“түркийә сияситидә шәрқий түркистан” темисида муһакимә йиғини өткүзүлди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2022-03-22
Share
“түркийә сияситидә шәрқий түркистан” темисида муһакимә йиғини өткүзүлди Түркийәдики саадәт партийәсиниң явропадики шөбиси уюштурған “түркийә сияситидә шәрқий түркистан” мавзулуқ тор йиғинидин бир көрүнүш. 2022-Йили 20-март.
Social Media

20-Март күни, түркийәниң уйғурларға қарита йүргүзүватқан сиясити һәққидә муназирә елип бериш, түркийәдики һәр қайси сиясий партийәләрниң көз қарашлирини оттуриға қоюш вә хитайниң уйғурларға қаритиватқан қәбиһ сиясәтлиригә диққәт тартиш мәқситидә тор йиғини чақирилған. Түркийәдики саадәт партийәсиниң явропадики шөбиси уюштурған “түркийә сияситидә шәрқий түркистан” мавзулуқ йиғинда саадәт партийәсиниң муавин рәиси сами тәмәл, келәчәк партийәсиниң ташқи сиясәткә мәсул муавин рәиси үмид ярдимчи, җумһурийәт хәлқ партийәсидин болған парламент әзаси бурҗу көксал ханим вә истанбулда паалийәт елип бериватқан шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийити рәиси һидайәтуллаһ оғузхан әпәнди тәклип қилинған.

Йиғинни уюштурған саадәт партийәси яшлар ячейкиси мәсули мәрвә налбант йиғинниң кириш сөзидә 21-йүз йилдиму хитайниң ишғалиниң давамлишиватқанлиқини, уйғурлар башта түркий хәлқләргә елип бериливатқан зулум сияситиниң күнсайин күчийип ирқий қирғинчилиққа айланғанлиқини оттуриға қойди. У, бу йиғинниң уйғурлар учраватқан зулумға диққәт тартиш үчүн уюштурулғанлиқини билдүрүш билән, бу пурсәттә йәнә түркийә һөкүмитиниң уйғур сиясити тоғрисида мулаһизә өткүзүш икәнликини оттуриға қойди.

Арқидин саадәт партийәси муавин рәиси сами тәмәл әпәнди сөз қилип мундақ деди: “чәтәлдә шәрқий түркистан мустәқиллиқ көрүши үчүн муһим икки йәр бар, бири түркийә йәнә бири ғәрб дөләтлиридур. Ғәрб дөләтлири уйғурларниң дәрдигә дәрман болуш, уйғурларниң авази болуш мәқсити билән шәрқий түркистан мәсилисигә көңүл бөлүватиду. Бәзи явропа дөләтлириниң парламентлири дуня уйғур қурултийи рәһбәрлирини парламентлиригә тәклип қилип, уйғурларниң ечинишлиқ вәзийитини оттуриға қоюватиду вә уйғурларни пуқралиққа қобул қиливатиду. Әпсуски түркийә һөкүмити уйғурларға пәқәтла чирайлиқ гәпләрни қилип қоюп, хитай билән болған мунасивәткә қурбанлиқ қиливатиду. Бундин 6 ай бурун түркийә һөкүмити дуня уйғур қурултийи рәиси долқун әйсани түркийәгә киргүзмәй айродромдин қайтурувәтти. Түркийә һөкүмитиниң бу сияситини қобул қилғили болмайду. Шуңа алдимиздики йил түркийәдә өткүзүлидиған сайлам, шәрқий түркистан мустәқиллиқ дәваси үчүнму дәвр бөлгүч болиду”.

Арқидин келәчәк партийәси муавин рәиси үмид ярдимчи әпәнди сөз қилип мундақ деди: “дунядики һәр қайси дөләтләрдә уйғурларниң еғир вәзийити, уйғур трагедийәси оттуриға қоюлуватиду. явропа парламенти, бирләшкән дөләтләр тәшкилати кишилик һоқуқ кеңиши давамлиқ һалда күн тәртипкә елип келиватиду. Уйғурлар тоғрисида бәзи қарарларни мақуллуқтин өткүзүватиду, әпсуски түркийә буларға қатнашмайватиду. Бу биз түрк хәлқини номус қилдуруватиду. Уйғур мәсилисидә хәлқараниң болупму хәлқниң қаттиқ бесимиға чидиялмиған түркийә һөкүмити өткән йилиниң ахирида бирләшкән дөләтләр тәшкилатидики 43 дөләт қол қойған чақириқ хетигә қол қойди. Бу кишини хушал қилидиған әһвал”.

Үмид ярдимчи әпәнди ислам һәмкарлиқ тәшкилатиниң пакистанда чақирилған йиғиниға хитай ташқи ишлар министири ваң йиниң тәклип қилинишини қаттиқ әйибләп мундақ деди: “ислам һәмкарлиқ тәшкилати бирләшкән дөләтләр тәшкилатидин қалса әң чоң хәлқаралиқ қурулуш, 54 мусулман дөләт буниңға әза. Әң ечинишлиқ тәрипи шуки һазирғичә чиқарған қарарлириниң һәммиси хитайға пайдилиқ. Давамлиқ‚хитайниң земин пүтүнлүкигә һөрмәт қилимиз‛дегәндәк баянатларни бериду. Әсли мәсилә хитайниң земин пүтүнлүки мәсилиси әмәс. Хитай уйғурлар башта шәрқий түркистандики мусулманларни йоқ қилишқа тиришиватиду. Әң вәһимә болғини пакистанда чақирилған ислам һәмкарлиқ тәшкилати ташқи ишлар министирлири йиғиниға хитай ташқи ишлар министири ваң йиниң тәклип қилиниши вә йиғинда сөз қилиши. Шәрқий түркистанда мусулманларни, ислам динини йоқ қиливатқан бир һөкүмәтниң министириниң тәклип қилиниши бәкла хата. Түркийә башта мусулман дөләтләр уйғурларға игә чиқиши керәк”.

Йиғин ахирида мутәхәссисләр шәрқий түркистанлиқларни иқтисадий вә роһий җәһәттин қоллашниң зөрүрлүки, түркийә һөкүмитиниң уйғурлар учраватқан ирқий қирғинчилиқни тохтитиш үчүн әмәлий һәрикәт қилиши керәкликидәк пикир-тәклипләр берилди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт