"Uyghur herikiti" teshkilati türkiyede tor bixeterliki boyiche Uyghur yashlirini terbiyelesh kursi uyushturdi

Ixtiyariy muxbirimiz jewlan
2020-06-03
Élxet
Pikir
Share
Print
Uyghur siyasiy pa'aliyetchi roshen abbas xanim özi biwasite küch chiqirip, washin'gton shehiridiki döletlik axbarat kulubida ötküzgen resim körgezmisidin körünüsh. 2019-Yili 14-mart.
Uyghur siyasiy pa'aliyetchi roshen abbas xanim özi biwasite küch chiqirip, washin'gton shehiridiki döletlik axbarat kulubida ötküzgen resim körgezmisidin körünüsh. 2019-Yili 14-mart.
RFA/Eziz

Uyghur dewasi kücheygen mezgilde xitayningmu shuninggha mas halda Uyghur teshkilatliri we pa'aliyetchilirige qilidighan tor hujumining küchiyip kétiwatqanliqi radiyomizning ilgiriki xewerliride ashkarilan'ghan idi. Erkin asiya radiyosining Uyghurche torida ötken yili séntebirde élan qilin'ghan "Xitayning muhajirettiki Uyghurlargha qaratqan shekli özgergen nazariti-tor xakkérliq hujumi" namliq xewer buning bir misalidur. Bu xewerde xitayning Uyghur akadémiyisi qatarliq gholluq tor béketlerge hujum qilidighanliqi, Uyghurlar yanfon yaki kompyutér arqiliq bundaq tor béketlerge kirgen haman jasusluq wirusi bilen yuqumlinidighanliqi éytilghan. Nöwette xitayning bundaq buzghunchiliqni yéngi téxnika, yéngi taktikilar bilen dawamliq élip bériwatqanliqi melum. Korona wirusi tüpeylidin köpinche pa'aliyetlirini öyde ötküzüshke mejbur boluwatqan, shundaqla xitaygha qarshi teshwiqat sépige qétiliwatqan yashlarni ijtima'iy taratqulardin ünümlük paydilinish we xitayning tor hujumigha taqabil turush boyiche terbiyeleshning muhimliqini hés qilghan "Uyghur herikiti" teshkilati 1-iyun türkiyeni nuqta qilip torda terbiyelesh élip barghan.

Uyghur herikiti teshkilatidin emine xanim bu qétimliq terbiyeleshni uyushturushqa mes'ul bolghan bolup, bu pa'aliyetning meqsiti we ehmiyitini bayan qilip mundaq dédi: "Korona wirusi mezgilide Uyghur herikiti teshkilati tor arqiliq teshwiqat élip bérish we tor arqiliq terbiyeleshni keng kölemde qanat yaydurdi. Bu qétimliq terbiyeleshning meqsitimu Uyghur yashlirini tor bilimliri boyiche terbiyelep, ularni Uyghur dewasi üchün aktip xizmet qilalaydighan, Uyghur we bashqa musulman milletlerning üstidiki zulumni toxtitishqa hesse qoshalaydighan qilishtur. Eslide biz bu terbiyeleshni üch kün'ge orunlashturushni, tor arqiliq emes yüz turane élip bérishni, shu arqiliq téximu köp yashlar bilen alaqe ornitip, dunyaning her yéride xitaygha qarshi axbarat urushida rol oyniyalaydighan bir qoshunni berpa qilishni pilanlighaniduq. Korona wirusi tüpeylidin bu pilanimizni tor arqiliq kichik da'iride bolsimu emelge ashurduq. Xitay hazir torda özining yalghan we tetür teshwiqatini küchep dawamlashturuwatidu, bizmu ijtima'iy taratqularni jeng meydani qilip turup, ulargha qarshi küresh qiliwatimiz. Emma bu küreshte ishlitidighan qoralni, yeni taratqularni qandaq ishlitishni bilish kérek. Biz bu jehette Uyghur yashlirigha yardem qilishni, yétekchilik qilishni meqset qilip bu pa'aliyetni uyushturduq."

Emine xanim yene Uyghur herikiti teshkilati ötkenki qétim dunya kechürüm teshkilatining pa'aliyitide doklat bériwatqanda xitayning tor hujumigha uchrighanliqini, shunga bu qétimliq terbiyeleshte tor hujumidin qandaq saqlinish we uninggha qandaq taqabil turushnimu muhim mezmun qilghanliqini bildürdi: "Biz ötkende xitay xakkérlirining hujumigha uchriduq, ular xitay dölet naxshisini qoyup pa'aliyitimizge tosqunluq qildi. Biz buningdin tor bixeterlikini qoghdash we uninggha taqabil turushni kücheytish jehette terbiyelinishning muhimliqini hés qilduq. Biz buningdin kéyinmu Uyghur mesilisini xelq'arada keng teshwiq qilishqa yardimi bolidighan bundaq terbiyeleshlerni dawamliq élip barimiz."

"Uyghur herikiti" teshkilatning bashliqi roshen abbas xanim bu qétimliq terbiyeleshning türkiyeni asas qilishidiki sewebni chüshendürüp, türkiyede Uyghurlargha paydisiz teshwiqat wasitilirining mewjut ikenlikini, türk xelqige Uyghur dewasini anglitishning yenila zörürlükini, bu jehette türkiyediki yashlargha chüshidighan wezipining muhimliqini bildürdi.

Igilishimizche, bu terbiyilesh türkiyediki Uyghur yashlirini asas qilghan bolup, yashlardin 48 kishi bu terbiyeleshke qatnashqan. Yighinda léksiye bergen mutexessislerdin eli tuna ependi tiwittér, féysbuk, yutub, instigram qatarliq ijtima'iy taratqulardin qandaq qilip ünümlük paydilinish, egeshküchilerni qandaq köpeytish, hembehirleshte némilerge diqqet qilish, xitayning teshwiqatigha qandaq taqabil turush dégendek mesililerde sözligen. Fatih ependi téléfon we kompyutérdiki shexsiy uchurlarni qandaq qoghdash heqqide sözligen. U ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi: "Uyghur yashlirini tordin aktip we bixeter paydilinalaydighan, xelqning awazini anglitalaydighan qilish üchün bu pa'aliyetke qétilduq. Türk milliti bolush süpitimiz bilen telim-terbiyening muhimliqini bilimiz. Meqsitimiz türkiy xelqlerge yürgüzülüwatqan, insan qélipidin chiqqan bu zulumlarni toxtitishqa yardem bérish. Biz din, medeniyet we til birlikimizni qoghdap, xitaygha birlikte qarshi turushimiz kérek."

"Uyghur herikiti" teshkilatidin michél xanim élxet ishletkende némilerge diqqet qilish, hökümetlerge qandaq xet yézish toghruluq sözligen bolup, bu heqte mundaq dédi: "Men bu qétim terbiyeleshke qatnashqan Uyghur yashlirigha hökümet orunliri we shirketler bilen ünümlük mektuplishish usuli toghriliq sözlidim. Ularning tordin qandaq paydilinishni öginishke bolghan qizghinliqi méni xushal qildi. Ular torda pa'aliyet körsitish arqiliq türkiyegila emes, dunyaning bashqa jaylirighimu tesir körsitishni arzu qilidiken".

Bu qétimqi terbiyeleshke qatnashqan yashlardin jewlan shirmuhemmed bu pa'aliyetning qizghin we janliq bolghanliqini, ijtima'iy taratqulardin qoral süpitide paydiliniwatqanlar üchün bu bilimlerning zörür ikenlikini, öziningmu bu léksiyedin yaxshi menpe'et alghanliqini bildürdi.

Analizchilarning qarishiche, chet'ellerdiki Uyghurlarning xitaygha qarshi teshwiqat urushi uzaqqa sozulidighan urushtur. Roshen abbas xanimning bildürüshiche, buningdin kéyin téximu köp Uyghur yashlirini axbarat urushigha élip kirish, taratqulardin ibaret bu muhim qoralni ünümlük ishilitish we tor hujumidin özini qoghdashni ögitish "Uyghur herikiti" teshkilatining buningdin kéyinki muhim wezipiliridin biri iken.

Toluq bet