлик қилмишини1 ‏ - қетим байқиғанда нимишқа бу ишни йошурди? йәркән наһийисидики юқириқи оқутқучи бу ишниң хитай оқутқучиларни осал әһвалға чүшүрүп қойғанлиқини билдүрди. У мундақ дәйду: " мәктәп мудири бу ишниң ақивитиниң бундақ еғир болидиғанлиқини ойлимиған болуши мумкин. Лекин у мәйли мәктәпниң абройини ойлиған болсун яки мәйли бу ишни бастуруветишни вә контрол қилишни ойлиған болсун , бу вәқә биз оқутқучиларни наһайити осал әһвалға чүшүрүп қойди. Бу ишниң характери бәкла қәбиһ."

Хәвәрләргә қариғанда нөвәттики әһвалда пуқраларниң диққити әдлийә даирилириниң җавни қандақ бир тәрәп қилидиғанлиқиға тикилгән. Йәркән наһийисидики уйғур тиҗарәтчи, әдлийә даирилириниң җавни йеник бир тәрәп қилмақчи боливатқанлиқиға даир хәвәрләрниң пуқраларни үмидсизләндүргәнлики, давагәрләрниң болса тәқип астиға елинғанлиқини билдүрди.

Йәркән наһийисидики юқириқи хитай оқутқучи болса әдлийә органлириниң бу дилони басқунчилиққа урунуш җинайити қатарида бир тәрәп қилмақчи боливатқанлиқиға даир хәвәрләр барлиқини, әгәр җав бу җинайәт билән әйипләнсә наһайити йеник җазаға учурайдиғанлиқини әскәртти. У мундақ дәйду": аңлашларға қариғанда тәптиш мәһкимиси бу делони басқунчилиққа урунуш җинайити қатарида бир тәрәп қилмақчи икән. Бундақ қилса бәк йеник болуп қалиду. Өлүум җазаси берилмисиму, лекин муддәтсиз қамақ җазаси берилиш керәк. Оқутқучи болған бу адәмниң қилчилик қанун әхлақи йоқ. 8 - 10 яштики нарсидә қизларға басқунчилиқ қилишқа урунуш, дәйдиған иш боламду ? буни бу қатарда бир тәрәп қилғини боламду ? пүтүн хәлқ бу ишни ғула - ғула қиливатиду."

Йәркән наһийисидики йәнә бир зат, вәқәдә зиянкәшликкә учурған нарисидиләрниң 21 гә йетидиғанлиқини, даириләрниң "җавда нерва кесили бар," дегән гәпни илгири сүриватқанлиқини билдүрди.

Мән йәнә вәқә йүз бәргән наһаийәлик 6 ‏ - башланғуч мәктәп билән алақилишип, уларниң бу мәсилидики инкасини игилләшкә тириштим. Мәктәпниң исмини ашкарилашни халимайдиған йәнә бир мәсули зияритимизни қобул қилди. У вәқәни җәрянини мундақ баян қилиду ":бу иш мундақ болди, бизниң ишханимиз бу иш тоғрисида йиғин ачти. Аилә башлиқи әтиигәндә кәлгән иди. У һелиқи оқутқучини чақиртип, әһвални игилләшни тәләп қилди. Һелиқи оқутқучи чақиртип келинип, униңдин әһвал сүрүштүрүлди. Андин кейин йүз бәргән әһваллар тоғрисида доклат йезилди. Чүштин кейин рәһбәрлик гурупимиз йиғин ечип, әһвални музакирә қилди, лекин у қилмишини иқра қилмай туривалған иди. Пүтүн әһвалларниң һәммиси доклатқа йезилди. Кейин сақчиға хәвәр қилинди, һелиқи кишини икки оқутқучи сақчилар кәлгәнгәнгә қәдәр ятақханида нәзәрбәнт астиға алди. Сақчилар келип уни елип кәтти."

Мән, мәктәп мудир лү йүймейиниң вәқәни йошуруш билән әйиплиниватқанлиқини, униң бу вәқәдә зади мәсулийити бар йоқлиқини сорудум. Лекин у вәқәни йошурғанлиқини рәт қилди. Лү йүймейниң вәқәдә мәсулийити бар йоқлиқи һәққидики суалға җавап бериштин өзини қачурди. У, " вәқә тәкшүрүливататти. Пакит болмиса қандақ дило мәлум қилғини болиду. Тәкшүрүлди, тәкшпүрүлгәндин кейин йиғин ечилди. Униң мәсилисини тапшурушини тәләп қилинди. Вәқәниң пүтүн җәряни йезип чиқилғандин кейин маарип идарисиниң башлиқлириға мәлум қилинди. Бу шу күни йүз бәргән вәқә, вәқәни йошурған әмәс. Униң бурун бу ишларни қилғанлиқини аңлап бақмаптикәнмиз", дәп көрсәтти.

Бу җәрянда наһийилик маарип идариси партийә ишханисиниң бир катипиниң мухбиримизға бәргән җаваби наһайити әсәби иди. У мухбирниң мәзкур вәқә тоғрисидики суаллириға җавап беришни рәт қилип, "сән ким ? сән нимә қилмақчи ? бундақ вәқә йүз бәргән әмәс, бундақ вәқә һичқачан йүз берип баққан әмәс. Саңа шуни дәп қояй бу һәргиз йүз бәргән әмәс. Мән саңа буни ениқ, дәп қояй бу бир өсәк сөз. Ағзиға кәлгәнни җөйлигәнлик. Мән ишханиниң адәттики катипи, мениң буниңға позитсийәм болмайду. Мән ишханиниң катипи болуш сүпитимдә, дәп қояй бу иш сән дегәндәк ундақ әмәс" дәп гөләйди.

Лекин наһийилик маарип идарисиниң йәнә бир хадими болса " бу ишта униң хуласиси чиқмиди. Шуңа бу тоғрисида қалаймиқан баһа беришкә болмайду. Мән рәһбәрлиримиз кәлгәндә әһвални уларға ейтай, бу ишниң нәтиҗиси қандақ болғанлиқини сүрүштүрәй , шуниңға көрә бир нимә дәйли" дәп көрсәтти.

Наһийилик җ х идариси болса бундақ вәқә йүз бәргәнликини рәт қилди. Наһийилик җ х идарисиниң бу хитай сақчиси"мән бу ишни билмәйдикәнмән" дәп җавап бәрди.


Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.