Уйғур һәйәт түркийә парламентида муһим учришишлар елип барди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-02-28
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Түркийә парламенти башлиқи мустафа шәнтоп әпәнди.
Түркийә парламенти башлиқи мустафа шәнтоп әпәнди.
Social Media

Шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики рәиси һидайәтулла оғузхан әпәнди башчилиқидики 9 кишидин тәркиб тапқан һәйәт түркийә парламенти башлиқи мустафа шәнтоп әпәнди, кишилик һоқуқ комитетиниң башлиқи хақан чавушоғлу әпәнди, җумһурийәт хәлқ партийәси парламент әзаси бурҗу көксал ханим, парламент әзаси фаһрәттин йоқуш әпәнди вә парламент әзаси олҗай килавуз әпәндиләр билән айрим-айрим учришип, уларға уйғур дияриниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисида өзлири тәйярлиған доклат билән әнқәрәдики уйғур тәтқиқат институти тәйярлиған икки доклатни сунди.

Доклатларда уйғур дияридики пикир әркинлики, диний чәклимиләр, «тәрбийәләш мәркизи» нами астида уйғурларни лагерларға йиғивелиш сиясити, уйғур зиялийлириниң тутқун қилиниши, «қошмақ туғқан» болуш нами астида уйғур аилиләрдә хитайларниң туруши, болупму таҗсиман өпкә яллуғи вируси оттуриға чиққандин кейинки еғир вәзийәт қатарлиқ мәзмунлар баян қилинған. Бу мәсилиләр ағзакиму аңлитилди. 

Җумһурийәт хәлқ партийәси парламент әзаси, адвокат бурҗу көксал ханим уйғурлар тоғрисида афйон шәһиридә көп қетим паалийәт елип барғандин сирт, түркийә парламентиға уйғур дияридики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини тәкшүрүш тәклипини сунған. Һидайәтулла оғузхан әпәнди алди билән униңға рәһмәт ейтқандин кейин уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисида мәлумат бәрди. Учришиш ахирида у корона вируси оттуриға чиққандин кейинки еғир вәзийәтниму аңлатти.

Бурҗу көксал ханим мундақ деди: «таҗсиман өпкә яллуғи оттуриға чиққандин кейин хитай һөкүмитиниң уйғур қериндашлиримизни өйидин чиққили қоймиғанлиқи тоғрисидики мәлуматларни бәрди. Кишиләр үчүн тамақ, су, һава, оксигин вә ухлаш әқәллий һәқ һоқуқ һесаблиниду. Булар болмиса кишиләр өлиду. Хитай һөкүмитиниң бу сиясити инсан һәқлиригә хилап. Биз җумһурийәт хәлқ партийәси болуш сүпитимиз билән бу мәсилигә көңүл болимиз». 

Арқидин ийи йәни «яхши» партийәсиниң парламент әзаси фаһрәттин йоқуш әпәнди мәзкур һәйәтни қобул қилди. Һидайәтулла оғузхан башчилиқидики һәйәт униңға уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисида мәлумат бәргәндин кейин, бәзи тәләпләрниму оттуриға қоюп, өктичи партийә парламент әзаси болуш сүпити уйғурларниң еғир вәзийитини парламентта оттуриға қоюшини тәләп қилди. У, өзиниң 20 йилдин буян актип һалда шәрқий түркистан мәсилисигә көңүл бөлүватқанлиқини, буни өзиниң вәзиписи дәп билидиғанлиқини, бундин кейинму уйғур мәсилисини түркийә парламентида оттуриға қойидиғанлиқини баян қилип мундақ деди: «уйғурлар мениң қериндишим, улар мусулман әң муһими улар инсан, уларға көңүл бөлүш мениң вәзипәм, мән уларға көңүл бөлмисәм ким көңүл бөлиду. Әпсуски түркийә һөкүмити бу мәсилигә көңүл бөлмәйватиду. Хитайға уйғурларға елип бериватқан бесим сияситиңни тохтат, лагерларни тақивәт дейиши керәк иди. Биз яхши партийә болуш сүпитимиз билән уйғурларниң әркинлики үчүн күрәш қилимиз».

Парламент әзалири хитайниң уйғурларға немә үчүн бундақ еғир бесим қиливатқанлиқини сориғинида һидайәтулла оғузхан әпәнди буниң сәвәбиниң көп икәнликини, буниң ичидә әң муһим сәвәбиниң бу земинниң игиси болған уйғурларни йоқ қилиш икәнликини баян қилған. 

Һидайәт оғузхан башчилиқидики 9 тәшкилатниң мәсуллиридин тәркиб тапқан һәйәтниң түркийә парламентидики учришишлири ахирлашқандин кейин микрофонимизни уларға узаттуқ. 

Һидайәт оғузхан әпәнди әнқәрәгә елип барған 2 күнлүк зиярити җәрянида түрк рәһбәрләргә уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитидин сирт муһаҗирәттики уйғурларниң қийинчилиқлири тоғрисидики тәләплириниму оттуриға қойғанлиқини баян қилди. 

Шәрқий түркистан тәшкилатлар бирлики рәиси һидайәтулла оғузхан әпәнди түркийә парламенти рәиси мустафа шәнтоп әпәнди билән көрүшкәндиму униңға уйғурларниң тәләплирини йәткүзди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт