Korona wirusi tunji qétim bir Uyghurning jénigha zamin boldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-04-09
Share
ghoja-abdulla-virus.jpg Xitayning wuxen shehiridin xitaygha yamrighan korona wirusi jénigha zamin bolghan ghoja abdulla ependi doxturxanida qutulduruliwatqan körünüsh. 2020-Yili aprél, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Buningdin 4 ay burun xitayning wuxen shehiride otturigha chiqqandin kéyinki 4 ay ichide pütün dunyagha tézla yamrighan korona wirusi ghoja abdulla isimlik bir Uyghurning jénigha zamin boldi.

Uyghur diyarining xoten wilayitidin 1995-yili, istanbulgha kélip yerliship qalghan Uyghur muhajirlardin ghoja abdulla düshenbe küni istanbul maltepe médikal park doxturxanisida yatqan bolup, 9-aprél küni chüshke yéqin dawalash ünüm bermey alemdin ötken. Uning yéqin tughqini ablikim qaraqash ependining éytishiche, u 8-mart küni quruq yötilishke bashlighan we 26-mart küni istanbul baqirköydiki dölet doxturxanisida dawalinishqa bashlighan iken. 4 Perzentning atisi bolghan ghoja abdulla ependi emdila 55 yashqa kirgen bolup, toptin kök-tat élip-sétish tijariti bilen shughullinidiken. Biz igiligen melumatqa asaslan'ghanda 9-aprél küni merhumni a'ilisidikiler we depne ishliri idarisining xizmetchiliri birlikte istanbulda depne qilidiken.

Biz merhum ghoja abdulla ependining korona wirusi bilen yuqumlinish ehwali toghrisida melumat igilesh üchün uning türkiyediki eng yéqin tughqini ablikim qaraqash ependi bilen téléfon söhbiti élip barduq. U, ghoja abdulla ependining korona wirusi bilen yuqumlinishining alametlirining qattiq yötilish we tongush bilen otturigha chiqqanliqini, buningdin 1 ay burun bu ehwal körülgen bolsimu, lékin ikki heptigiche doxturxanigha barmighanliqini, dora yep ishqa bériwergenliktin bayan qildi.

Ablikim qaraqash ependining éytishiche, ghoja abdulla ependi bundin 15 kün burun istanbuldiki baqirköy dölet doxturxanisigha barghan bolsimu, 3 kün'giche uning korona wirusidin yuqumlan'ghanliqi jezmleshtürülmigen. U, éghirlashqandin kéyin doxturlar uni korona wirusi bimari dep dawalashqa bashlighan. Ablikim qaraqash ependi bu heqte toxtaldi.

Ablikim qaraqash ependi, bajisi ghoja abdulla ependining ayali meghpiret xanim bilen ularning 4 balisiningmu yuqumlan'ghanliqinimu bayan qildi.

Biz ghoja abdulla ependining ayali meghpiret xanimghimu téléfon qilduq. U, korona wirusidin yuqumlan'ghanlar köp bolghachqa doxturxanida yer tépilmay öyide karantin astida ikenlikini, doxtur yézip bergen dorini yep yétiwatqanliqini bayan qildi.

Ghoja abdulla ependi istanbul baqirköy dölet doxturxanisida 11 kün dawalan'ghandin kéyin, 6-aprél kéchisi késili éghirliship, doxturxana uni istanbul maltepe médikal park doxturxanisidiki jiddiy qutquzush bölümige yötkigen. Dawalash ünüm bermey 9-aprél küni etigen sa'et 10da alemdin ötken. Ablikim qaraqash ependi bu jeryan toghrisida melumat berdi.

Bu heqte sherqiy türkistan teshkilatlar birliki re'isi hidayetulla oghuzxan ependi xitaydin kelgen bu wirusning tunji qétim chet'eldiki bir Uyghurning jénigha zamin bolghanliqini, bu sanning birla bolup qélishi üchün Uyghurlarning türkiyening "Öyüngde oltur" chaqiriqigha aktip awaz qoshushi kéreklikini tekitlidi.

Türkiye-11, marttin bashlap chégralarni taqap, bu döletke kirip-chiqquchilarni tekshürüshni omumyüzlük kücheytishke bashlighanidi. Türkiye mekteplerni, türlük ijtima'iy, medeniy, tenterbiye kulublirini birdek taqidi. 2020-Yili ötküzüsh pilanlan'ghan nurghunlighan xelq'araliq yighinlarni, türlük musabiqilerni birdek emeldin qaldurdi. Arqidinla 65 yashtin yuqirilar bilen 20 yashtin kichik bolghanlarning kochigha chiqishinimu cheklidi. Türkiyede korona wirusidin ölgenlerning sani908, korona wirusidin yuqumlan'ghanlarning sani 42 ming 282ge yetken. Ghoja abdulla ependi dunyada korona wirusidin ölgen tunji Uyghur bolup, istanbulda yuqumlan'ghan Uyghurlarning sani 10 etrapida iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet