Содигәр абдуҗелил абдухелилниң сичүәнлик икки адвокатиниң соттин аввал тәһдиткә учриғанлиқи дәлилләнди

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2021.03.25
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Содигәр абдуҗелил абдухелилниң сичүәнлик икки адвокатиниң соттин аввал тәһдиткә учриғанлиқи дәлилләнди Абдуҗелил абдухелил
Photo: RFA

Содигәр абдуҗелил абдухелилниң пәйзиваттики түрмидә қайта сотланғанлиқи һәққидә әһвал ениқлашлиримиз давамида униң сичүәндин тәклип қилинған икки адвокатиниңму еғир тәһдиткә учриғанлиқи вә қәшқәр әдлийә даирилири билән мурәссәлишиш арқилиқ сотқа қатнишиш пурситигә игә болғанлиқи ашкариланди. Вәзийәттин хәвәрдар киши юқири сотниң һөкүми бойичә абдуҗелил абдухелилниң қоюп берилиши керәклики, әмма қәшқәрниң секретари ли ниңмиңниң буйруқи билән абдуҗелилниң қайтидин әйиблигиәнликини илгири сүрди

Вәзийәттин хәқвәрдар кишиниң мәлум қилишичә, 17-март күни пәйзиватниң қалғач бинам түрмисидә содигәр абдуҗелил һаҗим үстидин ечилған сот бирқанчилиған адәттин ташқири һадисигә сәһнә вә түрткә болған. Дийилишичә, сичүәнлик икки адвокат, сотқа җиддий тәйярлиниватқан мәзгилдә, йәни соттин бир күн бурун, қәшқәр вилайәтлик әдлийә идарисигә чақиртилған вә делоға мәсул хадимлар тәрипидин әтисидики сотқа қатнишиштин ваз кечишкә қисталған. Әһвалдин әҗәбләнгән адвокатлар буниң сәвәбини сориғинида, абдуҗелил делосиниң дөләт бихәтәрлики мәсилиси икәнлики вә һөкүмни талаш-тартиш қилишқа болмайдиғанлиқини ейтқан. Сичүәнлик адвокатлар сотқа қатнишишта чиң турғандин кейин, уларға һәр хил шәкилдә тәһдит селинған.

Биз бу учурниң тоғрилиқини айдиңлаштуруш үчүн қәшқәр вилайәтлик оттура сот мәһкимисигә қайтидин телефон қилдуқ. Телефонимизни дәсләптә қобул қилған хадим мәзкур дело һәққидә мәлумат беришни рәт қилди.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң баян қилишичә, делоға мәсул хадимлар мәзкур икки адвокатқа бу делоға қәшқәр вилайәтлик парткомниң секретари ли ниңпиңниң қол тиққанлиқи, делониң хуласиси чиқип болғанлиқи, әгәр қатнишишта чиң турса абдуҗелилниң “җинайәтчи” икәнликини етирап қилған һалда пикир баян қилишқа болидиғанлиқи, әмма ақлашқа болмайдиғанлиқини уқтурған. Бу чағда адвокатлар әгәр бундақ қилса, қанунға хилап болидиғанлиқи вә сичүәнгә қайтип барғинида өзлириниң җазалнидиғанлиқини ейтқан. Дейилишичә, бу мәйданда делоға мәсул тәптиш, сот вә сақчи хадимлириму бар болуп, улар икки адвокатқа очуқ һалда тәһдит селишқа башлиған.

Қәшқәр вилайәтлик оттура сот иҗраийә бөлүминиң хадими, мәзкур икки адвокатниң тәһдиткә учриғанлиқи һәққидики соалимизға делоға мәсул хадимниң ишханида йоқ икәнликини билдүрүп, җаваб беришни рәт қилди. Әмма сичүәнлик адвокатлар билән сөзләшкән кишиләрдин бириниң әркин исимлик бир сотчи икәнликини баян қилиш арқилиқ икки тәрәп арисида сөзлишиш болғанлиқини васитилик һалда дәлиллиди.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң йәнә дейишичә, мәзкур талаш-тартишниң ахирида әдлийә хадимлири икки адвокатниң әтисидики сотқа һәрқандақ бир сәвәб билән, мәсилән қатнаш вәқәси сәвәблик йол тосулуш вә яки кесәл микроби юқуш қатарлиқ сәвәбләр биләнму йиғинға қатнишалмаслиқ еһтималлиқини билдүргән. Бу агаһландуруштин кейин сичүәнлик адвокатлар сотта абдуҗелилни ақлимаслиқ һәм әйиблимәслик, пәқәт делони қайта көрүп чиқишни тәвсийә қилиш һәққидә вәдә бәргән вә әтисидики сотқа қатнишишқа мувәппәқ болған.

Телефонимизни қобул қилған қәшқәр вилайәтлик әдлийә идарисиниң бир хадими, өзлириниң сичүәнлик адвокаларға аталмиш “шинҗаңниң әһвали” ни чүшәндүргәнлики, йәни бу йәрниң сичүән әмәсликини билдүрүп қойғанлиқини ашкарилаш арқилиқ икки тәрәп арисида бир мәйдан талаш-тартиш болғанлиқини дәлиллиди. У йәнә сичүәнлик адвокатларниң бундақ сорунларни көрүп бақмиғанлиқи үчүн чөчүп кәткәнликини баян қилиш арқилиқ икки адвокатниң тәһдиткә учриғанлиқиниму дәлиллиди.

Биз мәзкур әдлийә хадимидин сичүәнлик икки адвокатниң сот мәйданида илгирики вәдисидә турған яки турмиғанлиқини сориғинимизда, у: “ундақ болмиди”, “делони мурәккәпләштүривәтти” дәп җавап бәрди. Мәлум болушичә, сичүәнлик адвокатлар шу күни соттин кейин юрти сичүәнгә аман-есән қайтқан. Телефонимизни қобул қилған сичүәнлик адвокалар, кимликимизни айдиңлаштуралмиғанлиқини сәвәп көрситип, қәшқәрдә бешидин кәчүргәнлири һәққидә мәлуамт беришни рәт қилди.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң әскәртишичә, 2017‏-йили қәшқәрдә кәң-көләмлик тутқун башланғанда, вилайәтлик парткомниң секритари ли ниңпиң башчилиқида бир сиясий-қанун хизмәт гурупписи қурулған. Бу гуруппа кәң‏-көләмлик тутқунға қоманданлиқ қилиш давамида, қәшқәрдә уйғур җәмийитидә көзгә көрүнгән кишиләрләрдин кимләрни тутуш вә қандақ җазалаштиму нишан көрситип бериш вә җаза бекитип бериш ролини ойниған. Абдуҗелил абдухелил әнә шу долқунда қәшқәрдә тутқун қилинған һәр саһәдики миңларчә сәркидин бирси болуп, у иқтисадий күчигә тайинипла адвокат тәклип қилалиған. Униң үстигә абдуҗелил абдухелил гәрчә уйғур җәмийитигә кәң даиридә арилашқан вә җәмийәткә чөккән бирси болсиму, иқтисадий мәнпәәти вә миҗәзидики мөтидиллик сәвәбидин, һөкүмәт билән һәр вақит һәмкарлишип кәлгән. Униң һөкүмәт билән әп өткән тарихи болғанлиқи үчүнла юқури сотму униң наразилиқ әрзини қобул қилған вә оттура сотни делони қайтидин көзитишкә буйриған.

Қәшқәр вилайәтлик әдлийә идарисиниң хадими абдуҗелилниң һөкүмәткә қарши тарихий болмиған билән униң диний затларға көп арилишиш вә чәт әлгә көп чиқип-кириш тарихий барлиқини билдүрүп, униң “диний әсәбийликтин вә бөлгүнчилик идийәсидин юқумлиниш еһтимали юқури” икәнликини әскәртти.

Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң әскәртишичә, өткән йили уйғур аптонум районлуқ юқури сотниң абдуҗелилниң наразилиқ әрзини қобул қилиши вә бу йил икки адвокатниң абдуҗелил абдухелилни түрмидики сотта ақлиши абдуҗелилға нисбәтән бир тәләйдәк көрүнсиму, делоға ақивәттә қарар бәргүчииниң сиясий-қанун кометити, йәни қәшқәр вилайитиниң партком секритари ли ниңпиң болғанлиқи үчүн униң тәқдиридә яхшилинишқа қарап бурулуш болмайдиғанлиқини илгири сүрди.

Юқурида содигәр абдуҗелил абдухелилниң сичүәнлик адвокатлириниң соттин аввал тәһдиткә учриғанлиқи, шундақла бу делониң оттуриға чиқиш сәвәби вә хуласә еһтималлиқи һәққидә мәлумат бәрдуқ.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт