“‍уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәси” 21-юндин башлап америкада рәсмий иҗра қилинидикән

Мухбиримиз ирадә
2022-05-02
Share
“‍уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәси” 21-юндин башлап америкада рәсмий иҗра қилинидикән Президент җов байден ақ сарайда нутуқ сөзлимәктә. 2022-Йили 6-апрел.
AP

Америка пирезиденти җов байден 2021 йили 23-декабир күни “‍уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанун лайиһәси” гә имза қоюп, уни рәсмий қанунға айландурған иди. Мәзкур қанун бу йил 6- айниң 21- күнидин етибарән рәсмий йосунда ишқа киришидикән. Бу сәвәбтин америка таможна вә чегра қоғдаш идариси (CBP) америкадики һәрқайси импорт қилғучиларға 2022-йили 6-айниң 21-күнидин башлап “уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни” да көрситилгән маддиларниң ишқа киришидиғанлиқи һәққидә уқтуруш әвәтидиғанлиқини җакарлиған.

Американиң тиҗарәт вә қанун саһәсидики адвокатларниң тәтқиқат тор бети болған “jdsupra” да көрситилишичә, бу қанунниң 3-маддисида шинҗаң уйғур аптоном районида ишләпчиқирилған яки уйғур вә башқа түркий мусулманларниң мәҗбурий әмгикидин пайдиға еришкән һәрқандақ орун вә ширкәтниң мәһсулатлирини “рәт қилишқа болидиған пәрәзләр” асасида американиң 1930-йили чиқирилған “баҗ қануни” ниң 307-маддиси бойичә рәт қилиш яки тутуп қелиш бекитилгән.

Җүмлидин мәҗбурий әмгәк арқилиқ ишләпчиқирилған таварларниң америкаға кирмәсликигә капаләтлик қилишни мәқсәт қилидиған бу қанун нәтиҗисидә америка таможна вә чегра қоғдаш идариси уйғур елида ишләпчиқирилған, қезивелинған, ясалған барлиқ таварларни “мәҗбурий әмгәк билән булғанған” дәп пәрәз қилип туруп уларни тутуп қалидикән. Мәҗбурий әмгәккә четишлиқ дәп пәрәз бойичә муамилә қилинидиған саһәләр “уйғур аптоном районида толуқ яки қисмән қезиш елип баридиған, ишләпчиқиридиған яки қураштуридиған орунлар, шинҗаң уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт билән хизмәтчи қобул қилиш, тошуш, йөткәш, яки мәҗбурий әмгәккә қобул қилиш һәққидә тохтамлашқанлар, алдинқи маддилардики шәртләр астида қезивелинған, ишләпчиқирилған мәһсулатларни експорт қилидиған орунлар, тәминләш зәнҗири үчүн уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт яки шинҗаң ишләпчиқириш-қурулуш биңтуәни даирилири билән һәмкарлашқан орун вә әслиһәләр қатарлиқларни” өз ичигә алидикән.  

Америкадики нопузлуқ сиясәт тәтқиқат мәркәзлиридин америка ташқий сиясәт кеңиши (AMERICAN FOREIGN POLICY COUNCIL) ниң тәтқиқатчиси майкил соболик (Michael Sobolik)  америка таможна вә чигра идарисиниң бу уқтурушиниң америкалиқ тиҗарәтчиләргә берилгән ахириқи агаһландуруш икәнликини билдүрди.

У бизгә елхәт арқилиқ қайтурған инкасида мундақ дегән: “бу уқтуруш америкалиқ импорт қилғучиларға қилинған бир чақириқ. Әгәр уларниң тәминләш зәнҗири уйғур мәҗбурий әмгикигә таянса, бу өзини маддий җәһәттин хәтәргә атқанлиқ болуп һесаблиниду. Шуңа ширкәтләр әң яхшиси хитайдин башқа йәрдики тәминләш зәнҗирлирини издәп тепиши керәк. Мана шундақ қилғандила бу ширкәтләр өзлирини қануний җәһәттин капаләткә игә қилған болуп һесаблиниду.”

Мәлум болушичә, чигра қоғдаш идарисиниң “қайтурувелишқа болидиған пәрәз” уқтурушиға асасән, әгәр ширкәтләр бу тәдбиргә рәддийә бәрмәкчи болса, чоқум америка таможна вә чегра қоғдаш идарисини өзлириниң импорт қилған тавар - мәһсулатлириниң уйғур мәҗбурий әмгикигә четилмайдиғанлиқини испатлайдиған ишәнчлик вә қайил қиларлиқ пакитлар билән тәминлиши керәккән. Ундақ қилалмиған муддәтчә барлиқ таварлар бирдәк “мәҗбурий әмгәк билән булғанған” дәп қарилидикән вә чәклинидикән.

Америка таможна вә чигра қоғдаш идариси уқтурушида “уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни” ниң 2022-йили 6-айниң 21-күнидин башлап йолға қоюлидиғанлиқини, уқтуруш хетини тапшурувалған ширкәтләрниң тәминләш зәнҗирлиридики мәсилилирини вақтида оңшиши керәкликини тәвсийә қилған. Улар йәнә хәт тапшурувалмиған башқа ширкәтләрниңму охшашла юқириқи қанунға бойсунуп, шу бойичә иш көрүш мәҗбурийити барлиқини билдүргән.  

Тәтқиқатчи майкил соболик әпәнди бу қанунни толуқ иҗра қилиш үчүн америка таможна вә чигра идарисиниң йәнә мәҗбурий әмгәкчиләрниң йөткилиш мәсилисигиму диққәт қилиши керәкликини тәкитлиди. У мундақ деди: 

“америка таможна вә чигра идарисиниң әмәлдарлири чоқум уйғур мәҗбурий әмгәк күчлириниң хитай ичидики йөткилишини из қоғлап тәкшүрүши керәк. Әгәр улар пәқәт шинҗаңғила тутишидиған тәминләш зәнҗирлириниң таварлирини импорт қилғучиларни нишанлиса, у һалда хитайниң башқа өлкилиридики уйғур мәҗбурий әмгики асасидики таварларниң импортиға йол қойған болуп қалиду. Ундақ әһвалда уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қанунини зор дәриҗидә чәклиниду, дегән гәп. Шуңа таможна вә чигра қоғдаш идарисиниң бу мәсилини қандақ бир тәрәп қилиши интайин муһим”.

Америка һөкүмити хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан ирқий қирғинчилиқи вә мәҗбурий әмгикигә үнүмлүк тақабил туруш үчүн тиришчанлиқ көрситиватқан болуп, йеқинда, йәни бу йил 3 -айда америка дөләт мәҗлиси “уйғур мәҗбурий әмгикиниң алдини елиш қануни” ни иҗра қилиш үчүн җәмий 27 милйон доллардин артуқ қошумчә хамчот аҗратқан иди. Мәлум болушичә, дөләт мәҗлисиниң мәзкур хамчоти униң 2022-йиллиқ қошумчә хамчот қануниға киргүзүлгән. Бу хамчот мәзкур қанунниң үнүмлүк иҗра қилиниши вә уйғур мәҗбурий әмгикигә четилған малларниң америка базириға кирмәсликигә капаләтлик қилиш үчүн сәрп қилинидикән.

Американиң тиҗарәт вә қанун саһәсидики адвокатларниң тәтқиқат тор бети болған “jdsupra”юқириқи бу уқтуруш һәққидики хәвиридә: “америкадики ширкәтләр тәминләш зәнҗирини тездин вә актиплиқ билән тәкшүрүшкә, йетәрлик тәдбирләрни йолға қоюп, өз мәһсулатлириниң мәҗбурий әмгәк күчи билән ишләпчиқирилмиғанлиқиға капаләтлик қилиши керәк. Ширкәтләр һөкүмәтниң йетәклишигә бойсунуши вә CBP ниң тәлипи бойичә өз маллириниң мәҗбурий әмгәк билән ишләпчиқирилмиғанлиқини җәзмләштүрүши керәк,” дәп тәкитлигән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт