Shiwétsariyede "Uyghur kéchisi" pa'aliyiti ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-11-30
Élxet
Pikir
Share
Print
Shiwétsariyening zurix shehiride ötküzülgen "Uyghur kéchisi" pa'aliyitidin bir körünüsh. 2019-Yili 25-noyabir. Zurix, shwétsariye.
Shiwétsariyening zurix shehiride ötküzülgen "Uyghur kéchisi" pa'aliyitidin bir körünüsh. 2019-Yili 25-noyabir. Zurix, shwétsariye.
RFA/Ekrem

Shiwétsariyening zurix shehiridiki Uyghurlar "Uyghur kéchisi" pa'aliyiti ötküzüp, shiwétsariyening yerlik xelqige Uyghurlar weziyitidin melumat bergen.

Shiwétsariyediki Uyghurlar 25-noyabir küni kechte zurix shehirige jem bolup "Uyghur kéchisi" pa'aliyiti ötküzgen. Bu pa'aliyetni Uyghur akadémiyesi yawropa shöbisining re'isi doktur abdushükür abduréshit bilen uning xanimi gülnar memtimin teshkilligen.

Bu pa'aliyetke shiwétsariye Uyghur jem'iyitining ezaliri bilen etraptiki rayonlardin kelgen Uyghurlardin sirt, yene Uyghurlargha we Uyghurlarning nöwettiki weziyitige qiziqidighan bir qisim yerlik kishilermu qatnashqan.

Shiwétsariye Uyghur jem'iyitining re'isi andéli ependining bildürishiche, bu pa'aliyet yerlik xelqte yaxshi tesirat qaldurghan. Yerlik kishiler özlirining Uyghurlargha bolghan qiziqishliri we nöwettiki Uyghur weziyitige qarita héssidashliqlirini ipade qilishqan. 

Doktur abdushükür abduréshit bu pa'aliyetning muqeddimiside Uyghurlarning étnik kélip chiqishi, tarixi, medeniyiti, örpi-adetliri, dini, til-edebiyati, hetta yémek-ichmek, kéyim-kécheklirige qeder bolghan xasliqlirini ékran körünüshliri arqiliq bayan qilip, yerlik xelqqe Uyghurlar bilen xitaylar otturisida ezeldin héchqandaq baghlinish yoqliqini chüshendürüp ötken. 

U yene mehmut qeshqiri, yüsüf xas hajip qatarliq Uyghurlarning tarixta ötken meshhur alimliri toghrisida hemde Uyghur wetinining esli namining "Shinjang" emes, belki "Sherqiy türkistan" dep atilidighanliqi heqqidimu etrapliq melumat bergen. Andin u Uyghurlarning nöwettiki weziyiti, jaza lagérliri mesilisi hemde Uyghurlar bilen xitaylar otturisidiki ziddiyetler heqqide toxtalghan. 

Bu pa'aliyetni teshkilligen gülnar memtimin xanim pa'aliyet jeryanida meshhur Uyghur sha'irliridin abduxaliq Uyghur we abdurehim ötkür ependilerni tonushturup, arqidin abdurehim ötkürning "Iz" namliq shé'irini, abduxaliq Uyghurning "Oyghan" namliq shé'irini Uyghurche hemde gérmanche tillarda déklamatsiye qilip, sorun ehlining alqishlirigha sazawer bolghan. 

Shiwétsariyede yashaydighan Uyghur ziyaliliridin hébibullah ependining bildürishiche, Uyghurche etles köynekler bilen pürken'gen Uyghur xanim-qizliri bu kéchilikke atap Uyghurche yémekliklerni pishurup kelgen bolup, bular Uyghur medeniyitining özgiche bir namayendisi süpitide yerlik shiwétsariyeliklerde küchlük qiziqish qozghighan. Uning bildürishiche, Uyghurlargha héssidashliq qilghuchi bezi yerlikler Uyghurlarni nöwettiki éghir azablar tüpeyli chüshkünleshmeslikke, téximu rohluq yashashqa, öz-ara ittipaq ötüshke dewet qilishqan. 

Pa'aliyet xatimiside bir meydan Uyghurche ussul bilen kéchilikning keypiyati téximu yuquri pellige chiqqan. Yerlik ahalilermu Uyghurlar bilen birge ussullargha chüshüp ketken. Bu kéchilik pa'aliyiti omumen kishilerde nahayiti yaxshi tesirat qaldurghan.

Toluq bet