Uyghurlar téma qilin'ghan xewerler dunya axbarat sahesidiki nopozluq mukapatlargha érishmekte

Muxbirimiz gülchéhre
2021-12-09
Share
Uyghurlar téma qilin'ghan xewerler dunya axbarat sahesidiki nopozluq mukapatlargha érishmekte “Ularning meqsiti hemmimizni yoqitish” namliq bu doklatni ishleshke qatnashqan b b s ning asasliq muxbirliridin dewid kampaleni.
Social Media

Dunyadiki nopuzluq axbarat orgini bolghan BBC agéntliqi 8-dékabir, bu axbarat orginining 2021-yilliq eng nadir xewer we doklatlirini bahalash netijisini élan qildi. Bu bir yil jeryanida tarqatqan xewerlirining téma, süpet we qozghighan xelq'araliq inkaslirigha asasen, riqabetlik tallash netijiside “Ularning meqsiti hemmimizni yoqitish” namliq doklat eng nadir xewer bolup tallan'ghan.

Bu doklatni b b s muxbirliri joél, matiw xil we dewid kampanali ishligen we 3-féwral tarqitilghan bolup, dunyadiki nopuzluq axbarat orgini bolghan b b s bu xewer doklatida lagér shahiti tursun'ay ziyawudunning kechmishliri we bashqa lagér shahitlirining guwahliqlirigha asasen Uyghur ayallirining lagérlarda sistémiliq halda basqunchiliq hem xorlashqa uchrawatqanliqini yorutup bérilgenidi.

Mezkur xewer zor xelq'araliq inkas qozghighandin kéyin, xitay tashqi ishlar ministirliqi derhal “BBC” ning bir yürüsh “Saxta melumatlarni” tarqatqanliqini ilgiri sürüp, uning xitayda tarqitish qilishini chekligenlikini jakarlighanidi.

“Ularning meqsiti hemmimizni yoqitish” namliq bu doklatni ishleshke qatnashqan b b s ning asasliq muxbirliridin dewid Kampanali, bu xewerning 2021-yilliq alahide mukapatigha érishishi munasiwiti bilen ziyaritimizni qobul qilip mundaq dédi:

“B b s agéntliqida 7 mingdin artuq muxbir bar. Ularning bir yil dawamida tarqatqan xewerliri ichidin tallinip bu mukapat sahibi bolmaq, bu doklatni teyyarlighan muxbirlar üchün elwette intayin pexirlinidighan bir étirap qilinish. Bu doklatimizni yuqum cheklimiler seweblik nahayiti müshkülde ishligen iduq. Emma eng muhim amil mezkur doklatta ziyaret qilin'ghuchi. Chünki tursun'ay, kishiler yenila lagérda qiyin-qistaq, basqunchiliqqa oxshash échinishliq ehwallarning yüz bériwatqanliqigha téxi guman bilen qarawatqan bir peytte, öz béshidin ötküzgenlirini bizge sözleshke jasaret körsitip, xitay hökümitining lagérdiki ayallargha sistémiliq basqunchiliqni öz ichige alghan insaniyetke qarshi jinayetlerni sadir qiliwatqanliqi heqqide dunyani chüchütkidek zor pakit bilen teminlidi. Méningche filimning qimmiti bu yerde”.

Amérikada panahliniwatqan lagér shahiti tursun'ay ziyawudun ziyaritimizni qobul qilip, b b s ning özini ziyaret qilghan bu doklatning yilliq nadir xewer mukapatigha érishkenlikidin pexirlen'genlikini ipadilep: “B b s muxbirlirining xitayning eyibleshliri we her türlük bedellerge qarimay Uyghurlar uchrawatqan irqi qirghinchiliqni we xitayning jinayetlirini pash qilip üchün qiliwatqan xizmetlirige teshekkürümni we hörmitimni bildürimen” dédi.

Tursunay-Ziyawudun.jpg

B b s yilliq bahalash netijisini élan qilishning aldida yene. Rory Peck Mukapati torida, 16-noyabir yene bir Uyghurlar téma qilin'ghan höjjetlik filimning hel qilghuch tallashta utup chiqqanliqi'i élan qilindi.

VICE News Ning hawalisi bilen pakistandiki Uyghurlarning weziyiti heqqide Brent Huffman ishligen höjjetlik filim 2021-yilliq Rory Peck mukapatigha tallan'ghan.

Mezkur mukapat xelq'araliq axbarat kespidiki tesir küchke ige mukapatlarning biri bolup, bu mukapat musteqil muxbirlar, bolupmu urush aldinqi sepliri we insanperwerlik krizisi qatarliq ehwallarda xeterge tewekkül qilip, dunyadiki asasliq axbarat wasitilirini eng yaxshi xewer bilen teminlewatqan ixtiyari muxbirlar yoluqqan xirislarni gewdilendürüshni meqset qilip tesis qilin'ghan iken.

Bu nöwet londonda ötküzülgen 26-nöwetlik Rory Peckmukapatigha érishken Brent Huffman ziyaritimiz qobul qilip, özining wayis(VICE News) agéntliqida 21-may élan qilghan pakistandiki “Ömer Uyghur wexpisi” ning qurghuchisi ömer Uyghur ependini ziyaret qilip ishligen höjjetlik filimi seweblik bu shereplik mukapat sahibi bolghanliqini bayan qildi shuningdek emeliyette heqiqiy qehriman “Muhemmet ömerxan” dédi.

U yene mundaq dédi:

“Mukapat sahibi bolushumgha seweb bolghan bu filimda, pakistan da'irilirining, xitaydin qéchip chiqip pakistanda turuwatqan Uyghurlargha qaratqan tehditliri teswirlen'gen. Bolupmu ömer Uyghur wexpisining qurghuchisi ömerxanning, yillardin buyan xitaydin qachqan onlighan Uyghurning pakistan'gha kélip panahlinishigha yardemde bolghandin bashqa Uyghur ana tili we medeniyitini saqlap qélishta körsitiwatqan tirishchanliqi, uning pakstan da'iriliri teripidin tutup kétilip, köp qétim tayaq we tehditlerge uchrap kelgenliki qatarliqlar teswirlen'gen. Bu filim tarqitilghandin kéyin zor tesir qozghidi. Bu filim ömerxan we pakistandiki Uyghurlar üchün oxshashla muhim. Chünki ula Uyghurlar uchrawatqan basturush we weziyettin dunyaning xewerdar bolushi üchün xeterge qarimay, süküt qilmasliqni tallighan we filim arqiliq dunya jama'etchilikini Uyghurlargha yardem qilishqa chaqiriq qilghanidi. Biz buning tesiride ömerxanning Uyghur tili mektipini dawamlashturushigha azraq bolsimu yardem fondi yighishqa muweppeq bolduq”.

Rory Peck Mukapatigha érishken mezkur höjjetlik filimdiki asasliq shexs muhemmet ömerxan pakstandin téléfon ziyaritimizni qobul qilip, bu filim körsitilgendin buyan Uyghurlar we shundaqla pakistandiki Uyghurlar mesilisining dunyaning diqqitini tartqanliqini, uning mukapatqa érishkenlikidin ilhamlan'ghanliqini bildürdi. Ömerxanning déiyishche u yéqinda türkiye girazhdanliqini alghan bolsimu, yenila pakistandiki Uyghurlargha insanperwerlik yardemlirini yetküzüsh hemde Uyghur tili we medeniyitini saqlap qélish üchün qiliwatqan xizmetlirini dawamlashturush üchün pakistan'gha qaytip kelgeniken.

Yuqirqilardek, xelq'arada nopuzgha ige nurghun axbarat orunlirining muxbirliri, xitayning Uyghur diyarida qurghan “Jaza lagérliri” gha Uyghur we bashqa musulman milletlerning qamilishi, Uyghur perzentlirining ata-aniliridin ayriwétilishi, Uyghurlarning mejburiy emgek, mejburiy tughmas qilishqa uchrawatqanliqi qatarliq mesililerni her tereptin höjjetlik doklat qilip, Uyghurlar uchrawatqan basturushlarning hökümetler we xelq'araliq teshkilatlar teripidin irqy qirghinchiliq dep étirap qilinishini, pakit we deliller bilen teminlep, Uyghur irqiy qirghinchiliqining pütün dunya köngül bölüwatqan bir mesilige aylinishida muhim rol oynap kelmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet