Derya yaniq: “Uyghur qérindashlirimizning heq-hoquqini qoghdashni dawam qilimiz!”

Enqeredin ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim teyyarlidi
2023.11.16
Yaxshi-Partiye-reisi-Meral-Aqshener-1

“Uyghur herikiti teshkilati” ning re'isi roshen abbas xanim we Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhekim idris ependi türkiyediki öktichi partiyelerdin “Iyi” (yaxshi) partiyesining re'isi meral aqshener xanim bilen körüshti. 2023-Yili 15-noyabir, türkiye. RFA/Erkin Tarim

Kishili-hoquq-komisyon-bashliqi-derya-yaniq-1

“Uyghur herikiti teshkilati” ning re'isi roshen abbas xanim we Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhekim idris ependi parlamént ezasi, sabiq türkiye a'ile we ijtima'iy ishlar ministiri derya yaniq xanim bilen körüshti. 2023-Yili 15-noyabir, türkiye. RFA/Erkin Tarim

Parlament-Ezasi-Selchuq-Ozdagh-2

“Uyghur herikiti teshkilati” ning re'isi roshen abbas xanim we Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhekim idris ependi türkiye sa'adet partiyesining parlaménttiki guruppa bashliqi selchuq özdagh ependi bilen körüshti. 2023-Yili 15-noyabir, türkiye. RFA/Erkin Tarim

Parlament-Eazsi-Mehmet-Mustafa-Gurban-3

“Uyghur herikiti teshkilati” ning re'isi roshen abbas xanim we Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhekim idris ependi türkiye parlamént ezasi mehmet mustafa gürban ependi bilen körüshti. 2023-Yili 15-noyabir, türkiye. RFA/Erkin Tarim

Parlament-ezasi-Qani-Torun-4

“Uyghur herikiti teshkilati” ning re'isi roshen abbas xanim türkiye “Kélechek” partiyesidin bolghan parlamént ezasi qani torun ependi bilen körüshti. 2023-Yili 15-noyabir, türkiye. RFA/Erkin Tarim

Parlament-ezasi-Serwet-Mullaoghlu-5

“Uyghur herikiti teshkilati” ning re'isi roshen abbas xanim türkiye jumhuriyet xelq partiyesidin bolghan parlamént ezasi serwet mulla'oghlu ependi bilen körüshti. 2023-Yili 15-noyabir, türkiye. RFA/Erkin Tarim

Parlament-ezasi-Adem-Yildirim.jpg

“Uyghur herikiti teshkilati” ning re'isi roshen abbas xanim we Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhekim idris ependi türkiye “Aq” partiyesidin bolghan parlamént ezasi adem yildirim ependi bilen körüshti. 2023-Yili 15-noyabir, türkiye. RFA/Erkin Tarim

Türkiye parlaménti kishilik hoquq komitétining mudiri, hakimiyet béshidiki adalet we tereqqiyat partiyesining parlamént ezasi, sabiq türkiye a'ile we ijtima'iy ishlar ministiri derya yaniq(Derya Yanik) xanim amérikadiki “Uyghur herikiti teshkilati” ning re'isi roshen abbas, Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhekim idris ependilerni parlamént binasidiki ishxanisida qobul qildi. U: “Uyghur qérindashlirimizning heq-hoquqini her yerde qoghdashni dawam qilimiz” dédi. Shuningdek bu sözini ular bilen chüshken süretke qoshup X arqiliqmu tarqatti.

Uchrishishta bu hey'et türkiye parlaménti kishilik hoquq komitétining “Sherqiy türkistandiki kishilik hoquq depsendichilikini tekshürüsh komitéti” qurushi, doklatlarni teyyarlap türkiye parlaméntigha sunushi, türkiyediki ata-anisi bilen alaqe ornitalmighan Uyghurlarni ata-anisi we uruq-tughqanliri bilen körüshtürüshini, amérika qatarliq gherb döletlirige oxshash türkiye parlaméntiningmu Uyghur irqiy qirghinchiliqini étirap qilishi, mejburiy emgek bilen ishlep chiqirilghan tawarlarning türkiyege kirishini cheklishi qatarliq bir qatar teleplerni sun'ghan.

Mezkur hey'et 15-noyabir künidiki bu uchrishishtin kéyin yene türkiyediki öktichi partiyelerdin “Iyi” (yaxshi) partiyesining re'isi meral aqshener xanim, türkiye parlaménti kishilik hoquq komitétining ezasi, “Aq” partiyesidin bolghan parlamént ezasi adem yildirim ependi, sa'adet partiyesining parlaménttiki guruppa bashliqi selchuq özdagh, parlamént ezasi ayyüje türkesh tash, parlamént ezasi mehmet mustafa gürban, “Kélechek” partiyesidin bolghan parlamént ezasi qani torun ependi we jumhuriyet xelq partiyesidin bolghan parlamént ezasi serwet mulla'oghlu qatarliqlardin bolup 10 nechche parlamént ezasi bilen uchrashqan. Uchrishishta mezkur hey'et Uyghurlarning hazirqi weziyiti, Uyghur dewasining xelq'aradiki ehwali we Uyghurlarning teleplirini otturigha qoyghan. Shu qatarda türkiye parlaméntida Uyghur irqiy qirghinchiliqini étirap qilghan qarar layihesining maqulluqtin ötüshini telep qilghan. Parlamént ezalirining hemmisi birdek türkiye parlaméntida Uyghurlarning awazi bolidighanliqini hemde bu sahede qolidin kelgenni qilidighanliqini tekitleshken.

On nechche parlamént ezasi we partiye rehberliri bilen uchrishishtin kéyin biz amérikadiki Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhekim idris ependini ziyaret qilduq. U özining köp qétim türkiye parlaméntini ziyaret qilghanliqini, hakimiyettiki partiyedin bolghan parlamént ezalirining bolsun yaki öktichi partiyelerdin bolghan parlamént ezalirining bolsun hemmisining özlirini qizghin kütüwalghanliqi, shundaqla doklatlarni tapshurup élip Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitige pozitsiye bildürgenlikini, bolupmu parlaméntta kishilik hoquq komitétining tarmaq komitéti bolghan islam wehimisi komitétigha doklat sun'ghanliqini ilgiri sürdi.

Türkiye hökümiti 2015-yilidin kéyin xitay bilen bolghan munasiwitini tereqqiy qildurush siyasitini ijra qiliwatqan bolup, ikki dölet otturisida soda-tijaret, pul mu'amile we diplomatik kélishimlerning tüzülüshi, türkiyediki pul paxalliqi, ishsizliqning éship méngishi, shuningdek yéqinda meydan'gha kelgen mal bahasining heddidin artuq ösüp kétishi qatarliqlargha egiship, türkiye hökümitining Uyghurlar heqqidiki meydanimu özgergen idi. Lékin türkiyediki öktichi partiyelerdin biri bolghan “Iyi” partiyesi “Uyghur qirghinchiliqi” mesilisini dawamliq halda otturigha qoyup kelmekte. Mezkur partiyening re'isi meral aqshener xanim Uyghur hey'etni qobul qilghanda bundin kéyinmu Uyghurlarning éghir weziyitini otturigha qoyush toghrisida wede bergen. Roshen abbas xanim bu heqte melumat berdi.

2017-Yilidin kéyin Uyghur ammiwi teshkilatliri türkiye parlaméntidiki her qaysi siyasiy partiyelerning re'isliri we parlamént ezaliri bilen uchrishishqa alahide ehmiyet bermekte. Bu qétimqi uchrishishqa ishtirak qilghan dunya Uyghur qurultiyi wexpisining bashqurush hey'et ezasi mehmet éli ependi bu qétim 10 etrapida parlamént ezasi bilen körüshkenlikini, bu qétimqi körüshüshning burunqidin bir chong perqi bu qétim hakimiyet béshidiki partiyedin bolghan parlamént ezalirining köplüki ikenlikini ilgiri sürdi.

Melum bolushiche, amérikadiki Uyghur herikiti teshkilati mudiri roshen abbas xanim bilen Uyghur tetqiqat merkizi mudiri abdulhekim idris ependi 2018-yilidin buyan türkiye parlaméntida jem'iy üch qétim mushu xildiki uchrishishqa ishtirak qilghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.