Хитайниң сот һөкүмитидә "террорчи" дәп тилға елинған әхмәт қәшқәрли акиси мәмәтәли вә содигәр абдуҗелил абдухелил билән болған алақиси һәққидә тохталди

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2021-03-29
Share
Хитайниң сот һөкүмитидә 17-Март күни пәйзиваттикиси қалғачбинам түрмисидә содигәр абдуҗелил абдухелил билән бирликтә мәхпий сотланған вә униң шерики дәп қаралған киши, түркийә вәтәндиши мәмәтәли қәшқәрли әпәнди. (Вақти вә орни ениқ әмәс)
Photo: RFA

17-Март күни пәйзиваттикиси қалғачбинам түрмисидә мәхпий сотланған содигәр абдуҗелил абдухелил билән бирликтә сотланған вә униң шерики дәп қаралған киши түркийә вәтәндиши мәмәтәли қәшқәрли болуп, буларниң һәр иккилиси мәмәтәлиниң түркийәдики иниси әхмәт қәшқәрли билән болған алақиси сәвәблик әйибләнгән. Уйғур аптоном районлуқ юқири сотниң һөкүмидиму әхмәт қәшқәрли "террорчи" дәп тилға елинған. Нөвәттә түркийәдә яшаватқан әхмәт қәшқәрли бүгүн мухбиримизниң зияритини қобул қилип, өзиниң кимлики вә мәзкур икки мәһкум билән болған алақиси һәққидә мәлумат бәрди.

Вәзийәттин хәвәрдар киши 17-март күни пәйзиватниң қалғачбинам түрмисидә ечилған мәхпий сот һәққидә бәргән учурида, сотта содигәр абдуҗелил абдухелил билән бирликтә, униң шерики дәп қаралған түркийә вәтәндиши мәмәтәли қәшқәрлиму әйибләнгән. Инкаста дейилишичә, мәмәтәли қәшқәрли сот мәйданида җисманий вә роһий җәһәттин еғир зәипләшкән һалда көрүлгән. Һәтта соралған соалларниму аңқиралмиған. Биз қәшқәр оттура сотқа қарита елип барған телефон зиярәтлиримиз давамида, тутқун мәмәтәли қәшқәрлиниң әһвали һәққидиму мәлумат соридуқ. Оттура сот иҗраийә бөлүминиң хадими, мәмәтәлиниң әһвали һәққидики соалимизға җавабән мәзкур делоға алақидар мәсул хадимниң ишханида йоқлуқини баян қилди, әмма мәмәтәли қәшқәрлиниң сотланғанлиқини инкар қилмиди.

Қолимиздики уйғур аптоном районлуқ юқири сотниң һөкүмидә баян қилинишичә, мәмәтәли қәшқәрли 2017‏-йили содигәр абдуҗелил абдухелилниң аталмиш "террорлуққа ярдәм бериш җинайити" гә четилип 2017-йили 4-айниң 24-күни тутулғанлиқи вә 2018‏-йили 7-‏айда 15 йиллиқ кесилгәнлики қәйт қилинған. Һөкүмнамидә дейилишичә, мәмәтәли қәшқәрлигә 15 йиллиқ қамақ җазаси берилгән вә 74 милйон йүәнлик мал-мүлки мусадирә қилинишқа буйрулған. Һөкүмнамидә түркийәдики аталмиш "террорчи" әхмәт қәшқәрлиниң нами түркийә вәтәндашлиқиға өтүштин илгирики бойичә "ғоҗаәхмәт ибраһим" дәп аталған болуп, абдуҗелил абдухелил билән мәмәтәли қәшқәрлиниң униң билән болған алақиси "террорчиларға ярдәм бериш" дәп қаралған.

Һазир түркийәдә яшаватқан әхмәт қәшқәрлиниң бүгүн, йәни 29-март күни радийомизмизға билдүрүшичә, у әслидә қәшқәр шәһиридин болуп, у 18 йешидин башлап йәни 33 йилдин буян түркийәдә яшимақта. Униң акиси мәмәтәли қәшқәрли 1989-йили түркийәгә көчүп кәлгән вә түркийә вәтәндашлиқиға өткәндин кейин, йәни 2001‏-йилдин башлап, үрүмчидә дукан ачқан. Нөвәттә 4 пәрзәнтниң атси болған мәмәтәли қәшқәрлиниң аяли хитай нопуси болуп, үрүмчидики тиҗаритини сағлам давамлаштуруш үчүн, түркийәдики инилири билән пәқәт туғқандарчилиқ мунасивитини давамлаштуруп кәлгән, лекин тиҗарәттиму һәмкарлишиштин өзини тартқан. Әхмәт қәшқәрли истанбулда саяһәт буюмлири содисини қилған болса, мәмәтәли қәшқәрли үрүмчидә кийим-кечәк содиси қилған. У көрсәткән барлиқ еһтият тәдбирлириму, уни қамаққа елиништин сақлап қалалмиған.

Әхмәт қәшқәрли, йеқинқи 4 йиллиқ уйғур вәзийитигә асасән өзиниң хитайниң сот һөкүмидә террорчи дәп аталғиниға һәйран қалмиғанлиқини билдүрүш билән бирликтә, өзиниң һазирға қәдәр, һечқандақ бир тәшкилатқа әза болмиғанлиқи, тиҗарәттин башқа паалийәтләргә қетилишқа имканиму болмиғанлиқи; түркийә тәрәптинму һечқандақ бир җинайәт гумани билән сораққа тартилип яки чақиртилип бақмиғанлиқини баян қилди. Хитай даирилириниң пәқәт акиси мәмәтәли яки содигәр абдуҗелил абдухелилни җазалаш үчүнла, өзигә террорлуқ қалпиқи кийдүргәнликини илгири сүргән әхмәт қәшқәрли, акиси һәққидә йеқинда ечилған соттин радийомиз арқилиқ хәвәр тапқанлиқини баян қилди. Униң дейишичә, акиси тутқун қилинған 4 йилдин буян, түркийәниң алақидар һөкүмәт органлиридин акисиниң қоюп берилиши үчүн ярдәм тәләп қилип кәлгән, әмма акисиниң делосини мурәккәпләштүрүвәтмәслик нийитидә әһвални ахбаратқа ашкарилап кәтмигән. Акисиниң 4 йилдин буян һәқсиз тутуп турулғанлиқи, юқири сотниң һөкүми билән қоюп берилишкә тоғра кәлгәндә, акиси чәтәл вәтәндиши болғини үчүн, даириләрниң төләм төләштин өзлирини тартип, униңға үстиләп гунаһ артиватқанлиқини илгири сүргән әхмәт қәшқәрли, әмдиликтә акисиниң түрмидин қутулуши үчүн қолидин келишичә ашкара һәрикәт қилидиғанлиқини билдүрди.

Юқирида уйғур аптоном районлуқ юқири сотниң, содигәр абдуҗелил вә мәмәтәли қәшқәрлиләр һәққидики һөкүмидә террорчи дәп аталған әхмәт қәшқәрлиниң кимлики вә униң мәзкур икки мәһкум билән болған алақиси һәққидә аңлитиш бәрдуқ.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт