Xitay hökümiti roshen abbasning irélandiyediki pa'aliyetlirini cheklesh meqsitige yételmigen

Myunxéndin ixtiyariy muxbirimiz ekrem teyyarlidi
2023.12.09
kishilik-hoquq-xitapnamisi-elan-qilinghanliqining-75-yilliqini-xatirilesh-murasimida-1024 Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas kishilik hoquq xitabnamisi élan qilin'ghanliqining 75 yilliqini xatirilesh murasimida sözlewatidu. 2023-Yili 6-dékabir, dublin
RFA/Ekrem

Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas xanimning 4-dékabir bashlan'ghan irélandiyediki bir heptilik pa'aliyiti 8-dékabir axirlashqan. U 5-dékabir irélandiye tashqi ishlar ministirliqi xadimliri bilen uchrishish , irélandiye metbu'atlirining ziyaretlirini qobul qilish, dublin uniwérsitétida nutuq sözlesh qatarliq pa'aliyetlerde bolghanidi. 6-Dékabir u irélandiyediki “Aldinqi sep qoghdighuchiliri ” namliq kishilik hoquq teshkilati, “Irélandiye kishilik hoquq we barawerlik komitéti”, “Irélandiye soda we kishilik hoquq birleshmisi”, “Dublin sheherler ara dinlar munbiri” qatarliq hökümet organlirida nutuqlar sözlep, Uyghur irqiy qirghinchiliqi toghrisida etrapliq melumatlar bergen.

Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas irélandiyediki “Aldinqi sep qoghdighuchiliri” namliq kishilik hoquq teshkilatida chüshken xatire süret. 2023-Yili 6-dékabir, dublin
Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas irélandiyediki “Aldinqi sep qoghdighuchiliri” namliq kishilik hoquq teshkilatida chüshken xatire süret. 2023-Yili 6-dékabir, dublin
RFA/Ekrem

 Roshen abbas xanimning 7-dékabirdiki muhim pa'aliyetliridin biri, kishilik hoquq xitabnamisi élan qilin'ghanliqining 75 yilliqini xatirilesh munasiwiti bilen 7 döletning dublindiki elchixaniliri birliship ötküzgen chong pa'aliyet bolghan. Bu pa'aliyetke ispaniye, biraziliye, kéniye, yaponiye, litwa, ukra'ina we amérikaning dublindiki elchixaniliri ortaq sahibxaniliq qilghan. Pa'aliyetke köpligen döletlerning elchiliri, yawropa ittipaqining bezi rehberliri we parlamént ezalirimu qatnashqan.

 Mezkur pa'aliyette sözge teklip qilin'ghan roshen abbas xanim mundaq dégen: “Xitay kommunistik partiyesi nechche on yillardin buyan Uyghurlar üstidiki zulumlirini dawamlashturup keldi. 2016-Yiligha kelgende bu zulum tereqqiy qilip, irqimiz, kimlikimiz, medeniyitimizdiki perqler we tebi'iy bayliqlirimiz seweblik bizni yoqitish nishanigha aldi. Ularning jinayetliri heqiqeten köp, sanap tügetkili bolmaydu. Birqanchisini misalgha alsaq, keng kölemde qanunsiz tutqun qilish, jaza lagérlirigha qamap ménge yuyush, qiyin-qistaqqa élish, basqunchiliq qilish, éghir türme jazalirigha duchar qilish, omumyüzlük nazaret qilish, balilarni ata-aniliridin ayrip tashlash, tutqunlarning ichki ezalirini söküp élip sétish, jeset köydürüsh qatarliqlar bügünmu dawamlashmaqta. Uyghur ayallirining wujudi irqiy qirghinchiliqning jeng meydanigha aylandi. Ular mejburiy tughmasliqqa, mejburiy bala chüshürüshke, xitay erliri bilen toy qilishqa zorlandi. Bir qisim Uyghurlar olturaqlashqan rayonlarda tughut nisbiti 0 pirsentke chüshüp qaldi”.

 Roshen abbas xanim bu nutuqida, xitay hakimiyitining ghayet zor miqdarda meblegh ajritip gherb dunyasigha qarita yolgha qoyuwatqan saxta teshwiqat urushi heqqide toxtalghandin sirt, özining irélandiyege kelgendin buyanqi bezi tesiratlirinimu bayan qilip ötken. U özining irélandiye axbarat wasitilirining ziyaritini qobul qilishigha xitay elchixanisining tosqunluq qilishqa urun'ghanliqini we xitay elchixanisining Uyghurlarning nöwettiki weziyiti heqqide saxta uchurlarni tarqitip, uning sözlirini yalghan'gha chiqirishqa tirishqanliqini kéchikip bilgenlikini tilgha alghan.

Ongdin solgha Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas bilen türkiye bash elchisi hakan oljay, 2023-yili 6-dékabir, dublin
Ongdin solgha Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas bilen türkiye bash elchisi hakan oljay, 2023-yili 6-dékabir, dublin
RFA/Ekrem

 Derweqe, roshen xanimning dublindiki pa'aliyetliri unche tinch ötmigen. Xitay elchixanisi deslepte axbarat sahesini roshen abbasni ziyaret qilishtin tosup qélishqa urunup, ulargha Uyghurlargha da'ir saxta ré'alliqlarni bayan qilip xet yazghan bolsa, arqidinla dublin uniwérsitétida ötküzülidighan “Xitayning Uyghurlarni basturushi we 10 yilliq qattiq zerbe bérish herikitige qarita dunyaning inkasi” namliq yighinni emeldin qaldurushqa tirishqan, emma meqsitige yitelmigen. “Irélandiye waqti géziti” 6-dékabir élan qilghan “Uyghur pa'aliyetchisi dublin uniwérsitétidiki kungzi institutini taqashni telep qildi” namliq xewerge asaslan'ghanda, roshen xanimning bu yerdiki pa'aliyetliri ongushluq dawamlashqan we irélandiyelikler arisida belgilik tesir qozghighan.

 Bügün bu heqte irélandiye paytexti dublindin ziyaritimizni qobul qilghan roshen abbas xanim, xitay hökümitining bu oyunliridin kéchikip xewer tapqanliqini, xitayning dublin uniwérsitétigha qattiq bésim ishlitip, bu pa'aliyetni emeldin qaldurushni telep qilghanliqini eskertti.

Ongdin solgha Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas bilen litwaning irélandiyediki bash elchisi mariyus gudinas (marijus gudynas), 2023-yili 6-dékabir, dublin
Ongdin solgha Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas bilen litwaning irélandiyediki bash elchisi mariyus gudinas (marijus gudynas), 2023-yili 6-dékabir, dublin
RFA/Ekrem

 7 Döletning dublindiki elchixaniliri birliship ötküzgen kishilik hoquq xitabnamisi élan qilin'ghanliqining 75 yilliqini xatirilesh murasimigha qatnashqan litwaning irélandiyediki bash elchisi mariyus gudinas ependi bu heqte ziyaritimizni qobul qilghanda, xitay, rusiye, iran qatarliq mustebit döletlerning tehditlirige qarshi kishilik hoquq, démokratiye we erkinlikni qoghdash üchün mezmut turush lazimliqini tilgha élip mundaq dédi: “Biz bügün kishilik hoquq xitabnamisi élan qilin'ghanliqining 75 yilliqini xatirilesh murasimigha qatnishiwatimiz. Erkinlik, sözleshke erziydighan téma. Emma biz démokratiye dewride yashawatqan bu künlerde, dunyaning nurghunlighan jayliridiki diktator hakimiyetlerning kishilik hoquq depsendichilikliri bilen shughulliniwatqanliqigha da'ir xewerlerni, doklatlarni körüwatimiz. Biz éziliwatqan Uyghurlarni öz ichige alghan xitayda bolsun yaki dunyaning bashqa jaylirida bolsun, kishilik heq-hoquqliri depsende qiliniwatqan insanlarning erkinlikini qoghdash üchün qet'iy küresh qilishni dawamlashturushimiz lazim. Bügünki bu murasimning ehmiyiti del mushuningda”.

Ongdin solgha misirning bash elchisi mohamet sarwat selim bilen Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas. 2023-Yili 6-dékabir, dublin
Ongdin solgha misirning bash elchisi mohamet sarwat selim bilen Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas. 2023-Yili 6-dékabir, dublin
RFA/Ekrem

 Roshen abbas xanimning bergen melumatlirigha asaslan'ghanda, dunyaning herqaysi jayliridiki kishilik hoquq üchün aldinqi septe küresh qilip, hayati tehditlerge yoluquwatqan pa'aliyetchilerni qoghdashni ghaye qilghan “Aldinqi sep qoghdighuchiliri ” namliq kishilik hoquq teshkilati, adem etkeschilikige qarshi küresh qiliwatqan “Irélandiye kishilik hoquq we barawerlik komitéti”, iqtisadiy menpe'et üchün kishilik hoquqni depsende qilishqa qarshi turidighan “Irélandiye soda we kishilik hoquq birleshmisi” hemde xiristiyanlar we musulmanlarning étiqad erkinlikini qoghdashni ghaye qilghan “Dublin sheherler ara dinlar munbiri” qatarliq hökümet organliri roshen abbas xanimning aldimizdiki aylarda dublin'gha qaytidin bir kélishni, Uyghurlar uchrawatqan irqiy qirghinchiliqni téximu köp irélandiyeliklerge bildürüsh üchün, özlirining yenimu keng pa'aliyet sorunlirini hazirlap bérishni xalaydighanliqlirini bildürüshken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.