Хасийәт абдулла: «хитай қизим вә нәврилиримни тутқун қилиш арқилиқ аилимизни вәйран қилди»

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2020-10-15
Share
Xasiyet-xanim-newirliri.jpg Хасийәт ханимниң нәврилири, ибраһим абдуреһим, мәдинә абдуреһим вә мәрвә абдуреһим. (Вақти вә орни әниқ әмәс)
RFA/Azigh

Хитай һөкүмитиниң халиғанчә тутқун қилиш һәрикити вә йиғивелиш лагерлири сиясити сәвәблик нурғун уйғур аилилири парчиланмақта.

Йиллар бойи вәтәндә қалған аилә әзалиридин хәвәр алалмайватқан муһаҗирәттики уйғурлар хитай һөкүмитиниң биваситә зиянкәшликигә учриған аилә әзалириниң қисмитидин қаттиқ әндишә қилмақта. Төт балиниң аниси хасийәт абдулла хитай һөкүмитиниң зиянкәшлики түпәйли йиллап қизи вә нәврилиридин хәвәр алалмайватқан муһаҗирәттики аниларниң бири.

Хасийәт абдулла ханим үрүмчи миллий шипаханисиниң аяллар бөлүмидә хизмәт қилған болуп 2012-йили түркийәгә кәлгән. Хасийәт ханимниң қизи сабаһәт әсқәр үрүмчидә башланғуч мәктәпни пүттүргәндин кийин, кунмиңдики туңганларниң шиготу қизлар мәктипидә 4 йил диний маарип тәрбийәси алған. Оқушни пүттүрүп болғандин кийин үрүмчигә қайтип, балилар йәслисидә хизмәт қилған. Кийин илаһийәт кәспидә юқири өрләп оқуш үчүн сәуди әрәбистанға барған. Сәуди әрәбистанда турушлуқ абдуреһим исимлик уйғур йигит билән той қилип балилиқ болған. 3 Йилдин кийин, йәни 2014-йили икки балиси вә йолдиши билән биргә үрүмчигә қайтип кәткән. 2015-Йили йолдиши билән биргә аписини йоқлап келиш үчүн түркийәгә кәлгән. Үч балиниң аниси сабаһәт әсқәр 2016-йили вәтәндә қалған балилириниң йениға қайтип кәткән болуп, шу йили 11-айда кәң көләмлик тутқун қилиш вә йиғивелиш лагерлириға солаш һәрикитидә хитай һөкүмити тәрипидин йиғивелиш лагерлириға соланған.

Қизиниң 20 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилинғанлиқи һәққидә ениқ болмиған хәвәрләрни тапшуруп алған хасийәт ханим бу җәрян һәққидә тохтилип мундақ деди: «2015-йили сабаһәт бизни көрүш үчүн қизини илип йолдиши билән истанбулға кәлди. Икки ай турғандин кийин вәтәндә қалған балилириға чидимай үрүмчигә қайтип кәтти. 2016-Йили 11-айда қизимни залим хитай йиғивелиш лагерлириға әкирип кәткән, һазирғичә хәвәр йоқ, һечким билән алақимизму йоқ. (20 Йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилинди) дегәндәк учурларни тапшурувалдуқ. Қайси түрмидә? қәйәрдә? һечқандақ мәлуматимиз йоқ. 3 Нәврәм һәққидиму һазирғичә хәвәр йоқ. Вәтәндин һечким билән алақимизму қалмиди.»

Сабаһәт әсқәр вә йолдиши сәуди әрәбистанниң күнсери қаттиқлишип кәткән иқамәт ишлири вә қайтип келиш һәққидә вәтәндики уруқ-туғқанлиридин келиватқан бисим түпәйли сәуди әрәбистандин қайтип үрүмчигә йәрләшкән. Қизи сабаһәт әсқәр вә күйоғли абдуреһимниң кесилип кәткәнлики һәққидә учур тапшурувалған хасийәт ханим нәврилири ибраһим абдуреһим, мәдинә абдуреһим вә мәрвә абдуреһимдин қаттиқ әндишилиниватқанлиқини ейтти.

Хитай һөкүмити тәрипидин йиғивелиш лагериға соланған, кәйнидин түрмигә ташланғанлиқи һәққидә учур кәлгән сабаһәт әсқәрниң түркийәдики иниси искәндәр қайғулирини биз билән ортақлашти.

Зияритимиз давамида хасийәт ханим түркийә һөкүмитигә вә хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлириға хитаб қилип мундақ деди: «динға ишиниш вә чәтәлгә чиқиш җинайәт әмәс. Хитай қизим вә нәврилиримни тутқун қилиш арқилиқ аилимизни вәйран қилди. Биз дунядин адаләт тәләп қилимиз. Хитай һөкүмити мени вә маңа охшаш түмәнлигән аниларни көз йешиға боғуватиду. Мән түркийә һөкүмити вә кишилик һоқуқ тәшкилатлиридин қизим вә нәврилиримниң из-дерикини қилип беришини үмид қилимән.»

Бу йил сентәбирдә хитай ташқи ишлар министири ваң йи германийәдә ечилған ахбарат елан қилиш йиғинида «уйғурлардин ‹кәспий тәрбийәләш мәркизи' дә оқуватқанларниң һәммиси әсәбийлик вә террорлуқ идийәлириниң зәһәрлишидин халас болуп, җәмийәт қойниға қайтип кәлди. Һазир у җайларда һечким қалмиди» дегәниди. Бирақ йиғивелиш лагерлири қурбанлириниң аилә тавабиатлири һазирғичә йиғивелиш лагерлириға яки қанунсиз һалда түрмиләргә соланған аилә йеқинлири һәққидә һечқандақ хәвәр алалмайватқанлиқини, мәмликитидики кишиләр билән болған алақисиниң пүтүнләй үзүветилгәнликини ейтмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.