Yüzligen Uyghur tutqunning xitay ölkilirige élip méngilghanliqi heqqidiki sin körünüshi ashkarilandi

Muxbirimiz qutlan
2019-09-21
Élxet
Pikir
Share
Print
600 Neperge yéqin Uyghur tutqunning korla gherbiy wogzalidin mexsus poyiz bilen xitay ölkilirige élip méngilghan waqtidiki körünüsh. 2019-Yili séntebir.
600 Neperge yéqin Uyghur tutqunning korla gherbiy wogzalidin mexsus poyiz bilen xitay ölkilirige élip méngilghan waqtidiki körünüsh. 2019-Yili séntebir.
Photo: RFA

600 Neperge yéqin Uyghur tutqunning xitay saqchilirining qattiq nazariti astida korla gherbiy wogzalidin mexsus poyiz bilen xitay ölkilirige élip méngilghanliqi ashkarilandi.

Aldinqi künlerdin buyan ijtima'iy taratqularda keng türde tarqalghan we köp hembehrlen'gen bu sin körünüshining dron, yeni uchquchisiz ayropilan arqiliq boshluqtin tartilghanliqi, melum bir xakkérning uni oghrilap, yutub torigha chiqarghanliqi melum bolmaqta.

"Alem xewerliri" (Sky News) torining melumatlirigha qarighanda, mezkur sin körünüshining rastliqi éniqlan'ghan, yeni Uyghur tutqunlarni xitay saqchilirining nazaritide dériziliri payatlan'ghan mexsus poyizgha élip chiqiwatqan orunning korla gherbiy wogzali ikenliki ilgiri sürülgen. Igilinishiche, mezkur sin körünüshi 17-séntebir küni boshluqtin tartilip, shu küni xakkérlar teripidin oghrilan'ghan we yutub torigha yollan'ghan. 18-Séntebir künidin bashlap ijtima'iy taratqularda keng türde körülüshke we hembehrlinishke bashlighan.

Mezkur sin körünüshi deslep torgha qoyulghanda tor kézerliri: "Bu widéyo xitayda tartilghan. Bu xitay hökümitining uzundin buyan shinjang Uyghur aptonom rayonida kishilik hoquq we insanlarning négizlik erkinlikini depsende qiliwatqanliqining ispati," dep baha yazghan.

Mezkur sin körünüshidin melum bolushiche, 600 neperge yéqin Uyghur tutqunlarning birdek chéchi chüshürülgen, ularni guruppilargha bölüp, oxshimighan guruppidikilerge kök, aq we bashqa rengdiki mehbus kiyimi kiydürülgen. Ularning közliri qara niqab bilen tosuwétilgen. Her bir tutqunni 2 din xitay saqchi qoltuqlap poyizgha élip chiqqan. Sin körünüshini yéqinlashturup qarighanda kök kiyimlik tutqunlarning dümbisidin "Qeshqer tutup turush orni"  dégen xitayche xetni bayqighili bolidiken. 

Közetküchilerning ilgiri sürüshiche, bu xitay da'irilirining Uyghur tutqunlarni xitay ölkiliridiki türmilerge türkümlep yötkewatqanliqi heqqidiki eng yéngi we sin körünüshlük delil-ispat iken. Radiyomiz ötken yilidin buyan köp qétimlar éniqlash we sürüshtürüsh arqiliq xitay hökümitining Uyghur tutqunlarni türküm-türkümlep xitayning xéylongjyang, shendong, shenshi, gensu, xénen we sichüen ölkiliridiki türmilerge yötkigenlikini delilligen idi.  Xitay da'irilirining hetta 2017-yilining axiri aylarche muddet bilen Uyghur diyaridin xitay ölkilirige qatnaydighan yoluchilar poyizigha bélet sétishni toxtatqanliqi, bu mezgilde ularning Uyghur tutqunlarni türkümlep xitay ölkilirige yötkigen bolushi mumkinliki ilgiri sürülgen idi.

Toluq bet