Хитайдики орган әткәсчиликини ашкарилаш: етан гутмән билән мәхсус сөһбәт

Вашингтондин мухбиримиз шәһризад тәйярлиди
2024.03.27
Ethan-Gutmann Америка дөләт мәҗлиси қармиқидики “хитай ишлири иҗраийә комитети” ниң уюштурушида ечилған гуваһлиқ йиғинда, америкалиқ һөрмәткә сазавәр язғучи вә “коммунизм қурбанлири хатирә фонди” ниң алий тәтқиқатчиси етан гутмән гуваһлиқ бериватқан көрүнүш. 2024-Йили 20-март, вашингтон
RFA/Shehrizad

Америкалиқ һөрмәткә сазавәр язғучи вә “коммунизм қурбанлири хатирә фонди” ниң алий тәтқиқатчиси етан гутмән йеқинда америка дөләт мәҗлисидә хитай һакимийитиниң уйғурларниң ички әзалирини оғрилаш вә уйғурларни қурбанлиқ қилиш қилмишлири тоғрисида гуваһлиқ бәрди.

20-Март күни, америка дөләт мәҗлиси қармиқидики “хитай ишлири иҗраийә комитети” ниң уюштурушида ечилған гуваһлиқ йиғинда, етан гутмән әпәнди хитайниң системилиқ орган оғрилаш җинайәтлирини қайил қиларлиқ тәкшүрүш вә тәтқиқат нәтиҗилири, шундақла бир қисим дәлилләр билән тәминләп, хитайниң орган әткәсчилик қилмишиниң уйғур җәмийитигә көрсәткән тәсирини алаһидә тилға алди.

Униң бу җәһәттики тәҗрибиси вә елип барған тәтқиқати нәтиҗиси хитайдики орган әткәсчиликиниң арқисидики мурәккәп механизмларни йоруқлуққа чиқирип, бигунаһ кишиләргә қилинған еғир зиянкәшликләрни ашкарилап бәрди.

Радийомиз бу мунасивәт билән етан гутмән әпәндимни зиярәт қилди. Етан гутмәнниң қаришичә, хитай һакимийитиниң мәҗбурий орган көчүрүш җинайәтлири өткән әсирниң 90-йилларниң оттурилирида уйғурларға зиянкәшлик қилиш билән башланған. Фалүнгуң муритлиридин елинған ички органларниң хитайдики еһтияҗни қандуралмаслиқ  оттура шәрқтин келиватқан ғайәт зор сандики “һалал ички әзалар” тәлипи түпәйлидин уйғурлар хитайдики орган әткәсчиликиниң әң чоң нишанға айланған.

Гутмәнниң тәтқиқат нәтиҗисигә қариғанда, хитайниң мәҗбурий орган көчүрүш көлими кишини һәйран қалдуридиған дәриҗидә зор болуп, һәр йили тәхминән 25 миңдин 50 миңғичә уйғур мәһбус буниң қурбаниға айлинидикән. Униң дейишичә, у ички әза оғрилиқниң қурбани болған мәһбусларниң тоғра вә ениқ болған санлиқ мәлуматиға еришиш үчүн, нурғунлиған тосалғуларға дуч кәлгән. У бу җәрянда лагер шаһитлири тәминлигән гуваһлиқларниң хитайниң уйғур диярида давамлаштуруватқан еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичиликиниң һәқиқитини байқашта муһим рол ойниғанлиқини тәкитлиди.

Төвәндә мухбиримиз шәһризадниң етан гутмән билән бу һәқтә өткүзгән мәхсус сөһбити диққитиңларда болиду.

 Мәзкур сөһбәтниң тәпсилатини юқириқи аваз улинишидин аңлиғайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.