Saqchi idarisi üstidin shikayet xéti yazghan dilber toxti bilen söhbet

Biz 2009 - yili 5 - ayning 20 - küni, Uyghur élining yeken nahiyisidin dilber toxtining yeken nahiyilik saqchi idarisi üstidin, erkin asiya radi'o istansisining Uyghur bölümige yollighan shikayet xétini tapshuruwalghandin kéyin, dilber toxti xanim bergen téléfon nomuri boyiche uning öyige téléfon qilduq.
Muxbirimiz mihriban
2009.05.25

Téléfonimizni dilber toxti xanimning apisi aman'gül xanim aldi, aman'gül xanim qizining téxi qaytip kelmigenlikini éytip, bizge küyoghli memettursun tashning ölüm sewebini we uning olumidin kéyin, yuqiri organlargha erz qilghanliqi sewebidin, saqchilarning éri we qizini tutup turush ornigha solap qoyghanlighini dep berdi.

Biz dilber xanim bilen érining ölum sewebi heqqide sohbet élip barduq. Söhbet jeryanida dilber toxti xanim érining ölüm sewebi we hökümet terepning bu diloni bir terep qilish jeryanida, saqchi idarisi terepke yan bésip, diloni adil bir terep qilmighanliqi üchün, özining bu qarargha narazi bolup, yerken nahiyilik saqchi idarisi we yerken nahiyisidiki munasiwetlik organlar üstidin, yuqiri derijilik organlargha erz qilghanliqini, netijide dadisi bilen bille yeken nahiyilik saqchi idarisi teripidin, tutup turush ornigha qamap qoyulghanliqini bayan qildi.

Dilber toxti söhbet jeryanida, éri memettursun tashning 2006 - yili 1 - ayning 24 - küni yeken nahiyilik saqchi idarisining gülbagh yéziliq saqchixanisi teripidin tutup kétilip, wén jingshyen isimlik saqchi xadimi teripidin qattiq qiynaq arqiliq soraq qilin'ghanliqini, saqchilarning küshkürtishi bilen, yene bir kamérdiki qasim, tursun qatarliqlar teripidinmu urulghanliqini, netijide 11 kündin kéyin yeni 2006 - yili 2 - ayning 6 - küni, saqchixanining tutup turush ornida, héchqandaq qolgha élish buyruqi bolmighan, téxi jinayiti békitilmigen, jaza höküm qilinmighan ehwal astida ölüp ketkenlikini bayan qilip ötti.
 
Dilber toxti xanim, yeken nahiyilik teptish idarisi qanun doxturi ehet exmetning tekshürüshige asasen, memettursun tashning heqiqeten qattiq qiynaq we tayaq zerbisidin ölgenlikini békitkenlikini dep berdi.

Dilber xanim yeken nahiyilik teptish idarisining bu déloni adil bir terep qilmighanlighini bayan qilip, yeken nahiyilik teptish idarisining 2006 - yili chiqarghan 1 - nomurluq hökümnamiside, saqchixana bashliqi shu tongrénni wezipisidin qaldurush bilenla cheklen'genlikini, emma bir aydin kéyinla bu hökümnimu emeldin qaldurup, érining ölümige sewebkar bolghan saqchi xadimi wén jingshyenning 110 dep atilidighan jiddiy melumat bérish idarisigha bashliq qilip yötkiwétilgenlikini, memettursun tashning ölümige sewebchi bolghan saqchi xadimlirining héchqandaq qanuniy jawabkarliqqa tartilmighanliqini bayan qilip öttti.

Dilber toxti özi we dadisining ürümchi qatarliq jaylargha köp qétim erz qilip barghandin kéyin, 2009 - yili, da'iriler memettursunning anisigha 50 ming yüen xelq puli, ayali dilber toxti we oghligha 60 ming yüen tölem puli bérishni höküm qilghanlighini, lékin özining bu hökümge qayil bolmay, tölep pul élishni ret qilip, érining ölümige sewebkar bolghan saqchi xadimlirini qanun arqiliq jazalap bérishni telep qilghanliqi uchun, dadisi bilen bille saqchilar teripidin tutulup solap qoyulghanlighini mundaq bayan qildi.

Biz dilber toxtidin néme uchun érining ölum sewebi we yeken nahiyilik saqchi idarisi qatarliq munasiwetlik organlar üstidin erkin asiya radi'o istansisigha bu shikayet xétini yazghanliqining sewebini sorighinimizda u, bu weqeni axbarat orunlirigha ashkariliwétish arqiliq jem'iyette ghulghula qozghap, hökümetning bu dilo üstidin adil höküm chiqirishini qolgha keltürmekchi ikenkini, özining qanunning adillighigha ishinidighanliqini bayan qildi.

Sohbitimiz axirida dilber toxti xanim, éri naheq ölup ketken bolsimu, lékin yeken nahiyisidiki qanun orunlirining bu mesilini adil bir terep qilmighanliqi uchun, özining téximu yuqiri orunlargha dawamliq erz qilidighanliqini, özining peqet qanun arqiliq heq - naheqni ayrimaqchi ikenlikini, hazir mexsus adwokat tutqanliqini hem erzini dawamlashtururidanliqini, bu yolda toxtap qalmaydighanliqini, puqralarning derdi - haligha yétidighan adil qanunning barliqigha hélimu ishinidighanliqini tekitlidi.


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.