Қарақашниң зава йезисида икки оқутқучи хизмәт орнида уйғур тилда гәп қилғанлиқи үчүн лагерға әкетилгән

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2019-03-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хотәндики мәлум йепиқ тәрбийәләш орни.
Хотәндики мәлум йепиқ тәрбийәләш орни.
Social Media

Өткән һәптә муһаҗирәттики аңлиғучилиримиздин бири радийомизға гуваһлиқ хети йоллап, хотәнниң гума наһийисидики туғқини, йәни һазир қарақашниң зава йеза 2‏-оттура мәктәптә оқутқучилиқ қиливатқан нусрәт әһәдбақиниң «дөләт тили», йәни хитай тили билмигәнлики үчүн бир йилдин буян лагерда йетиватқанлиқини мәлум қилди. Мухбиримизниң гума вә қарақаш наһийәлиридики сақчиханиларға қарита елип барған телефон зиярәтлири давамида зава 2‏-оттура мәктәптин нусрәт әһәдбақидин башқа йәнә дилмурат исимлик бир оқутқучиниңму хитай тили билмигәнлики вә иш орнида уйғурчә сөзләп қалғанлиқи үчүн нөвәттә лагерда икәнлики дәлилләнди.

Һөрмәтлик радио аңлиғучилар, уйғур районида маарипта уйғур тили чәкләнгәндин кейин бәзи мәктәпләрдә оқутқучиларниң хитай тилида дәрс чүшәндүрәлмәйватқанлиқи вә оқуғучиларниңму хитай тилида аңлап чүшәнмәйватқанлиқи, әмма даириләрниң оқутқучи вә оқуғучиларға ят бир тилини қисқа вақит ичидә мукәммәл өгинип болуштәк тәбиий вә иҗтимаий қанунийәтләргә хилап бир тәләпни қоюватқанлиқи, бу тәләпкә хилаплиқ қилғанларниң җазалиниватқанлиқи җәмийәт хәвәрлиридә кәң тарқалмақта.

Откән һәптә радийомизға кәлгән бир гуваһлиқ хетидә дейилишичә, қарақаш наһийисиниң зава йеза 2 ‏-оттура мәктипиниң оқутқучиси нусрәт әһәдбақи хитай тилини яхши билмигәчкә бәзидә дәрс вақтида, бәзидә хизмәтдашлири билән сөзләшкәндә уйғурчә гәп қилишқа мәҗбур болған. Мәктәп рәһбәрлири уни хизмәт орнида уйғурчә сөзлимәслик һәққидә бирнәччә қетим агаһландурған. У ахирқи қетим бир оқуғучисиға хитайчә сөзләп чүшәндүрәлмигән бир мәсилини халий бир җайда уйғурчә чүшәндүргән. Бу әһвалдин хәвәр тапқан мәктәп рәһбәрлири әһвални қанун орунлириға мәлум қилған. Нәтиҗидә 2018 ‏-йили 3‏-айниң бешида у лагерға әкетилгән.

Гуваһлиқ хетидә нусрәт әһәдбақиниң нур ели исимлик бир сақчи тәрипидин дәрс өтүватқан синипидин елип кетилгәнлики йезилған. Телефон зиярәтлиримиз давамида сақчи нур елиниң телефон номуриға еришәлмигән болсақму, әмма қарақаштики дөләт аманлиқ сақчилири ичидә нур ели исимлик бир сақчиниң мәвҗутлуқи айдиңлашти. Телефонимизни қобул қилған бир сақчи хадими зава йеза 2 ‏-оттура мәктәптин хитай тили билмигәнлики үчүн лагерға әкетилгән икки оқутқучи барлиқини ашкарилиди. Бу икки оқутқучидин бириниң исминиң дилмурат икәнликини баян қилған вә йәнә бириниң исмини әслийәлмигән бу хадим адәттә мәктәпләрдә уйғур оқутқучи-оқуғучиларниң ана тилида сөзлишигә йол қоюлмайдиғанлиқи, әгәр ана тилда сөзләп қалса аввал мәктәп рәһбәрликиниң тәрбийә беридиғанлиқи вә агаһландуридиғанлиқи, хаталиқ тәкрарланса аталмиш «тәрбийиләш мәркизи» гә йоллап беридиғанлиқини ейтти. 

Биз зава йеза 2 ‏-оттура мәктәптин хитай тили билмигәнлики үчүн лагерға әкетилгән йәнә бир оқутқучиниң кимликини ениқлаш үчүн хотәнниң җ х қоманданлиқ мәркизигә телефон қилдуқ. Хадимлар бу һәқтә мәлумат беришни рәт қилди. Италийәдә чиқидиған «зимистан» тори өткән һәптә ашкарилиған бир хәвәрдики мәктәп вивискисида «дөләтни сөйүш дөләт тилини билиштин башлиниду» дейилгән. Бу вивискиму хитайчини яхши билмигән яки тез өгинәлмигән оқутқучи оқуғучиларниң дөләтни сөйүш-сөймәсликидә гуман бар дәп қарилидиғанлиқидин бешарәт бәрмәктә. Изчил елип барған телефон зиярәтлиримиз давамида телефонимизни қобул қилған бир хадим зава йезилиқ 2‏-оттура мәктәптин лагерға әкетилгән оқутқучилардин бириниң нусрәт әһәдбақи икәнликини дәлиллиди. Радийомизға кәлгән гуваһлиқ хетидә нусрәт әһәдбақиниң әслидә гума наһийисидин икәнлики, қарақашниң зава йезилиқ оттура мәктипидә ятақта йетип ишләйдиғанлиқи баян қилинған иди. Мәзкур сақчи хадими нусрәт әһәдбақиниң тутулуш сәвәби һәққидә ениқ мәлумат берәлмигән болсиму, әмма униң гума наһийилик «тәрбийиләш мәркизи» дә икәнликини дәлиллиди.

Илгирики ениқлашлиримиз давамида бәзи җайларда ялғуз дөләт кадири вә оқутқучи-оқуғучиларғила әмәс, һәтта кәнт вә мәһәллә кадирлириғиму хитай тилида сөзләшниң шәрт қилинғанлиқи ашкариланған иди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт