Ghulja "Xitay baziri" diki taxtiyun we samanyoli meschiti taqiwétilgen, tun'gan meschiti hökümet ishxanisigha aylandurulghan

Muxbirimiz shöhret hoshur
2021-07-07
Share
Amérikadiki eng chong musulman teshkilati xiltonni xotendiki méhmanxana qurulushini toxtitishqa chaqirdi Bir it chéqiwétilgen meschitning ornigha baghlap qoyulghan körünüsh. 2021-Yili 29-aprél, qaraqash, xoten.
REUTERS

Xitay da'iriliri ötken aylarda achqan axbarat yighinlirida, Uyghur rayonida meschitlerning normal échiliwatqanliqini ilgiri sürgen we xelq'ara axbaratlarda ashkarilan'ghan meschitlerning chéqilghanliqi hem taqalghanliqi heqqidiki xewerlerni birdek inkar qilghan idi. Muxbirimizning ehwal éniqlashliri dawamida, ghulja shehirining qaynaq orunliridin biri bolghan "Xitay baziri" didiki burundin bar bolghan 3 meschittin ikkisining munarisi élip tashlinip taqalghanliqi, yene birining bolsa hökümet ishxanisigha aylandurulghanliqi ashkarilandi.

Xitay da'iriliri "Meschiltlerni elalashturush" nami astida 2016‏-yilining axirigha qeder Uyghur rayondiki mutleq köp sandiki meschitlerni chéqiwetken yaki taqiwetken we bu ehwal köp sanda pakitlar bilen dunyagha ashkarilan'ghan idi. Emma xitay da'iriliri xelq'ara jama'etning bu heqtiki tenqidlirige jawaben, Uyghur rayonida "Meschitlerning normal échiliwatqanliqi" ni ilgiri sürgen idi. Da'iriler bu yil 4 ‏-ayning 28‏-küni ötküzgen bir axbarat yighinida xotendiki bir meschitning imamini sözlitip, xotende meschitlerning normal échiliwatqinidin bashqa, meschitler muhitining güzelleshtürülgenliki we namazxanlargha waba mezgilide hökümet teripidin maska tarqitilghanliqini bayan qilghuzghan idi.

Téléfonimizni qobul qilghan ili oblastliq saqchi idarisining alaqidar bir xadimi özining ghuljidiki mes'ul tewelikide-yeni ghulja shehiridiki qaynaq orunlardin biri bolghan xitay bazirigha jaylashqan taxtiyun meschitining üch yil awwal taqalghanliqini ashkarilidi. Melum bolushiche, taxtiyun meschiti ghuljadiki qedimiy meschitlerdin biri bolupla qalmay, meschit jama'itining da'irisining kengliki we sanining köpliki bilenmu, Uyghur aptonum rayon boyiche nuqtiliq meschitlerdin biri iken.

Xitay da'iriliri taxtiyon meschitini taqapla qalmastin, uning munarisinimu chéqip tashlighan.

Xitay da'iriliri mushundaq buzghunchiliqliri dawam qiliwatqan mezgilde, béyjingdiki bir qisim islam döletliri elchiliridin ömek teshkillep, peqet körgezmilik üchünla saqlap qalghan meschilirini ziyaret qilghuzghan idi. Erep döletliri ziyaret ömikide ürümchi we qeshqerlerde ziyarette bolghan pelestin elchisi, bu yil xitayning xelq'aragha yüzlen'gen téléwiziyesi CGTN de söz qilip, ürümchide meschitler sanining musulman döletliridinmu köp ikenliki heqqide guwahliq bergen idi.

Ghuljadiki mezkur saqchi xadimi ghulja xitay bazirida eslide 3 meschit barliqi, bulardin ikkinchisining samanyoli meschiti, üchinchisining tun'gan meschiti ikenliki, samanyoli meschitiningmu munarisi chéqilip derwazisigha qulup sélin'ghanliqini ashkarilidi. Uning yene bayan qilishiche, "Xitay baziri" diki tun'gan meschitiningmu munarisi élip tashlinip, asasi qatlam hökümet ishxanisigha aylandurulghan.

Ilgiriki éniqlashlirimizda xoten we qeshqerlerdiki meschitlerning köpinchisining chéqilghanliqi, aman qalghanlirining munarisi éliwétilgen yaki qisqartilghanliqi delillen'gen idi.

Hörmetlik radiyo anglighuchilar, yuqirida, ghulja xitay baziridinla üch meschitning taqalghanliqi we ularning munarisining élip tashlan'ghanliqi heqqide melumat berduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet