Washin'gton shehride "5-Féwral ghulja weqesi" ni xatirilesh namayishi boldi

Muxbirimiz eziz
2020-02-05
Élxet
Pikir
Share
Print
Washin'gton shehridiki xitay elchixanisi aldida ötküzülgen "5-Féwral paji'esi"ning 23 yilliqini xatirilesh namayishi, 2020-yili 5-féwral, washin'gton shehri
Washin'gton shehridiki xitay elchixanisi aldida ötküzülgen "5-Féwral paji'esi"ning 23 yilliqini xatirilesh namayishi, 2020-yili 5-féwral, washin'gton shehri
RFA/Aziz

Muhajirettiki Uyghurlar üchün qayghu we ghezeptin dérek béridighan künlerdin  birnechchisi bolup, shuning biri "5-Féwral paji'esi"ning achchiq xatirisidur.

Xitay hökümitining adalitige ishen'gen hemde shuni ümid qilghan bir top Uyghur yashliri 1997-yili 5-féwral küni ghulja shehridiki jandin ötküdek soghuqqa qarimastin tinchliq sheklide namayish teshkillep, özlirining eqelliy erkinlik we barawerlik heqqidiki teleplirini otturigha qoyghan idi. Emma Uyghur yashlirining bu tinchliq namayishini xitay hökümiti herbiy qisimlar arqiliq qanliq basturup tashlidi. Shu qétimliq basturushta qanchilik Uyghur yashlirining tutqun qilin'ghanliqi, qanchilik kishining étiwétilgenliki heqqide köp xil melumatlar otturigha chiqiwatqan bolup, namayishning heqiqi ehwalimu yillarning ötüshige egiship shahidlarning bayanliridimu barghanséri aydingliship mangmaqta.

Ene shuningdin buyanqi 23 yil mabeynide dunyaning herqaysi jayliridiki Uyghur muhajirliri her yili 5-féwral küni xilmu-xil pa'aliyetler arqiliq bu paji'ede hayatidin ayrilghan shéhidlerni yad étip kelmekte.

2020-Yili 5-yanwar künimu amérikining sherqiy qirghiqidiki bir qisim Uyghur jama'iti "Uyghur kishilik hoquq qurulushi" we "Amérika Uyghur birleshmisi" ning teshkillishi bilen ay-yultuzluq kök bayraqlarni lepildetken halda paytext washin'gton shehrige jaylashqan xitayning bash elchixanisi aldigha toplandi.

Namayishchilar sépidiki "Xelq'ara Uyghur kishilik hoquq we démokratiye fondi jemiyiti" ning re'si rabiye qadir xanim namayishtin ilgiri ziyaritimizni qobul qilip, bu qétimqi namayishning addiyla bir qétimliq namayish emeslikini bildürdi.

Namayish aldida  amérikadiki Uyghur pa'aliyetchilerdin zubeyre shemsidin söz élip özlirining héchqachan shéhidlerni untumaydighanliqini alahide bayan qildi.

Shuningdin kéyin  namayishchilar "Uyghurlargha erkinlik!", "Xitay, sherqiy türkistandin yoqal!" dégendek sho'arlarni ünlük towlap Uyghurlarning yürek sözlirini hemde ularning yanmas iradisini namayen qildi.

Namayish meydandiki ay-yultuzluq kök bayraqlar xitay elchixanisining choqqisigha qadalghan qizil bayraq bilen roshen sélishturma hasil qilghan halda shamalda toxtimay lepildimekte idi. Namayish ariliqida Uyghur kishilik hoquq qurulushining mudiri ömer qanat bu namayish arqiliq xitay hökümitige Uyghurlarning qaytmas iradisini bildürüshke  bolidighanliqini alahide eskertti.

5-Féwral küni dunya Uyghur qurultiyi, Uyghur kishilik hoquq qurulushi qatarliq teshkilatlarmu jiddiy bayanatlarni élan qildi. Bu bayanatlarda xitay hökümitining eng az dégendimu ötken 23 yil jeryanida Uyghurlarni basturush herkitini barghanséri ashurup méngiwatqanliqini, nöwette milyonlighan Uyghurning lagérgha qamilishi bilen bu xil basturush we teqibning eng yuquri pellisi yaritilghanliqi alahide eskertildi.

Toluq bet