Mehbus anisi: “Oghlum saqchigha tezim qilghanda béshi yerge tegkili az qaldi, yürikim aghridi”

Muxbirimiz shöhret hoshur
2022.07.22
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Gérmanche metbu'atlar xitayning “Irqiy qirghinchiliq” we “Insaniyetke qarshi jinayet” liri bilen tolup tashti Lop nahiyesidiki 4-yighiwélish lagéridiki tutqunlar siyasiy öginishte. 2017-Yili mart, xoten.
BITTER WINTER

Radiyomizgha inkas qilinishiche, ürümchi 3-türmidiki oghli bilen ékranda körüshken bir ana, chet'eldiki bir tughqinigha oghli bilen ékranda körüshkendin kéyinki tesiratini yollap bergen. Bu awaz xatiriside oghlining saqchilargha tazim qilghanda béshi yerge tégeyla dep qalghanliqi alahide eskertilgen we özining bu körünüshni körüp yüriki aghrighanliqi yigha awazidin eks etken. Bu awaz xatirisini radiyomizgha yollighan muhajirning bayan qilishiche, mehbuslarni a'ilisi bilen xitayche sözlitish we xitay saqchilirigha tazim qildurush tüzümi Uyghur rayonidiki türmilerde omumyüzlük halda yolgha qoyulghan. Amérikada yashawatqan siyasiy közetküchi ilshat hesen ependimu yurtdashliridin biridin mehbus tughqinining a'ilisi bilen ékranda xitayche sözleshken bir sin xatirisini tapshuruwalghan؛ mezkur sin xatiriside xitayche sewiyesi yoq déyerlik bir mehbusning tughqanliri bilen qiynilip turup xitayche gep qiliwatqan körünüshi xatirilen'gen.

Radiyomizgha kelgen ilgiriki inkaslardin melum bolushiche, mehbuslarning uruq-tughqanliri bilen ékranda körüshüshi türme ichi we sirti bolup her ikki terepte saqchining nazaritide élip bérilmaqta. Saqchixana xadimliri mehbus a'ile tawabi'atlirini her ayning belgilik kün we sa'etliride teweliktiki edliye ponkitliri yaki ahaliler komitétigha élip bérip, mehbus tughqini bilen ékranda körüshtürgen. Biz bügün qeshqer sheher ichidiki ene shundaq ékranda körüshtürüshke mes'ul bir saqchi xadimidin melumat soriduq. U her ayning muqim ikki künide tewelikidiki mehbus a'ile tawabi'atlirini ahaliler komitétigha apiridighanliqini ashkarilidi. Uning déyishiche, ékranda körüshüsh gerche 1-2 minuttin köp bolmisimu, ékranda körüshüshni kütüp turghan kishilerning köplüki sewebidin her qétim ahaliler komitétigha bu ish bilen barghinida 1-2 sa'etche öchiret saqlashqa mejbur bolghan.

U yene özi körüshtürgini aparghan kishilerge salametlikini bildürüsh we partiyege rehmet éytishtin bashqa söz qilishqa ruxset bermeydighanliqini ashkarilidi.

Bu xadim özi nazaret qilghan ékran söhbitining dölet tilida élip bérilidighanliqini tekitlidi. U mehbuslarning saqchilargha xitayche tazim qilghanliqini körüp baqmighanliqini bayan qilghan bolsimu, emma u özining ékran'gha mehbustin kéyin chiqidighanliqi we baldur uzaydighanliqini bayan qilish arqiliq, xitayche tazim tüzümining mewjutluq éhtimalliqini inkar qilmidi.

Közetküchi ilshat hesen ependi, béshigha eng éghir kün kelgen minutlarda ana tilda sözleshning bir tebi'iy éhtiyaj ikenlikini eskertidu. U xitay da'irilirining mana mushu éhtiyajnimu cheklesh arqiliq, Uyghur mehbuslargha jismaniy qiyin-qistaqlarning üstige rohiy qiyin-qistaq élip bériwatqanliqini bayan qilidu we buni dawam qiliwatqan irqiy qirghinchiliqining yene bir échinishliq sehnisi dep teswirleydu.

Yuqirida da'irilerning Uyghur rayonida mehbuslarni a'ilisi we saqchilargha xitayche tazim qilduruluwatqanliqi heqqide melumat berduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.