Хитайниң дөләт байрими һарписида керийәниң сийәк, пәйзиватниң терим йезисидин 50 чә киши тутқун қилинған

Вашингтондин мухбиримиз шөһрәт һошур тәйярлиди
2023.10.09
6-Июл қәшқәр һейтгаһ намайишиниң сири йешилмәктә Хитай сақчилириниң кочида пуқраларни тутқун қилиш көрүнүши. 2009-Йили июл, қәшқәр.
Oqurmen teminligen

Уйғур елидики сақчи органлириға қарита телефон зиярәтлиримиз давамида хитайниң бу йиллиқ дөләт байрими һарписида, керийәниң сийәк йезисидин 40 нәпәр, пәйзиватниң терим йезисидин 8 нәпәр кишиниң тутқун қилинғанлиқи дәлилләнди. Мәлум болушичә дөләт байрими бихәтәрлик тәдбирлири сүпитидә иҗра қилинған бу тутқунда, 2017-йилдики чоң тутқунда йеши 18 гә йәтмигән яки шу мәзгилдә тордин чүшүп қалған гумандарлар тутқун нишани болған.

2017-Йили башланған чоң тутқунда 3 милйончә кишиниң тутқун қилинғанлиқи җәзмләштүрүлгән вә уларниң ақивити та һазирғичә билинмәйватқан әһвал астида тутқунниң йәнә изчил давам қиливатқанлиқи мәлум болмақта. Керийә наһийәсиниң сийәк йезисидин телефонимизни қобул қилған бир сақчи хадими, өткән һәптә, йәни хитайниң дөләт байрими һарписида, сийәк йеза тәвәсидин 40 чә кишиниң тутқун қилинғанлиқини ашкарилиди. Өзини ашкарилашни халимиған бир әдлийә хадиминиң баян қилишичә, бу қетимқи тутқун дөләт байримини тинч-аман өткүзүш мәқситидики бихәтәрлик оператсийәлири давамида иҗра қилинған. Дөләт байримиға бир ай қалған мәзгилдә йезида һәр һәптиниң пәйшәнбә күнини сиясий өгиниш күни қилип бекитилип аһалиләр йәнә мәсилә тапшурушқа қисталған.

Телефонимизни қобул қилған пәйзиватниң терим йеза сақчихана хадимиму, сақчиханида нөвәттә 8 кишиниң тутуп сорақ қилиниватқанлиқини ашкарилиди.

Юқириқи әдлийә хадими өткән вә бу йилқи тутқунда асаслиқи 2017- вә 2018-йиллири йеши 18 гә йәтмигәнләрниң гуманлиқ нуқта болғанлиқи вә мәсилә байқалғанларниң тутқун қилинғанлиқини мәлум қилди. Терим йезилиқ сақчихана хадимиму, бу йил киргәндин буян яш өлчими бойичә тәкшүрүш елип берилип тутқун қилинғанлар саниниң 200 әтрапида икәнлики вә буларниң наһийәлик сақчи органлириға тапшурулғанлиқини ашкарилиди.

Униң дейишичә, нөвәттә сақчиханида тутуп турулуватқанлардин бири аял киши болуп, у 2014-йили бир иниси чәтәлгә чиқип кәткәндә, инисиниң чәтәл сәпирини сақчи органлириға мәлум қилмиғанлиқи үчүн тутулған. Униң дейишичә, бу аялниң бу “җинайити”, йәни инисиниң чәтәл сәпиридин хәвири барлиқи техи йеқинда байқалған, шуңа у тордин чүшүп қалған гумандарлар қатарида тутқун қилинған.

2017-Йилидики чоң тутқунниң алдидиму, һәр йиллиқ дөләт байрими, икки йиғин вә хәлқаралиқ көргәзмә қатарлиқ мурасимларда, уйғурларға қарита кәң-көләмлик тутқун елип берилғаниди. Бу вәзийәтниң 2017‏-йилидки чоң тутқундин кейинму тохтимиғанлиқи вә хитайниң райондики муқимлиқ әндшисиниң техичә бесиқмиғанлиқини оттуриға чиқармақта.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.