Хитай даирилири бейҗиңда ахбарат йиғини ечип, әнгилийәдики "уйғур сот коллегийәси" гә һуҗум қилған

Мухбиримиз нуриман
2021-05-26
Share
Хитай даирилири бейҗиңда ахбарат йиғини ечип, әнгилийәдики Әнглийәниң лондон шәһиридә даңлиқ кишилик һоқуқ адвокати җеффери найис башчилиқида қурулған "уйғур сот коллегийәси"
Uyghur Tribunal

Уйғур аптоном районлуқ парткомниң орган тори болған "тәңритағ" ториниң 25-май күни бәргән хәвиригә қариғанда, уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт бейҗиңда мәхсус "шинҗаңға мунасивәтлик ишлар" дегән темида тоққузинчи қетимлиқ ахбарат илан қилиш йиғини ачқан.

Мәзкур ахбарат елан қилиш йиғинда хитай даирилири әнгилийәдики "уйғур сот коллегийәси" ни "қанунсиз орун", дуня уйғур қурултийини "террорлуқ тәшкилат", лагер шаһитлирини "артислар" дәп әйиблигән. Улар "шинҗаң" да "ирқи қирғинчилиқ", "мәҗбурий әмгәк" дегәнләрниң мәвҗут әмәслики һәққидә җар салған. Хитайниң бу һәқтики мәхсус хәвиридә әнгилийәдики "уйғур сот коллегийәси" ни "уйғур алаһидә соти" дәп атиған.

Әнглийәниң лондон шәһиридә қурулған мустәқил "уйғур сот коллегийәси" 4-июндин 6-июнғичә гуваһлиқ аңлаш йиғини өткүзүлидиғанлиқи һәққидә баянат елан қилған иди. Көзәткүчиләр "гуваһлиқ аңлаш йиғиниға санақлиқ күнләр қалғанда хитай һөкүмитиниң мәхсус йиғин ечип ‹уйғур сот коллегийәси' ни ‹қанунсиз орун' дәп һуҗум қилиши, хитай һөкүмитиниң бу гуваһлиқ аңлаш йиғинидин қаттиқ чөчүватқанлиқни көрситиду," дәп қарашмақта.

Уйғур аптоном районлуқ һөкүмәтниң баянатчиси шү гүйшияң йиғинда мундақ дегән: "игилишимизчә, әнглийә билән ғәрбниң хитайға қарши күчлири, дуня уйғур қурултийи вә башқа ‹шәрқий түркистан' тәшкилатлири бирлишип қурған аталмиш әнглийә "уйғур алаһидә соти" йеқин кәлгүсидә номуссизларчә мәвҗут болмиған ‹ирқий қирғинчилиқ' мәсилиси һәққидә ‹гуваһлиқ аңлаш' йиғини өткүзидикән. Улар аталмиш ‹гуваһлиқ' лар арқилиқ шинҗаңға ‹ирқий қирғинчилиқ' дәп бәлгә қоймақчикән. Бу хәлқара қанун вә тәртипкә еғир хилаплиқ қилғанлиқ. ‹Ирқий қирғинчилиқ' ниң һәқиқий зиянкәшликигә учриғанларға қилинған һақарәт, һәтта бу шинҗаңдики 25 милйондин артуқ һәр милләт аммисиға қилинған еғир иғвагәрчилик. Биз бу иғвагәрчиликни қаттиқ әйибләймиз вә рәт қилимиз!"

Ахбарат елан қилиш йиғиниға қатнашқан уйғур аптоном районлуқ хәлқ һөкүмитиниң баянатчиси елиҗан инайәт, уйғур аптоном районлуқ җамаәт хәвпсизлики назаритиниң муавин назири ялқун яқуп, хотән вилайәтлик сәһийә комитетиниң муавин мудири алимҗан абдурәһим, хотән вилайәтлик тәрбийәләш мәркизиниң оқутқучиси һөригүл асим вә хотән наһийәлик "тәрбийәләш мәркизи" дә тәрбийилинип чиққан абликим давут қатарлиқлар "уйғур қирғинчилиқи" һәққидә лагер шаһитлириниң хәлқаралиқ ахбарат васитилиридә бәргән учурлириниң ялғанлиқини, "тәрбийәләш мәркәзлири" ниң яхшилиқи һәққидә арқа-арқидин сөз қилишқан.

Мәзкур йиғинда меһригүл турсун, турсунай зиявудун, зумрәт давут, сайрагүл савутбай, гүлбаһар җилилова қатарлиқ барлиқ лагер шаһитлириниң йиғивелиш лагерлири, лагер ичидики қийин-қистақлар, басқунчилиқ, мәҗбурий туғмас қилиш қатарлиқ хитайниң җинайәтлири һәққидики гуваһлиқлирини рәт қилған. Хитайниң бу җинайәтлири ашкариланғандин кейин хәлқарада "инсанийәткә қарши җинайәт" вә "ирқий қирғинчилиқ" дәп етирап қилинған иди.

Мәзкур йиғинда асаслиқ "уйғур сот коллегийәси" гә һуҗум қилинғандин башқа йәнә шәхсләргиму қаттиқ һуҗум қилинған. Һуҗум қилинған шәхсләрниң қатарида лагер шаһитлиридин башқа йәнә дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса, әркин асия радийосиниң даңлиқ мухбири шөһрәт һошурму бар икән.

Долқун әйса әпәнди бу һәқтә радийомизниң зияритини қобул қилип мундақ деди: "хитай йәнә кона нахшисини тәкрарлапту, ‹терорчи' дегини һеч йеңилиқ әмәс. Анам һәққидики гепи раст болса, мән немишқа анамниң өлүп кәткинини хәвәрләрдин аңлаймән? хитай мени ялғанчиға чиқириштин бурун өзи ялғанчилиқтин, каззаплиқтин ваз кечиши керәк."

Шү гүйшияң ахбарат илан қилиш йиғинида әнглийә мустәқил телевизийә хәвәрлири асия шөбиси мухбириниң "бу ‹сот' гуваһлиқ аңлаш йиғини ачқандин кейин, силәр йәнә мушундақ ахбарат елан қилиш йиғини ачамсиләр?" дегән суалиға мундақ җаваб бәргән: "бу аталмиш ‹сот' ниң кейинки һәрикитигә қараймиз. Әгәр улар өз йолида меңишта чиң туруп, мушундақ ‹оюн' ойниса, бизму мушундақ ахбарат елан қилиш йиғини өткүзимиз вә униңға қәтий қарши туримиз."

Хитай һөкүмити 17-май бирләшкән дөләтләр тәшкилати омумий мәҗлисидә оттуриға қоюлған "ирқий қирғинчилиқ, уруш җинайити, етник тазилаш вә инсанийәткә қарши туруш җинайитиниң алдини елиш" темисидики қанун лайиһәсигә қарши беләт ташлиған иди.

"уйғур сот коллегийәси" ниң 4-июндин 6-июнғичә өткүзмәкчи болған "гуваһлиқ аңлаш йиғини" вә мәзкур сот коллегийәсиниң хитай һөкүмитиниң һуҗумлириға болған инкаси һәққидә пирограммизниң кейинки қисмида тәпсилий мәлумат биримиз.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт