Türkiyediki 10 siyasiy partiye "Sherqiy türkistan qan yighlimaqta" témisida ortaq metbu'at yighini chaqirdi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-05-19
Share
Türkiyediki 10 siyasiy partiye 10 Siyasiy partiye xitayning Uyghurlargha yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliq siyasitige lenet oqush, türkiye hökümitini Uyghurlargha ige chiqishqa chaqirish üchün bursa shehiride ötküzgen "Sherqiy türkistan qan yighlimaqta" namliq metbu'at bayanati élan qilish yighilishidin körünüsh. 2021-Yili 17-may, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyediki her qaysi siyasiy partiyeler we ammiwi teshkilatlar türkiyening her qaysi wilayet, sheher we nahiyeliride arqa-arqidin her xil pa'aliyetlerni uyushturup, xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan siyasitige lenet oqumaqta we Uyghurlargha ige chiqidighanliqini yuqiri awaz bilen jakarlimaqta.

17-May küni türkiyening 4-chong shehiri bolghan bursa shehiride 10 siyasiy partiye xitayning Uyghurlargha yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliq siyasitige lenet oqush, türkiye hökümitini Uyghurlargha ige chiqishqa chaqirish üchün "Sherqiy türkistan qan yighlimaqta" namliq metbu'at bayanati élan qilish yighilishi ötküzdi. Bursa shehirining merkizidiki "15-Iyul démokratiye" meydanida ötküzülgen pa'aliyetke jumhuriyet xelq partiyesi, iyi partiyesi, sa'adet partiyesi, démokrat partiyesi, démokratiyelik sol partiyesi, kélechek partiyesi, dewa partiyesi, yeniden refah partiyesi, türkiyeni özgertish partiyesi we memliket partiyesining bursa wilayitidiki wekilliri, bezi partiyelerning parlamént ezaliri ishtirak qildi we söz qildi. Bulardin sirt her qaysi partiyelerning qollighuchiliri we xelq-ammisidin bolup köp sanda kishi qatnashti.

10 Siyasiy partiye xitayning Uyghurlargha yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliq siyasitige lenet oqush, türkiye hökümitini Uyghurlargha ige chiqishqa chaqirish üchün bursa shehiride ötküzgen

Yighin riyasetchisi mundaq dédi: "'sherqiy türkistan qan yighlimaqta' mawzuluq metbu'at bayanati élan qilish yighinigha xush kélipsiler. Bu 10 siyasiy partiye ortaq uyushturghan yighin. Men 10 partiyesining wekillirini sehnige teklip qilimen. Ular sherqiy türkistan toghrisidiki yürek sözlirini otturigha qoyup ötidu."

Bursaning merkizige jaylashqan chong meydan'gha qurulghan sehnige sherqiy türkistanning ay yultuzluq kök bayriqi bilen türkiye bayriqi ésilghan bolup, birinchi bolup türkiyening eng chong öktichi partiyesi jumhuriyet xelq partiyesining bursadiki wekili ismet qaraja ependi söz qildi. U, mundaq dédi: "Bügün sherqiy türkistanda we bashqa musulman zéminlirida zulum dawam qiliwatidu we qan éqiwatidu. Buninggha qarshi chiqish kishilerning insanliq wezipisidur. U yerdiki zulumni eyiblesh hökümetning wezipisi emes, hökümet bu irqiy qirghinchiliqni toxtitish üchün konkrét ish qilishi kérek. Heriketke ötüshi kérek."

Arqidin meydanda yighilghan yighilish ehlige iyi partiyesining bursa wilayitidiki mes'uli selchuq türkoghlu ependi sözlep mundaq dédi: "Hörmetlik parlamént ezaliri, sherqiy türkistanda yüz bériwatqan insaniyetke qarshi jinayetke, zulumgha qarshi turush üchün kelgen qimmetlik yurtdashlirim hemminglar xush kélipsiler. Zulumgha uchrawatqan kishilerning millitini sorashqa bolmaydu. Kim zulum qilsa qilsun, qaysi millet zulumgha uchrisa uchrisun, zulum qilghanlargha qarshi turushimiz kérek. Shunga peqetla lenet oqush kupaye bolmaydu. Hökümet semimiy bolup, heriketke ötüshi kérek. Yoqalsun kommunist xitay."

Kéyin démokratik sol partiyesining bursa wilayitidiki mes'uli jahit aqinji ependi, partiyesi namidin söz qilip munularni tekitlidi: "Xitayning sherqiy türkistanda irqiy qirghinchiliq qiliwatqanliqi birleshken döletler teshkilatining 2020-yili élan qilghan doklatida békitilgenidi. Buni bilip turup xitaygha qarshi chiqmighan adem bu dunyadimu, u dunyadimu hésab bérelmeydu. Birleshken döletler teshkilatida 39 dölet Uyghurlarni qollap qol qoydi, türkiye qol qoymidi. Uyghur mesiliside hökümet qarap turmasliqi kérek. Eger bundaq turuwéridighan bolsa sherqiy türkistan éqiwatqan qan'gha, zulumgha türkiye hökümitimu shérik bolghan bolidu."

Metbu'at bayanati élan qilish yighinida 10 siyasiy partiyining wekilliri ayrim ayrim söz qilghandin kéyin, ortaq bayanat oqup ötüldi. Bayanatta xitay qattiq eyiblen'gendin kéyin türkiye hökümiti, sherqiy türkistan mesiliside heriketke ötüshke chaqirilghan.

Bu pa'aliyetni uyushturushta zor küch chiqarghan iyi partiyesining bursadiki mes'uli selchuq türkoghlu ependi téléfon ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi: "Pa'aliyetke jem'iy 1500 etrapida kishi qatnashti. Ortaq metbu'at bayanati élan qilish pa'aliyiti idi. Qatnashqan 10 partiyining hemmisi öktichi partiyeler idi. Pa'aliyitimizge wilayitimizdiki axbarat wasitiliri we türkiyediki eng chong axbarat wasitiliri orun berdi. Hakimiyet béshidiki partiye bilen hökümetni qollawatqan milletchi heriket partiyesi qatnashmidi, yaxshi pa'aliyet boldi."

Bu, türkiyede tunji qétim bundaq oxshimaydighan köz qarashtiki köp sanda partiyining Uyghurlar toghrisida ortaq bayanat élan qilishi bolup, bu zor ilgirilesh iken. Sherqiy türkistan wexpisining sabiq re'isi péshqedem pa'aliyetchi hamutxan göktürk ependi sherqiy türkistan mesilisining türkiyediki siyasiy partiyelerni ittipaqlashturup bir yerge jem qilghanliqini, buning sherqiy türkistan dewasi üchün zor ilgirilesh ikenlikini bayan qildi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet