Türkiyening 9 shehiride ötküzülgen 19 pa'aliyette “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” anglitildi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2022.12.23
turkiye-uyghur-dewasi-1.jpg Türkiyediki sherqiy türkistan kishilik hoquqini közitish teshkilati bilen yéngi ewlad herikiti teshkilati élip barghan pa'aliyetlerdin körünüsh. 2022-Yili dékabir, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Uyghurlarning nöwettiki éghir weziyiti, bolupmu 11-ayning 24-küni ürümchide meydan'gha kelgen ot kétish weqeside köp sanda Uyghurning jénidin ayrilip qélishi, yuqumlinishni nölge chüshürüshni bahane qilip, Uyghurlarni ach qoyup ölürüshke tirshishtek qilmishlar, türkiyediki on minglighan Uyghurlarning yurtliridiki ata-ana, uruq-tughqanliridin téxighiche xewer alalmasliqi türkiyediki sherqiy türkistan ammiwiy teshkilatlirini qayta heriketke keltürdi. Türkiyediki sherqiy türkistan kishilik hoquqini közitish teshkilati bilen yéngi ewlat herikiti teshkilati türkiyening istanbul, enqere, dénizli, gebze, qarabük, konya, balikesir, malatya we chanqiri qatarliq sheherliride doklat bérish, körgezme échish, axbarat bayanati bérish we namayish qilish qatarliq pa'aliyetlerni uyushturup, Uyghurlarning éghir weziyitini anglatmaqta. Kéyinki 10 kün ichide türkiyening 9 shehiride ötküzülgen 19 pa'aliyette “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” anglitildi.

Merkizi istanbulda turushluq sherqiy türkistan kishilik hoquqini közitish teshkilati bash katipi ablet udun ependi 12-ayning 21-küni konyadiki selchuq uniwérsitéti bilen istanbulda doklat bérish we körgezme échish pa'aliyiti ötküzgenlikini bayan qildi. U, mundaq dédi: “Biz sherqiy türkistan kishilik hoquqini közitish teshkilati bolush süpitimiz bilen sherqiy türkistanda yüz bériwatqan irqiy qirghinchiliq we kishilik hoquq depsendichilikini her xil ilmiy we qanuniy yollar bilen xelqqe, ammiwiy teshkilatlargha hetta hökümet organlirigha yetküzüshni wezipe qilghan bir teshkilat. Bu wejdin yéqindin buyan bolupmu, 24-noyabir ürümchide yüz bergen ot kétish weqesidin kéyin türkiyede Uyghur qirghinchiliqigha bolghan qiziqish bekla yuqiri kötüriliwatidu. Bu sewebdin bir qatar pa'aliyetlerni élip barghan bolduq. Biz ‛anadolu yashlar teshkilati‚ we‛medeniyet herikiti teshkilati‚ bilen hemkarliship türkiyening konya we istanbul sheherliride bir qatar pa'aliyetlerni élip barduq.”

Türkiyediki sherqiy türkistan kishilik hoquqini közitish teshkilati bilen yéngi ewlad herikiti teshkilati élip barghan pa'aliyetlerdin körünüsh. 2022-Yili dékabir, türkiye.

Ablet udun ependi 12-ayning 21-küni konyadiki selchuq uniwérsitéti qatarliq ikki yerde “Chaqchaq emes irqiy qirghinchiliq” namida doklat bérish yighini we körgezme échish pa'aliyiti ötküzgenlikini, selchuq uniwérsitéti oqutquchisi adil erUyghur ependining doklat bergenlikini bayan qildi.

Xelq'ara sherqiy türkistan teshkilatliri birliki re'isi hidayetullah oghuzxan ependi, 22-dékabirda türkiyening malatya wilayitidiki inönü uniwérsitétide “Sherqiy türkistandiki bésim we zulumning heqiqiy yüzi” témisida doklat bergen. Uniwérsitétning chong zalida ötküzülgen doklat bérish yighinigha uniwérsitét rehberliri, oqutquchi we oqughuchilardin bolup 300 etrapida kishi ishtirak qilghan. Hidayettullah oghuzxan ependi bu heqte bizge qisqiche melumat berdi.

Istanbuldiki ‛yéngi ewlat herikiti‚ ning re'isi abdusalam teklimakan ependi 14-dékabirdin 21-dékabirgiche türkiyening enqere, chanqiri, balikesir, qarabük, dénizli, manisa we istanbul qatarliq sheherliride 14 meydan'gha yéqin doklat bérip, türk xelqining diqqitini xitayning Uyghurlargha qarita élip bériwatqan irqiy qirghinchiliqigha tartishqa tirishqanliqini ilgiri sürdi.

Türkiyediki sherqiy türkistan kishilik hoquqini közitish teshkilati bilen yéngi ewlad herikiti teshkilati élip barghan pa'aliyetlerdin körünüsh. 2022-Yili dékabir, türkiye.

Bu pa'aliyetni ortaq uyushturghan adalolu yashlar teshkilatining re'isi jélil yigit ependi pa'aliyetning nahayiti paydiliq bolghanliqini, oqughuchilarning Uyghur qirghinchiliqi heqqide yéngi melumatlargha ige bolghanliqini bildürüp mundaq dédi: “Doklatni anglap nurghun oqughuchilar yéngi melumatlargha ige boldi. Nahayiti paydiliq boldi, biz kütken meqsitimizge yettuq. Biz Uyghur qérindashlirimiz uchrawatqan zulumning baldurraq tügishini ümid qilimiz. Emma biz shunimu yaxshi bilimizki, bizler buninggha qarshi chiqmisaq bu zulum tügimeydu. Biz bu xil pa'aliyitimizni pütün türkiyede qanat yaydurup, jama'et pikri toplap, hökümitimizgimu tesir körsitish arqiliq, bu zulumning tügishi üchün qolimizdin kelgenni qilimiz.”

Ablet udun ependi doklat bérish we körgezme échish pa'aliyetliridin sirt “Kon t w”, “Qanal 34” téléwizyeliri, “Yéngi kün” we “Merhaba” gézitlirining ziyaritini qobul qilip Uyghurlar duchar boluwatqan irqiy qirghinchiliqni anglatqanliqini bildürdi.

Doklat bérish yighini jeryanida ötküzülgen resim körgezmiside xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasiti eks ettürülgen resimler, jaza lagérlirida shéhit bolghan Uyghur ziyaliyliri, jaza lagérliri shahitliri, alimlar we jama'et erbablirining süretliri tizilghan.

Igilishimizche bu xil pa'aliyetler türkiyening 81 wilayitining hemmiside ötküzülmekchiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.