Korona wirusining yawropadiki tehlikisi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2020-03-05
Share
firansiye-virus.jpg Tajsiman wirus dunyagha wehime élip kéliwatqan mezgilde sayahetchiler maska taqap parizhni sayahet qilmaqta. 2020-Yili 5-mart, firansiye.
AP

5-Mart künigiche dunya boyiche korona wirusida ölgenlerning sani 3303 kishige, yuqumlan'ghanlarning sani 96 ming 717 kishige yetken.

5-Mart küni metbu'atlar korona wirusigha da'ir eng yéngi uchurlarni élan qildi. Istatistékiliq melumatlargha asaslan'ghanda 5-mart küni chüshtin kéyin sa'et 15:00 ke qeder dunya boyiche korona wirusida ölgenlerning sani 3303 kishige, yuqumlan'ghanlarning sani 96 ming 717 kishige yetken. Buning ichide xitayda yuqumlan'ghanlarning sani 80 ming 411 kishini, ölgenlerning sani 3013 kishini, uning terkibide Uyghur diyarida ölgenlerning sani 3 kishini teshkil qilghan.

Yawropa metbu'atlirida jiddiy téma boluwatqini bügün'ge qeder italiyede yuqumlan'ghanlar sanining 3089 kishige örligenliki, ölgenler sanining 107 kishige yetkenliki boldi. 4-Mart küni italiye hökümiti yeslidin tartip aliy mekteplergiche bolghan pütün mekteplerde oqush toxtatqanliqini jakarlighanidi.

5-Marttiki metbu'at xewerliride bayan qilinishiche, korona wirusining yawropa ittipaqigha eza 27 dölette tarqilish sür'iti tiz éshiwatqan bolup, firansiyede yuqumlan'ghanlarning sani 285 kishige, gérmaniyede 262 kishige, ispaniyede 222 kishige, shiwétsariyede 90 kishige, norwégiyede 56 kishige, gollandiyede 38 kishige, shiwétsiyede 35 kishige we awstriyede 29 kishige yetken. Yawropa ittipaqigha eza bashqa döletlerdimu az dégende 1 din 16 giche kishining bu wirus bilen yuqumlan'ghanliqi ashkarilan'ghan.

Korona wirusining bundaq tiz sür'ette tarqilishi yawropa xelqini sarasimige salghan. Gérmaniyede bolghinigha oxshash, yawropadiki bashqa döletlerdimu istémal buyumlirini taliship sétiwalidighan hadisiler yüz bergen. Dézinféksiye suyuqluqi we maska yétishmeslik kélip chiqqan. Italiyede maskining nerxi örlep ketken. Aldinqi heptiler italiye afriqidin 800 ming dane maska kirgüzgen bolup, yene 10 milyon dane maskigha jiddiy éhtiyaji barken.

Shiwétsiye, awstriye, gérmaniye qatarliq döletler italiye we irandin kelgen kishilerni chégrada tekshürüp kirgüzidighan bolghan. Chünki, italiye korona wirusini yawropagha tarqitiwatqan asasliq dölet bolupla qalmay, iranmu xeterlik döletke aylan'ghan. Iranda yuqumlan'ghanlarning sani 3513 kishige, ölgenlerning sani bügün 107 kishige yetken.

Shiwétsiye hökümiti 1 mingdin artuq adem toplishidighan herqandaq yighilishlarni cheklesh toghrisida uqturush chiqarghan. Gérmaniye hökümiti bezi mekteplerni taqighan we xelq'araliq chong körgezmilerni bikar qilghan. Yawropadiki bashqa döletlermu bu wirusqa qarshi türlük tedbirlerge muraji'et qilghan.

Bélgiyediki Uyghur ziyaliysi yashar ependining bildürüshiche, korona wirusidin ensiresh bélgiyediki xelq arisidimu belgilik derijide kücheygen. Gérmaniyediki Uyghur ziyaliysi osmanjan ependi bu heqte toxtalghanda korona wirusi seweblik özining yéngi qurghan dukinini achalmighanliqini eskertti. Norwégiyediki Uyghur ziyaliysi bextiyar ependining tilgha élishiche, korona wirusi norwégiyedimu jiddiy mesililerning birige aylan'ghan. Shiwétsiyediki bir Uyghur yash shiwétsiye hökümitining bu wirusning aldini élish üchün yéterlik derijide tedbir qollanmaywatqanliqini tekitlidi.


Gérmaniyening N-TV qanilining 5-marttiki xewiride bayan qilinishiche, gerche koruna wirusining yawropada tarqilish sür'iti téz, kölimi keng bolsimu hemde nurghun jaylarda istémal buyumlirini bulap-talap sétiwélish hadisiliri yüz bergen bolsimu, bu wirus gérmaniyede istémal buyumliri qiyinchiliqini peyda qilalmaydiken. Istémal buyumliri mutexessisi anahita tomisning bildürüshiche, gérmaniyede aldimizdiki künlerde belgilik derijide dora qiyinchiliqi yüz bérishi mumkin iken, emma gérmaniye istémal buyumliri sahesi köp miqdarda un, yagh, shéker qatarliq buyumlarni zakaz qilghan bolup, xelqning endishisi orunsiz iken.

Korona wirusi yawropa xelqide zor endishe peyda qilipla qalmay, yawropaning iqtisadighimu köp ziyanlarni élip kelgen. FOX Qanili 5-mart élan qilghan” awi'atsiye sahesi pul mu'amile kirizisige oxshash korona wirusining tehditige duch keldi “Namliq xewerge qarighanda, yalghuz xelq'ara awi'atsiye sahesila 2020-yili korona wirusi seweblik 63 milyardtin 110 milyard dollargha qeder ziyan tartidiken. Gérmaniyening chong awi'atsiye shirkiti bolghan luftansaning 750 yoluchilar ayropilani bolup, hazir 150 i ishtin toxtighan.

Xewerlerde tilgha élinishiche, yawropa döletliri 2020-yili kirgendin buyan xitaygha aran 4 mingdin artuq mashina satqan bolup, 2019-yilining oxshash mezgilige sélishturghanda 97% az bolghan. Bashqa buyumlarning sétilishimu zor cheklimilerge uchrighan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet