Türkiyediki 3 partiyening rehbri "Jinayetchilerni öz'ara almashturush kélishimi" ge qarshi ikenlikini bayan qildi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-01-19
Share
Türkiyediki 3 partiyening rehbri Uyghur akadémiyesi rehberliridin terkib tapqan hey'et büyük birlik partiyesi re'isi mustafa destichi bilen birge. 2021-Yili 15-yanwar. Türkiye.
RFA/Erkin Ekrem

Türkiye parlaméntidiki hökümetni qollawatqan öktichi partiyelerdin "Büyük birlik partiyesi" ning re'isi, "Kélechek" partiyesining mu'awin re'isi we "Dewa" partiyesining mu'awin re'isi qatarliqlar Uyghur akadémiyesi rehberlirini enqerediki partiye merkezliride qobul qildi. Ular özlirining Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitidin, shundaqla türkiye bilen xitay arisida tüzülgen "Jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi" din xewerdar ikenlikini, mezkur kélishimning türkiye parlaméntida maqulluqtin ötmesliki üchün qolliridin kelgenni qilidighanliqini éytishti.

15-14-Yanwar künliri Uyghur akadémiyesi ijra'iye re'isi abdulxemit qaraxan ependi, xitay tetqiqat instituti mudiri doktor perhat qurban tengritaghli ependi we Uyghur tetqiqat instituti mu'awin mudiri doktor shewket nasir ependilerdin terkib tapqan hey'et "Büyük birlik partiyesi" re'isi mustafa destichi ependi, "Dewa" partiyesining mu'awin re'isi abduraxman bilgich ependi we "Kélechek" partiyesining mu'awin re'isi selchuq özdagh qatarliq partiye rehberliri bilen körüshti. Ular, 3 partiyening rehberlirige Uyghurlarning hazirqi éghir weziyiti, we "Jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi" ning Uyghurlarda peyda qilghan ensizlik toghrisida melumat berdi. Ularning hemmisi bulardin xewerdar ikenlikini, mezkur kélishimning parlaméntta maqullanmasliqi üchün tirishidighanliqini bayan qilishti.

Selchuq-Ozdagh.jpeg
Uyghur akadémiyesi rehberliridin terkib tapqan hey'et kélechek partiyesi mu'awin re'isi selchuq özdagh bilen birge. 2021-Yili 15-yanwar. Türkiye.

Uyghur akadémiyesi hey'itini ishxanisida qobul qilghan "Büyük birlik partiyesi" re'isi so'alimizgha jawab bérip mundaq dédi: "Biz büyük birlik partiyesi, türkiye hökümitining xitay bilen 'jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi' tüzüshige qarshimiz. Biz türkiye hökümitining xitay bilen bundaq bir kélishim tüzüshini toghra tapmaymiz. Lékin bu kélishim téxi parlaménttiki munasiwetlik komitétlarda muzakire qilinmidi. Aldi bilen munasiwetlik komitétlarda muzakire qilinip, maqulluqtin ötkendin kéyin türkiye parlaméntidiki omumiy yighinda maqulluqtin ötüshi kérek. Menche mezkur kélishim hazir muzakirige sunulghan teqdirdimu maqulluqtin ötmeydu. Chünki türk xelqi sherqiy türkistan mesilisige alahide köngül bölidu, hökümet küntertipke élip kelse türk ammisi qattiq naraziliq bildüridu dep oylaymen. Bizmu bu kélishimning parlaméntta maqulluqtin ötüshini tosush üchün qolimizdin kelgenni qilimiz".

Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan abdulxemit qaraxan ependi Uyghur akadémiyesi rehberliridin terkib tapqan hey'etning 14-we 15-yanwar künliri 3 partiyening rehbiri bilen uchrashqanliqini, ulargha Uyghur akadémiyesi re'isi proféssor doktor alimjan inayet ependining 'jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi'ni türkiye parlaméntining maqulluqtin ötküzmeslikini telep qilip yazghan xéti, Uyghur akadémiyesi teyyarlighan doklatni sun'ghanliqini bayan qildi.

Abdulxemit qaraxan ependi hey'etni qobul qilghan barliq rehberlerning aldimizdiki künlerde "Jinayetchilerni öz'ara ötküzüp bérish kélishimi" ni maqulluqtin ötküzmeslikke tirishidighanliqini tekitligenlikini bayan qildi.

Uyghur akadémiyesi tarmiqidiki xitay tetqiqat instituti mudiri doktor perhat qurban tengritaghli ependi 3 siyasiy partiyedin sirt bezi ammiwi teshkilat we uniwérsitét rehberliri bilenmu körüshüp Uyghur akadémiyesi teyyarlighan "Sherqiy türkistan toghrisidiki doklat" ni, "Kök kitab" namidiki zhurnalni hem özi yazghan kitablarni teqdim qilghanliqini éytti.

Perhat qurban tengritaghli ependi uchrishish jeryanida hemme siyasiy partiyening Uyghur mesilisige köngül bölüwatqanliqi tesiratigha ige bolghanliqini bayan qildi.

Hazir türkiye parlaméntida bolghan "Büyük birlik" partiyesi 1992-yili qurulghandin tartip Uyghur mesilisige izchil halda köngül bölüp kelmekte. "Kélechek" partiyesi qurulghan kündin buyanqi 2 yil mabeynide izchil halda Uyghur mesilisini otturigha qoymaqta, "Dewa" partiyesi bolsa bundin kéyin bu mesilini otturigha qoyidighanliqini tekitlimekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet