Или областлиқ хәлқ қурултийидин пенсийәгә чиққан турсун барат вә униң аяли 20 йил кесилгән

Мухбиримиз гүлчеһрә
2019-09-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Истанбулда яшаватқан шәмсийә ханимниң дадиси турсун барат вә аниси заһидәм хейпиһаҗи.
Истанбулда яшаватқан шәмсийә ханимниң дадиси турсун барат вә аниси заһидәм хейпиһаҗи.
RFA/Gülchéhre

7 Йилдин буян истанбулда яшаватқан шәмсийәниң 70 яш қарисини алған, йүрәк вә еғир диабит кесилигә гирптар ата-анисиниң 20 йиллиқ қамаққа һөкүм қилиниши һәққидики гуваһлиқи, хитай һөкүмитиниң районда уйғурларға, хитай һөкүмитиниң уйғурларни лагерларға қамаш вә тутқун қилишта уларниң кесәл яки яшинип қалғанлиқиниму қаримай, қара қоюқ, қанунсиз һалда, инсанпәрвәрликкә пүтүнләй ят тәдбирләр арқилиқ бу хил бастуруш сиясәтлирини иҗра қиливатқанлиқи көп тәрәпләрдин испатлап турмақта.

Шәмсийә ханимниң дадиси турсун барат, әсли областлиқ хәлқ қурултийида 30 нәччә йил хизмәт қилип пенсийәгә чиққан кадир. Шәмсийәниң аниси заһидәм хейпиһаҗи или областлиқ достлуқ дохтурханисидин пенсийәгә чиққан боғалтир. Улар шәмсийә той қилип түркийәгә кәлгәндин буян түркийәгә қизини йоқлап 3 қетим келип кәткән. Ахирқи қетим улар қизиниң туғутини йоқлаш үчүн 2016-йилиниң ахири келип 2017-йили-2 айларда қайтип кәткән. Улар шәмсийәгә шу чағда «биз берип көрүнүпла қоюп келимиз» дәп қайтишқан икән. Шәмсийә «бу апам дадам билән ахирқи көрүшүш болуп қелишиға һәргиз ишәнмәймән, та һазирғичә ишкапимда уларниң кийимлири есиқлиқ туриду. . .» Дәйду азаб ичидә.

Шәмсийә ата-аниси үрүмчигә қайтиши һаман паспортлириниң тартивелинғанлиқи, -2017 йили 10-айларда тәңла лагерға елип кәткәнликини аңлиған вә шуниңдин кейин алақиси үзүлүп қалған. -2018Йили-5 айда у йеқин уруқ туғқанлиридин уларниң 20 йилдин кесилгәнликини аңлиған. Шәмсийә ата-анисиниң иккилисиниң еғир диабит кесили барлиқи, дадисиниң илгири икки қетим йүрәккә тийәк қоюш оператсийә қилинғанлиқини билдүрүп, 70 яшлиқ кесәл ата-анисини 20 йиллиқ кесилиши өлүм җазасидин пәрқи йоқ, улар буниңға һеч заман лайиқ әмәс, һечқачан җинайәт өткүзүп бақмиған.

Хитай һөкүмитиниң дөләт кадирлири вә зиялийларни җазалашта, улардин җинайәткә ятқудәк һечқандақ бир баһанә тапалмиғанда, диний вә миллий өрүп адәтлирини бәкрәк сақлап кәлгәнлирини икки йүзлимичилик билән җазалап келиватқанлиқи мәлум.

Шәмсийәниң билдүрүшичә, униң ата аниси-2012бир қетим һәҗгә берип кәлгән. Әмма бир қанчә йил өткәндин кейин һәҗ қилғанлиқини баһанә қилған тәқдирдиму уларниң 20 йил кесилишигә әсла баһанә болалмайду.

Биз турсун барат вә заһидәләрниң тутқун қилиниш вә 20 йиллиқ еғир қамаққа кесилишниң асаси һәққидә тәпсилий мәлумат елиш үчүн, или областлиқ хәлқ вәкиллири қурултийи, җамаәт хәвпсизлик идариси қатарлиқ җайларға телефон қилип көрдуқ.

Пәқәт хәлқ қурултийиниң пенсийәгә чиққан кадирларға мәсул бөлүмидин бир дезорни хадим телефонни елип, идаридә кадирларниң һәммини тәкшүрүватқанлиқидин башқа һечнемә билмәйдиғанлиқини, турсун баратниму тонумайдиғанлиқини ейтқандин башқа җаваб бәрмиди.

Заһидә ханим 30 йилдин артуқ хизмәт қилған или достлуқ дохтурханиси кадирлар бөлүмигә телефон уланған болсиму, турупкини алған хадим өзиниң йеңи икәнлики пенсийәгә чиққан кадирларни тонумайдиғанлиқи вә әһвалдин хәвәрсиз икәнликини ейтип телефонни қоювәтти.

Шәмсийә өзиму икки йилдин буян ата-анисиниң из дерикини қилишқа көп тиришқан болсиму һеч җаваб алалмай кәлгән. У һәтта түркийәдики хитай әлчиханисидин ата-анисиниң әһвалини сүрүштә қилишини тәләп қилғили барған болсиму, уларниң рәт қилишиға учриған. Вәтәндә қалған башқа қериндашлирини балаға тиқип қоймаслиқ үчүн сүкүттә турған шәмсийә ахири йеқинда бир тонушидин анисиниң дохтурға елип келингәнлики, аҗизлап кәткән, чачлири кесилгән анисиниң дохтурға елип келингәндә һәтта кишәнлириму бошитилмиғанлиқидәк тәсвирләрни аңлап қәтий чидап туралмай ахири бу зулум вә адаләтсизликни аңлитишни қарар қилғанлиқини ейтти.

Шәмсийәниң бир нәврә сиңлиси шәкилә мәмтимин, заһидә ханимниң өз аписиниң һәдиси йәни чоң аписи болидиғанлиқи, чоң дада вә чоң аписиниң түркийәгә келип қайтқандин кейин узун өтмәй лагерға елип кетилгәнликидин хәвәр тапқан болсиму, йеқинда уларниң 20 йил кесилгәнликини аңлап, һәйран болғанлиқи һәмдә уларниң саламәтликидин әндишә қиливатқанлиқини билдүрди. Униң ейтишичә турсун барат әпәнди вә заһидә ханим өзлириниң чәтәлгә чиқиши үчүн кепиллик бәргән уруқ туғқанлирини паракәндичиликкә қоймаслиқ үчүн, қайтип кәткән икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт