Tutqundiki Uyghur ediblirige béghishlan'ghan tunji mukapat- “Tarim edebiyat mukapati” wujudqa keldi

Washin'gtondin muxbirimiz gülchéhre teyyarlidi
2024.03.21
Uyghur-yazghuchilar-uyushmisi Dunya Uyghur yazghuchilar uyushmisining belgisi
Open Domain

Dunya Uyghur yazghuchiliri uyushmisining 2024-yili 18-mart tarqatqan uqturushigha qarighanda, “Tarim edebiyat mukapati” namliq bir mukapat tesis qilinip, eser qobul qilinish bashlan'ghan. Muhajirettiki Uyghur yéziqchiliqi saheside tunji qétim meydan'gha kelgen mezkur mukapat, xitay türmiliridiki Uyghur ediblirige béghishlan'ghan.

Bu heqte tarqitilghan eser qobul qilish chaqiriqida déyilishiche, türkiyediki sha'ire amine wahit sedef muhajirettiki qelem sahiblirining ana tilda eser yézish qizghinliqigha yenimu ilham bérish, Uyghur edebiyatining tereqqiyatigha azghine bolsimu hesse qoshush üchün, öz yénidin iqtisad ajritip “Tarim edebiyat mukapati” namida edebiyat mukapati tesis qilghan.

Biz bu munasiwet bilen dunya Uyghur yazghuchiliri uyushmisi re'isi, shiwétsiyede turushluq sha'ir abdushükür muhemmet ependining éytishiche, muhajirettiki Uyghur yazghuchiliri we edebiyat heweskarliri üchün mexsus mukapat türi tesis qilish 2018-yili mezkur teshkilat qurulghandin buyanqi uning eng chong arzusi iken. Ular buni emelge ashurushta muhajirettiki karxanichi we Uyghurlar üchün ehmiyetlik ish qilish arzusi bolghan saxawetchilerge muraji'et qilip kelgen, axirida amine sedef xanimning i'ane qilishi bilen, mukapat sommisi 20000 türk lirasi bolghan “Tarim edebiyat mukapati” wujudqa kelgen.

 “Tarim edebiyat mukapati” ikki yilda bir tarqitilidiken. Eserlerning Uyghur tilida yézilishi shert bolup, emma zhanirigha chek qoyulmaydiken. Amine xanimning arzusi boyiche, tallan'ghan eserler merhum Uyghur yazghuchisi zordun sabirni xatirilesh yüzisidin 13-awghust, yeni yazghuchi wapat bolghan küni élan qilinidiken.

Mukapat tarqitish murasimimu türmidiki Uyghur qelemkeshlerning birining tughulghan künige toghrilinidiken. “Tarim edebiyat mukapati” gha ewetilgen eserlerni qobul qilish, bahalash we mukapat tarqitish murasimini ötküzüsh ishlirigha “Dunya Uyghur yazghuchilar uyushmisi” mes'ul bolidiken.

Biz öz yénidin meblegh ajritip muhajirettiki Uyghurlarning “Tarim edebiyat mukapati” namida edebiyat mukapatini tesis qilghan saxawetchi, türkiyediki sha'ire amine wahit sedef xanimni ziyaret qilduq.

Amine sedef xanimning özini tonushturushiche, u, ilgiri wetendiki chéghida, yeni 2009-yili “Sedef” kiyim-kéchek soda cheklik shirkiti qurghan. Kéyin türkiyege kelgen we 2017-yili Uyghur éli bilen alaqisi pütünley üzülgendin kéyin, türkiyede qayta igilik tikleshke tirishqan. U 2018-yili “Tarim” namliq bir markini türkiyede en'ge aldurup, Uyghur milliy medeniyet buyumlirini ishlepchiqirip bazargha sélishqa bashlighaniken.

Amine xanim özimu bir edebiyat heweskari bolup, 2018-yili dunya Uyghur uyushmisining qurulghanliqi uni hayajanlandurghan. U musapirliq sewebidin her türlük éghir shara'itlarda yashawatqan Uyghur qelemkeshlirini we ularning eserlirining qimmitini ashurup ularning dawamliq ijadiyet qilishqa ilhamlandurush we yéngi heweskarlarning dawamliq yétiship chiqishi üchün emeliy bir hesse qoshush arzusida bu mukapatni tesis qilishqa öz yénidin xirajet ajratqaniken. U buning bir bashlan'ghuch bolushini we chet ellerde Uyghur edebiyatining tereqqiyatigha hesse qoshush arzusidikilergimu ilham bérishini ümid qilidiken.

 “Tarim edebiyat mukapati” ning tunji qétimliqi 2024-yil 13-awghust élan qilinip, mukapat tarqitish murasimi türmidiki sha'ire gülnisa imin gülxanning tughulghan éyi-noyabirda ötküzülüshi békitilgen. Ikkinchi qétimliqi 2026-yil 13-awghust élan qilinidiken.

Amine xanim bundaq békitish pikrige kélishidiki meqsetning ikki yilda bir élip bérilidighan bu mukapat pa'aliyiti arqiliq bolsimu, lagér we türmilerde hayat we yaki ölüp ketken Uyghur yazghuchi we sha'irlirini eslesh we ularni untumasliq ikenlikini éytti.

Tunji qétimliq “Tarim edebiyat mukapati” gha ewetilgen eserler muhajirettiki Uyghurlar teripidin qurulghan tor zhurnili “Izdinish” , shundaqla dunya Uyghur yazghuchilar uyushmisining féyisbuktiki mexsus sehipiside élan qilinidiken.

Uyghur tili we edebiyati éghir kirizisqa duch kelgen, qelemkeshler türme-lagérlargha tashlan'ghan bir weziyette bundaq bir mukapatning wujudqa kélishi muhajirettiki edebiyat heweskarlirigha hayajanliq bir xushxewer bolghanliqi melum.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.