Қәйсәр миҗит: хитайниң “шинҗаң иқтисади 7% ашти” тәшвиқати райондики реаллиққа уйғун әмәс

Мухбиримиз меһрибан
2022-02-03
Share
xitay-herbiy-saqchi-qoralliq-kocha.jpg Кочидики хитай пуқралири вә “аманлиқ” сақлиғучи қораллиқ әскәр. 2018-Йили өктәбир, үрүмчи.
REUTERS

Хитайниң уйғур аптоном районлуқ хәлқ һөкүмити ахбарат ишханиси 30-январ баянат елан қилип, “2021-йили аптоном район ишләпчиқириш омумий қиммити өзгәрмәс баһа бойичә һесаблиғанда, алдинқи йилидикидин 7% ашқан” лиқини билдүргән.

Хитайниң тәңритағ торида берилгән хәвәрдә, “район ишләпчиқириш омумий қиммитини бир туташ һесаблаш нәтиҗисигә асасланғанда, 2021-йили шинҗаңниң район ишләпчиқириш омумий қиммити 1 тирилйон 598 милярд 365 милйон йүән болуп, өзгәрмәс баһа бойичә һесаблиғанда, алдинқи йилидикидин 7% ашқан, икки йилда оттура һесаб билән 5.2% Ашти. Импорт-експортта муқимлиқ сақланди, експортта бирқәдәр тез ешиш ишқа ашти” дейилгән.

Американиң бостон шәһиридики иқтисадшунас қәйсәр миҗитиң қаришичә, хитайниң бу санлиқ мәлумати алди билән хәлқара иқтисад нәзәрийәси вә коруна вируси пүткүл йәршари бойичә иқтисадий кризиси яратқан нөвәттики иқтисадий вәзийәткә уйғун әмәс икән.

Қәйсәр әпәнди, хитай коммунист һөкүмитидики йиллардин буян давамлишип кәлгән иқтисадий мәлуматлар һәққидики доклат вә бу һәқтики хәвәрләрниң алаһидилики билән хәлқарадики иқтисадий әһвал һәққидики доклат вә мәлуматларниң пәрқини селиштуруп чиқти.

Униң билдүрүшичә, хитай коммунист һөкүмитиниң тарихида, мәркизий һөкүмәттин тартип йәрлик һөкүмәткә қәдәр һөкүмәт хизмитидин доклат қилғанда әмәлий сандин ашуруп мәлумат бериш көп йиллардин буян давам қилип келиватқан әнәнә һесаблинидикән.

Қәйсәр әпәнди йәнә хитай һөкүмитиниң алдинқи йилларда, уйғур дияриға қаратқан сияситиниң алаһидилики һәққидә тохталди.

У алди билән хитайниң мәлуматидики “райондики муқим мүлүк селинмиси йүксәлди. Турақлиқ мүлүккә селинған мәбләғ алдинқи йилидикидин 15% ашти, селинма қурулмиси үзлүксиз әлалашти” дегән мәлумат һәққидә тохталди.

Қәйсәр әпәнди буларниң әмәлийәттә хитай һөкүмити алдинқи йилларда, районниң муқимлиқи үчүн сақчи вә назарәт системисиға салған зор миқдардики мәблиғи, хитай көчмәнлирини юқири тәминат, бикарлиқ өй-йәр қатарлиқлар билән тәминләп, уларни хитай һөкүмәт мәблиғи билән районға йәрләштүргән мәбләғләрни өз ичигә алидиғанлиқини билдүрди.

Қәйсәр әпәнди йәнә, хитай хәвиридики “2021-йили, пүтүн аптоном район бойичә шәһәр-базарларда 477 миң 400 киши йеңидин ишқа орунлашти, йезилардики 3 милйон 174 миң артуқ әмгәк күчи йөткәп ишқа орунлаштурулди”, “2021-йили, пүтүн аптоном районниң импорт-експорт омумий соммиси 156 милярд 907 милйон йүән болуп, алдинқи йилидикидин 5.8% Ешип, ешиш сүрити алдинқи йилидикидин 15.3 Пирсәнт поент юқири болди” дегән мәлуматлар һәққидә өз қарашлирини оттуриға қойди.

Қәйсәр әпәнди, хитайниң шәрқидики вәйран болған ширкәт-завутларни һөкүмәтниң йүксәк етибар сиясити билән районға йөткәп келип, уларни әрзан әмгәк күчлири билән тәминләштә уйғурларни мәҗбурий әмгәк сүпитидә пайдилиниши қатарлиқ көп хил амилларни нәқил алди.

Хәвәрдә йәнә, “пүтүн аптоном район бойичә аһалиләрниң киши беши оттуричә кирими 26 миң 75 йүән болуп, алдинқи йилидикидин 9.4% Ашти, баһа амилини чиқиривәткәндә, әмәлий ешиш нисбити 8.1% Болди” дейилгән.

Қәйсәр әпәндиниң тәкитлишичә, хитай мәркизий һөкүмитиниң сиясий мәқсити үчүн пиланланған бу хил иқтисадий истратегийә хитай мәркизий һөкүмити вә хитай көчмәнлириниң мәнпәәтини чиқиш қилған. Шуңа бу мәлуматлардин, хитайниң иқтисадий тәрәққиятниң сиртида қалдурулған уйғурларни асас қилған йәрлик хәлқләрниң иқтисадида йүксилиш болғанлиқидин йәкүн чиқиришқа болмайдикән.

Юқириқи аваз улинишидин сөһбәтниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт