Gérmaniyede “Sürgünde hökümet qandaq bolushi kérek? ” dégen témida doklat bérildi

Bérndin ixtiyariy muxbirimiz hebibulla izchi teyyarlidi
2024.05.08
tibet-uyghur-duq-1 D u q qurulghanliqining 20 yilliqini xatirilesh pa'aliyitide tibet sürgündiki hökümitining sabiq pirézidénti ,xarward uniwérsitéti qanunchiliq fakultéti doktori lobsang sanggay söz qilmaqta. 2024-Yili 4-may, myunxén.
RFA/Hebibulla Izchi

Dunya Uyghur qurultiyining 20 yilliq xatire künini tebriklesh pa'aliyitining 2-küni, yeni 4-may künide, tibet sürgünde hökümiti sabiq pirézidénti, xarward uniwérsitéti qanun fakultéti doktori lobsang sanggay chet'ellik mutexessisler, dunya Uyghur qurultiyining wekilliri we dunyaning her teripidin jem bolghan méhmanlargha “Sürgündiki hökümet qandaq bolushi kérek? ” dégen témida mexsus doklat berdi.

D u q qurulghanliqining 20 yilliqini xatirilesh murasimida riyasetchilik qilghan erkin sidiq ependi tibet sürgündiki hökümitining sabiq pirézidénti lobsang sanggay bilen söhbette. 2024-Yili 4-may, myunxén.
D u q qurulghanliqining 20 yilliqini xatirilesh murasimida riyasetchilik qilghan erkin sidiq ependi tibet sürgündiki hökümitining sabiq pirézidénti lobsang sanggay bilen söhbette. 2024-Yili 4-may, myunxén.
RFA/Hebibulla Izchi

Lobsang sanggay, xitay hökümitining sherqiy türkistandiki 3 milyondin artuq Uyghurning jaza lagérlirida qirghinchiliqqa duchar boluwatqanliqini tekitlep: “Biz bu yerde d u q ning 20 yilini tebriklesh bilen birge, muhimi miyunxéndin béyjinggha bizning menggü tiz pükmeydighanliqimizning uchurini berduq! ” dédi.

U yene, shi jinpingning 5-may künide, yawropadiki démokratiyening böshüki dep qaralghan firansiyede ziyaret qilishigha qarita, “Tarixta amérikigha erkinlik ilahining heykilini sowgha qilghan firansiye bügün démokratiyedin uzaqlashmaqta! ” dep keskin ipade bilen firansiyening Uyghur we tibet mesilisidiki meydanini tenqidlidi.

D u q qurulghanliqining 20 yilliqini xatirilesh pa'aliyitide teywenning gérmaniyediki elchisi söz qilmaqta. 2024-Yili 4-may, myunxén.
D u q qurulghanliqining 20 yilliqini xatirilesh pa'aliyitide teywenning gérmaniyediki elchisi söz qilmaqta. 2024-Yili 4-may, myunxén.
RFA/Hebibulla Izchi

Lobsang sanggay bu doklatida, hazir daramsalada tibetlerning parlaménti, hökümiti we hökümetke tewe merkizi barliqini, merkizi hökümet we parlaméntta, shundaqla her qaysi tarmaqlarda 1500 din köp aliy melumatliq kishining muqim xizmet qilidighanliqini misal élip, “Dunya Uyghur qurultiyining hazirqi haliti, qurulmisi, démokratik usulliri, her qaysi komitétliri, qurultay wekilliri bir hökümette bolushqa tégishlik hemme shertlerni hazirlighan” dédi, shundaqla eger dunya Uyghur qurultiyi sürgündiki hökümet qursa qandaq quridu, qandaq teshkil qilidu, qandaq xizmet qilidu, hökümetning shekli qandaq bolidu dégen mesililerde köz qarashlirini otturigha qoydi.

D u q qurulghanliqining 20 yilliqini  xatirilesh pa'aliyitide her qaysi döletlerning wekilliri, diplomatlar, tetqiqatchi alimlar tibet sürgündiki hökümitining sabiq pirézidénti lobsang sanggayning doklatini anglimaqta. 2024-Yili 4-may, myunxén.
D u q qurulghanliqining 20 yilliqini xatirilesh pa'aliyitide her qaysi döletlerning wekilliri, diplomatlar, tetqiqatchi alimlar tibet sürgündiki hökümitining sabiq pirézidénti lobsang sanggayning doklatini anglimaqta. 2024-Yili 4-may, myunxén.
RFA/Hebibulla Izchi

Doklatning kéyinki basquchi ixtiyariy so'al-jawab sheklide élip bérildi. U xongkongluq siyasiy pa'aliyetchining özliriningmu shundaq bir hökümet qurush pilanining barliqi, emma chet'ellerdiki démokratik saylamni kelgüside xongkongdikiler étirap qilmisa néme qilish kérekliki heqqide sorighan so'aligha, “Bizning meqsitimiz peqet wetinimizning hörlüki-azadliqini qolgha keltürüshtur؛ hökümet, re'is yaki hoquq dégenlerdin temeyimiz yoq! biz peqetla wetinimizning we xelqimizning chakiri, buni mushundaq chüshendürüsh kérek” dep jawab berdi.

D u q qurulghanliqining 20 yilliqini xatirilesh pa'aliyitide d u q ning 20 yilliqigha béghishlan'ghan mexsus filimning quyulush murasimi. 2024-Yili 4-may, myunxén.
D u q qurulghanliqining 20 yilliqini xatirilesh pa'aliyitide d u q ning 20 yilliqigha béghishlan'ghan mexsus filimning quyulush murasimi. 2024-Yili 4-may, myunxén.
RFA/Hebibulla Izchi

Bu muhakimige riyasetchilik qilghan erkin sidiq ependi radiyomizning ziyaritini qobul qilip, lobsang sanggayning léksiyeside otturigha qoyghan töt türlük pikrini, uning tewsiyesini radiyo anglighuchilar bilen ortaqlashti.

Lobsang sanggay doklatida, dunya Uyghur qurultiyigha qilghan tewsiyeside, sürgündiki hökümet teshkil tapidighan komitét, parlamént ezaliri, ijra'iye komitétining roli, ötküzidighan yighinliri, her qaysi döletlerdiki ishxaniliri, ezaliq heqqi, ezaliq we parlamént ezalirining békitilishigiche bolghan layihesini otturigha qoydi, bu mezkur doklatning eng jelpkar nuqtisi boldi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.