Pitér nawarro: xitay korona wirusni yoshurup minglighan ademning ölüshini keltürüp chiqardi

Muxbirimiz jüme
2020-04-19
Élxet
Pikir
Share
Print
Aqsarayning iqtisad meslihetchisi pétir nawarro ependi muxbirlarning so'allirigha jawab bermekte. 2019-Yili 11-séntebir, washin'gton.
Aqsarayning iqtisad meslihetchisi pétir nawarro ependi muxbirlarning so'allirigha jawab bermekte. 2019-Yili 11-séntebir, washin'gton.
AP

Aqsarayning soda meslihetchisi pitér nawarro xitayning korona wirusini dunyadin mexpiy tutush qatarliq bir nechche qilmishi bilen minglighan ademning ölüshige seweb bolghanliqini bildürdi.

U, yekshenbe küni "Fokus" téléwiziyesi bilen ötküzgen mexsus söhbet jeryanida yene wirus wabasi jeryanida xitayning qilghanlirini sanap ötti. 

U mundaq dédi: "Xitayning bu jeryanda néme qilghanliqini sorisingiz ular nurghunlighan ademlerning ölüshige seweb bolghan 4 türlük ishni qildi. Birinchisi, bu wirus xitayda dunyagha keldi. Ikkinchisi, xitay buni dunya sehiye teshkilatidin mexpiy tutti. Üchinchisi, ular sehiye qoghdinish eslihelirini toplidi, emdilikte bolsa buningdin payda éliwatidu."

U yene, korona wirusining menbesi mesilisidimu toxtaldi we wirus merkizining wuxendiki wirologiye laboratoriyesige yéqin bir jayda ikenlikni éytti.

U mundaq dédi: "Menche wirus merkizining u laboratoriye emeslikni ispatlash xitayning bash tartip bolmaydighan mes'uliyiti."

Pitér nawarroning éytishiche, wirus xitayda bayqilip wirusning taralghanliqi ashkara élan qilin'ghiniche bolghan 6 hepte ichide xitay da'iriliri dunya sehiye teshkilatidiki tesiridin paydilinip wirusni dunya xelqidin yoshurghan we bu jeryanda dunyaning hemme yéride sehiye qoghdinish eslihelirini jiddiy toplighan. 

U yene mundaq dédi: "Hazir xitay tonnilighan qoghdinish eslihelirini bésiwaldi we buni payda élish üchün ishlitiwatidu. Bu ademni chöchütidu. Mende xitayda 0. 5 Dollargha sétilidighan maskilarning bu yerdiki doxturxanilargha 8 dollardin sétiliwatqanliqigha a'it melumatlar bar."

Eng deslep xitayning wuxen shehiride bayqalghan korona wirusi nöwette pütün dunya miqyasigha yamrap az dégende 2 milyon 367 ming ademni yuqumlandurghan, 163 ming ademning jénigha zamin bolghan.

"Nyoyork pochtisi géziti" ning ötken hepte xewer qilishiche, amérikidiki "M 3" we "Hanéyywél" qatarliq chong tiptiki sehiye saqliqni saqlash esliheliri shirketlirining rehberliri aqsaraygha shikayet qilip, xitayning yanwar éyidila mezkur shirketler xitayda ishlepchiqarghan mehsulatlarni éksport qilishqa bolmaydighanliqi toghrisida buyruq chüshürgenlikini éytqan.

Xitayning bu qilmishi tramp hökümitining ghezipini qozghighan. Ular xitayning bu qilmishigha qarishi qanuniy heriket qollinidighanliqini bildürgenidi.

Toluq bet