Америка авам палатаси уйғурларниң мәҗбурий әмгикини аяғлаштуруш йолида йәнә бир қанун лайиһәси мақуллиди

Мухбиримиз ирадә
2020-10-05
Share
jennifer-wexton-jennifer-wekiston.jpg «Уйғур мәҗбурий әмгикини ашкарилаш қанун лайиһиси» тәйярлиған, америка авам палатасиниң демократлар партийәсигә тәвә әзаси җеннифер вәкистон(Jennifer Wexton) ханим тор йиғинида башқиларға салам бәрмәктә. 2020-Йили сентәбир.
Social Media

Хитай һөкүмитиниң уйғурларни кәң көләмдә тутқун қилғандин сирт, уларни йәнә мәҗбурий қул әмгәкчиләргә айландуруватқанлиқи америка һөкүмити қаттиқ диққәт қиливатқан мәсилиләрниң бири. Америка һөкүмити уйғур мәҗбурий әмгикини чәкләш вә уйғур мәҗбурий әмгики асасида ишләнгән мәһсулатларниң билип-билмәй америка базириға киришиниң алдини елиш үчүн тохтимай тәдбир қолланмақта. Америка дөләт мәҗлисиниң һәр икки партийәдин болған әзалириниң бу мәсилигә йүксәк әһмийәт бериватқанлиқи мәлум. 30-Сентәбир күни америка авам палатасида мақулланған «уйғур мәҗбурий әмгикини ашкарилаш қанун лайиһәси» әнә шуниң җүмлисидиндур.

Авам палатада 163 гә қарши 253 аваз билән мақуллуқтин өткән бу қанун лайиһәсини америка авам палатасиниң демократлар партийәсигә тәвә әзаси җеннифер вәкистон ханим тәйярлиған болуп, у америкада уйғурлар әң көп олтурақлашқан виргинийә штатиниң дөләт мәҗлисидики вәкилидур. У чаршәнбә күни дөләт мәҗлисидә қанун лайиһәси авазға қоюлуштин аввалқи муназирә қисмида лайиһә һәққидә чүшәнчә берип мундақ деди: «мән бу қанун лайиһәсини уйғурлар үчүн оттуриға қойдум. Буниң мән билән яки сайлам билән алақиси йоқ. Мән авам палатаға сайлинип кириштин авалла виргинийә штатидики уйғур җамаити билән көрүшкән. Мениң вәкилликимдики у район уйғур җамаити әң көп олтурақлашқан җай. Улар маңа өзлириниң лагерларға тутқун қилинған уруқ-туғқанлири һәққидә нурғун қорқунчлуқ нәрсиләрни ейтип бәргән».

У сөзи давамида уйғур елидә йүз бериватқанларни көп қетим «инсанийәткә қарши җинайәт вә ирқий қирғинчилиқ» дәп атиди. Шуңа у америка дөләт мәҗлиси әзалириниң мәйли қайси партийәдин болушидин қәтийнәзәр уйғурларниң мәҗбурий әмгәккә селинишиға аит бу қанун лайиһәсини қоллиши керәкликини тәкитлиди. У йәнә мундақ деди: «америка дөләт мәҗлисидә уйғурларниң експилататсийә қилинишиға қарши туруштин ибарәт ортақ аң мәвҗут. Америкалиқлар мәҗбурий қул әмгикидин ясалған нәрсиләрни сетивелишни халимайду. . . Биз бу қанун арқилиқ мәҗбурий әмгәккә қарши туралаймиз, ирқий қирғинчилиққа қарши туралаймиз. Биз ‹уйғур мәҗбурий әмгикини ашкарилаш қанун лайиһәси'ни мақуллаш арқилиқ уйғурларниң дини әркинликини қолға кәлтүрүш үчүн һәрикәт қилған болимиз».

Техи алдинқи һәптә америка авам палатасида «уйғур мәҗбурий әмгикини чәкләш қануни» намлиқ бир қанун лайиһәси 3 кә қарши 406 аваз билән тәстиқланғаниди. Бу қетимқиси америка авам палатасида уйғур мәҗбурий әмгикини чәкләшкә мунасивәтлик авазға қоюлған иккинчи қанун лайиһәси болуп һесаблиниду.

Мәлум болушичә, бу қанун мақуллинип ишқа киришкән тәқдирдә америкада тизимға алдурған һәрқандақ ширкәт өз мәһсулатлирида ишлитилгән материялларниң келиш мәнбәсини ашкарилашқа, тәминләш зәнҗирлиридә мәҗбурий әмгәкниң бар-йоқлуқини тәкшүрүп қәрәллик һалда доклат қилип турушқа мәҗбур болидикән.

Америкадики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши башлиқи өмәр қанатниң ейтишичә, бу қанун йәнә, америка ширкәтлирини пай чәк базиридики хитай ширкәтлиригә мәбләғ селиштин бурун уларниң мәҗбурий әмгәк билән болған мунасивитини тәкшүрүшкә мәҗбурлайдикән.

Шуңа өмәр қанат әпәнди ‹уйғур мәҗбурий әмгикини чәкләш қануни' вә ‹уйғур мәҗбурий әмгикини ашкарилаш қануни'дин ибарәт икки қанун лайиһәсиниң әмәлийәттә бир-бирини толуқлаш характеригә игә икәнликини ейтти.

Алдинқи һәптә мақулланған «уйғур мәҗбурий әмгикини чәкләш қануни» лайиһәси бойичә америка ширкәтлириниң хитайдики мәҗбурий әмгәккә четишлиқ ширкәтләр билән сода қилиши вә пахта мәһсулатлирини киргүзүши чәкләнгәниди. Америка җумһурийәтчиләр партийәсидин болған бир қисим вәкилләр демократ вәкилләр оттуриға қойған бу қанун лайиһәсиниң америкадики әркин тиҗарәт принсиплири бойичә алғанда ширкәтләр үстидики назарәтни күчәйтип, америка ширкәтлириниң пай базирида зиян тартишиға сәвәб болидиғанлиқини муназирә қилған. Бирақ демократ вәкилләр мушундақ қилмиғанда мәҗбурий әмгәкни тохтатқили вә һәрқандақ ширкәтниң мәҗбурий әмгәктин пайда елишини үнүмлүк һалда тосиғили болмайдиғанлиқини ейтқан. Бирақ, икки тәрәп арисида болунған муназириләргә қаримай, қанун лайиһәси йәнила 26 нәпәр җумһурийәтчи әзаниңму қоллиши билән охшашла аваздин өтти.

Шу күни қанун лайиһәси америка авам палатадин оңушлуқ өткәндин кейин нурғун демократ мәҗлис әзалири тивиттирдики инкаслирида бу қанун лайиһәсиниң авам палатадин өткәнликини вә өзлириниң уйғурлар учраватқан мәҗбурий әмгәкни тохтитиш йолида бир қәдәм басқанлиқини тәбрикләп инкас йезишти. Җеннифир вәкистон, мәт картрайт, җеф фортинберрий қатарлиқ мәҗлис әзалири тивиттир учурлирида бирдәк «уйғур мәҗбурий әмгикидин пайдилиниватқан хитай һөкүмити вә ширкәтләр чоқум җавабкарлиққа тартилиши керәк» дәп тәкитлиди.


Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.