Хитай һөкүмити түркийәниң вастичилиқини қобул қилмиди

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2021-01-28
Share
Хитай һөкүмити түркийәниң вастичилиқини қобул қилмиди Лагер қурбанлири йеқинлири хитайниң истанбул консулханисиниң алдида паалийәт өткүзмәктә. Истанбул, түркийә.
Photo: RFA

Лагер қурбанлири йеқинлири 13-январ, нөвәттә туруш паалийитиниң 17-күнидә баянат елан қелип, истанбул валийлиқиниң паалийәтчиләр билән хитай консулханиси оттурисида васитичилиқ қилидиғанлиқини, хитай консулханисиниң паалийәтчиләрниң илтимаслирини тапшурувелишқа мақул болғанлиқини елан қилғаниди.

27-январ күнигичә истанбул валийлиқидин хәвәр күткән паалийәтчиләр, йоқап кәткән уруқ-туғқанлирини издәватқан түркийәдики уйғурларниң 5199 парчә илтимасни елип, хитайниң истанбул сарийәдики консулханисиниң алдида ахбарат елан қилиш паалийити елип барди.

Паалийәткә түркийәдә турушлуқ чәтәл ахбарат васитилири вә түркийәниң йәрлик ахбарат васитилири қатнашти.

Лагер қурбанлири йеқинлири нәқ мәйданда баянат елан қилип, хитай консулханисиниң истанбул валийлиқиға бәргән вәдисидин йенивалғанлиқини, илтимасларни қобул қилишни рәт қилғанлиқини ейтип мундақ деди: "биз җаза лагерида зиянкәшликкә учриғучиларниң туғқанлири, 2020-йили 12-айниң 18-күни төт йилдин буян җаза лагерлирида түрлүк қийин-қистақларға учраватқан аилә йеқинлиримизниң әһвалини сүрүштә қилиш вә дәрһал қоюп берилишини илтимас қелиш үчүн хитай консулханисиниң алдиға кәлгәнидуқ. Лекин хитай, түркийәниң бейҗиң баш әлчисигә вәдә бәргән болсиму, илтимасимизни қобул қилишқа унимиди. Түркийә һөкүмитиниң қол тиқиши билән нөвәттә туруш паалийитиниң 17-күни, йәни 12-январ хитай консули валий мәһкимисиниң васитичилики билән илтимасимизни қобул қилидиғанлиқини билдүргәниди. 2019-Йили, өктәбирдә хитайниң түркийә баш әлчиси диңлй DW ниң зияритини қобул қилғанда, ‹өз еғзи билән бирәр мәсилә болса бизгә кәлсун' дегәниди. Лекин мәсилиләр һәл қилинмиди. Бизниң мәзкур паалийитимиз хитайниң түркийәниң баш әлчисигә бәргән вәдисидин тинивалғанлиқи сәвәблик башланғаниди. Хитай дипломатлири ‹илтимасларни хитай әлчилири яки консуллиримизға тапшуруп бәрсун, һәл қилимиз' дегән болсиму, консулиниң ишикигә барғинимизда вәдисидин йенивалди."

Зияритимизни қобул қилған лагер қурбанлири йеқинлиридин җәвлан ширмәмәт паалийәт һәққидә тохтилип өтти. Лагер қурбанлири йеқинлири баянатта, хитай һөкүмитиниң қайта-қайта вәдисидин йенивелишиға, паалийәтчиләрни "бөлгүнчилик вә террорлуқ һәрикәтлиригә иштирак қилиш" билән әйиблишигә қарита, хитай һөкмитиниң лагер қурбанлири йеқинлириниң җасаритини сундуралмайдиғанлиқини, өзлириниң әркинлик тәләп қилиштин һәргиз ваз кәчмәйдиғанлиқини, лагер қурбанлири паалийәтлириниң тохтап қалмай давамлишидиғанлиқини билдүрди.

Лагер қурбанлири йеқинлири дуняниң һәрқайси җайлирида яшаватқан қериндашларниң өзлириниң паалийитигә аваз қошушини, хитай әлчиханисиниң алдиға берип аилилирини қоюп беришини тәләп қелиши керәкликини тәкитлиди.

Лагер қурбанлири йеқинлиридин тонулған паалийәтчи Мәдинә назими Дуняниң һәрқайси җайлиридики лагер қурбанлири йеқинлириға чақириқ қелип мундақ деди: "биз бу паалийәтни 12 киши башлиған идуқ. Кийин уруқ-туғқанлири йоқап кәткән нурғун қериндашлиримиз аилилирини издәп консулханиниң алдиға йиғилди. Һәтта башқа дөләттики қериндашлар бу иштин илһам елип‹биз билән тәң консулханиниң алдиға чиқимиз'дегәнләр болди. Мән бу паалийәткә баштин ахири қатнишип келиватқан бири болуш сүпитим билән башқа дөләттики уйғур қериндашларниң өзлири турушлуқ дөләттики хитай консулханисиниң алдиға берип туғқанлириниң из-дерикини қилишини қоллаймән вә чақириқ қилимән.

Азаб тартиватқанлар бизниң қериндашлиримиз, бизниң миллитимиз уларға у азабни тартқузиватқини дәл хитай һөкүмити. Шуниң үчүн буниң һесабини шулардин сораймиз. Бизниң паалийитимиз түркийәгә нисбәтән интайин яхши үнүм бәрди. Түркийә җәмийитидә зор тәсир қозғиди. Нурғун қоллашқа ериштуқ. Биз чиң туруп һәрикәт қилсақ қоллайдиғанлар чиқидикән. Қериндашларниң давамлиқ паалийәтләрни елип беришини, өз уруқ туғқанлириниң из-дерикини қелип, уруқ-туғқанлириға вә миллитигә игә чиқишини үмид қилимән."

Лагер қурбанлири йеқинлиридин мирзәхмәт иляс оғли әпәндим, зияритимизни қобул қелип бундин кейинки пиланлири һәққидә тәпсилий тохтилип өтти.

Аилә әзалири хитай тәрипидин тутқун қилинған түркийәдики лагер қурбанлири йеқинлири 18-декабирдин етибарән хитай консулханиси илтимаслирини рәсмий йосунда тапшурувалғанға вә аилилири һәққидә изаһат бәргәнгә қәдәр, консулхана алдида хитай һөкүмитидин җаваб күтидиғанлиқини ейтқаниди. Паалийәтчиләр истанбул валийлиқи йолға қойған бәшикташ вә сарийәр районлиридики паалийәт чәклимисиниң бикар қилинишини сақлаватқан болуп, чәклимә бикар қилинғандин кийин хитай консулханиси алдидики нөвәт паалийити қайтидин давамлишидикән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт