Türmide 15 yil yétip aman chiqqan qéyimaxun qari, lagérda ikki yil yétip jesiti chiqqan

Muxbirimiz shöhret hoshur
2021.10.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
lager-munar.jpg Sim tiken bilen oralghan “Terbiyelesh merkizi” ning közitish munari. 2018-Yili 4-séntebir, dawanching.
REUTERS

Lagérdiki xorlashning türmidin nechche hesse éghir ikenliki lagér guwahchiliri teripidin köp qétimlap teswirlen'genidi. Mana mushu sewebtin bolsa kérek, ilgiri ürümchi 1 ‏-türmide 15 yil jaza mudditini tügitip aman chiqqan, diniy zat qéyimaxun qari, 2017 ‏-yili lagérgha sabiq mehbuslar qatarida solinip ikki yil ötkendin kéyin, uning jesiti chiqqan.

Toqquzaqliq muhajirning ötken hepte radi'omizgha yollighan inkasida yene bayan qilinishiche, toqquzaq bulaqsu 4 ‏-kent meschitining xatibi qéyimaxun qari, 2017 ‏-yili sabiq mehbuslar qatarida tutqun qilin'ghan. Déyilishiche, 1991 ‏-yili bölgünchilik bilen eyiblinip 15 yilliq késilgen qéyimaxun qari 2006 ‏-yili türmidin aman-ésen chiqqan, emma bu qétim lagérgha ekétilip ikki yildin kéyin, uning jesiti a'ilisige tapshurulghan. Inkasta déyilishiche, 59 yéshida ikkinchi qétim tutulghinida, uning salametlikide héchqandaq mesile yoq bolup, u bamdat namazdin kéyin, étizliqida su tutuwatqan mezgilde kent saqchiliri teripidin élip kétilgeniken.

Biz bügün toqquzaqning opal, aral we bulaqsu saqchixanilirigha téléfon qilip yéqinqi mezgillerde lagérda jan üzgenler heqqide melumat soriduq.

Inkasta eskertilishiche, qéyimaxun xatip bolghachqa meschitke yiraq-yéqindin kelgen köp sanda kishini tonuydighanliqi we toy-tökün we nezir-chiraghlargha köp qatnashqanliqi üchün, saqchilar uningdin köp sandiki kishiler heqqide melumat élishni közligen we lagérda eng köp soraqqa chiqqan, u bir diniy zat bolush süpiti bilen soraq jeryanda bashqilarni balagha tiqmasliqqa tirishqan؛ uning bu tirishchanliqi, uning téximu éghir qéyin-qistaqqa élinishigha seweb bolghan.

Toqquzaqning opal lagérida 2 yil wezipe ötigen bir saqchi xadimining ashkarilishiche, qéyimaxun qari, 2018 ‏-yilining axiri lagérdin jesiti chiqqan.

Melum bolushiche, diniy we ijtima'iy pa'aliyetlerdiki aktipliqi, shundaqla étiz-ériq ishliridiki chebdesliki bilen mehelle jama'iti ichide hewes qilinip kéliwatqan qéyimaxun qarining ushtumtut ölüm xewiri bulaqsudiki ahalilerni lagérdiki uruq-tughqanlirining halidin, bolupmu yashta chong we salametlikide mesile bar uruq-tughqanlirining teqdiridin endishige chüshürgen.

Mezkur lagér saqchisining pash qilishiche, qéyimaxun qari, jan üzüshtin bir qanche sa'et awwal, lagér doxturxanisigha apirilghan. Emma u, qéyimaxun qarining doxturxanigha qandaq késel yaki zexmet seweblik ekétilgenlikidin xewiri yoqluqini éytti.

Lagérning shara'itliri, jümlidin so'al-soraq we qéyin-qistaqliri türmidikige nisbeten köp we éghir bolghachqa, köp sanda tutqunlar, lagérning azabidin qutulush üchünla özlirige artilghan gunahlirini quruq-töhmet bolsimu boynigha alghan. Hetta beziliri özidin bashqilarningmu atalmish jinayetlirini pash qildurush üchün, meqsetlik halda lagérda dawamliq tutup turulghan.

Sabiq mehbuslardin memettursun osman, özining xoten qamaqxanisida turuwatqan mezgilide, lagérda “Jinayiti” ni boynigha alghanlarning qamaqxanigha yötkilidighanliqi we lagérdin qutulush üchün qamaqxanigha yötkilish we késilip türmige yötkilishke razi ikenlikini tilgha alghanidi.

Yuqirida türmide 15 yil yétip aman chiqqan diniy zat qéyimaxun qarining lagérda ikki yil yétip, jesiti chiqqanliqi heqqide melumat berduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.