Варис абабәкри ким? у қандақ өлди? (2)

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-11-29
Елхәт
Пикир
Share
Принт
1980-Йиллардики уйғур оқуғучилар һәрикитиниң рәһбәрлиридин бири болған варис абабәкриниң албомидин көрүнүшләр.
1980-Йиллардики уйғур оқуғучилар һәрикитиниң рәһбәрлиридин бири болған варис абабәкриниң албомидин көрүнүшләр.
Oqurmen Teminligen

1980-Йиллардики уйғур оқуғучилар һәрикитиниң рәһбәрлиридин бири болған варис абабәкриниң өлүми ғулғула қозғимақта.

1980-Йиллардики алий мәктәп оқуғучилар һәрикитиниң рәһбәрлиридин бири болған варис абабәкриниң 11-айниң оттурилири лагердин қоюп берилип бир һәптидин кейин, йәни 24-ноябир күни үрүмчидә намәлум «кесәллик сәвәби» дин қаза қилғанлиқ хәвири ашкариланди. Буниң билән униң сирлиқ өлүми муһаҗирәттики уйғур җамаити арисида зор ғулғула қозғиди.

Варис абабәкриниң 1980-йиллардики савақдиши, сәпдиши, дости болған, нөвәттә д у қ ниң рәислик вәзиписини өтәватқан долқун әйса әпәнди бу мунасивәт зияритимизни қобул қилип, өз қарашлирини баян қилди. У әйни вақитта варис абабәкри билән биллә шинҗаң университетидә оқуған мәзгиллиридә униң интайин сағлам бир яш икәнликини, кейинки йиллардиму варисниң бирәр кесәлгә гириптар болғанлиқи һәққидә һечқандақ хәвәр аңлимиғанлиқини билдүрди. Долқун әйса савақдиши варисниң хитайниң җаза лагерлирида еғир зулумға учрап һаятидин айрилған болуши мумкинликини, униң өлүминиң маһийәттә «хитайниң уйғур сәрхиллирини көздин йоқитиш сияситиниң бир өрники» икәнликини әскәртти. 

Долқун әйса әпәнди айрилғили 25 йил болған варис абабәкри билән бундин 3-4 йиллар илгири ахирқи қетим иҗтимаий учур вастилирида бир қетим сөзләшкән. Долқун әйса сәпдиши варис абабәкриниң бу йил 1-айда лагерға қамалғанлиқидин хәвәр тапқандин кейин униң истиқбалидин қаттиқ әндишә қилған вә хитайниң милйонлиған бигунаһ уйғурни лагерға солап қаттиқ азаплаватқан бир чағда варистәк бир тонулған вәтәнпәрвәр оғланни сақ қоймайдиғанлиқини алдин пәрәз қилған икән. 

Варис абабәкриниң дости, мәктәпдиши болған канададики уйғур зиялиси мәмәт тохти әпәндиму, хитай һакимийитиниң варисниң лагерда сағлам вуҗудиға қол тәккүзүп, ахирида җениға замин болған болуши мумкинликини илгири сүрди.

«Уйғур һәрикити» тәшкилатиниң рәиси рошән аббас ханим болса варис абабәкриниң таки 1988-йили алий мәктәптин қоғланғандин тартип лагерға қамалғичә болған арилиқта изчил һалда хитайниң назарити, бесими астида яшап кәлгәнликини, униң вәтәнни тәрк етиш арзусиниң әмәлгә ашмайла һаятидин айрилғанлиқини баян қилди. 

Хитай һөкүмити варис абабәкриниң лагерда яки лагердин чиққандин кейин зади қандақ бир «кесәл» гә гириптар болуп һаятидин айрилғанлиқи һәққидә һечқандақ чүшәнчә бәрмиди. Биз үрүмчидики мунасивәтлик һөкүмәт органлири вә сақчиханиларға телефон қилип, бу һәқтә йәниму илгирилигән мәлуматларға еришишкә тиришчанлиқ көрсәткән болсақму, лекин урған телефонлиримиз җавабсиз қалди. 

Долқун әйса әпәнди сөзиниң хатимисидә варис абабәкригә охшаш сәпдашлириниң шәрқий түркистан дәвасини өзигә аманәт қилип тапшурғанлиқини, уларниң һөрмити үчүн бундин кейин бу дәвани техиму күчләндүрүшкә бәл бағлиғанлиқини алаһидә тәкитлиди. 

Мәлум болғинидәк, варис абабәкри 1966-йили үрүмчидә туғулған. 1985-Йилидики «12-декабир оқуғучилар намайи» шини тәшкилләшкә қатнашқан. 1987-Йили долқун әйса, рошән аббас қатарлиқ савақдашлири билән биргә шинҗаң университетида «истудентлар пән-мәдәнийәт уюшмиси» ни қурған. 1988-Йили 6-айниң 15-күни йәнә үрүмчидә өткүзүлгән алий мәктәп оқуғучилар намайишини тәшкиллигәнлики үчүн шу йили 9-айда долқун әйса билән биргә мәктәптин қоғланған, 2000-йиллардин башлап уйғурларниң һаятиға аит синарийәләр язған, филимләр ишлигән, режиссорлуқ қилған, журналлар нәшир қилдурған бир шәхс иди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт