Һәқиқәткә қарши шиддәт билән күчийиватқан хитай сәпсәтиси

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2021-04-20
Share
Мәҗбурий әмгәкниң һәқиқити: лагерлардики завутлар Ишчилар үрүмчидики давалаш үскүнилири завутида қоғдаш кийими тикиватқан көрүнүш. 2020-Йили 27-январ, үрүмчи.
REUTERS

Хитай уйғурлар үстидин йүргүзүватқан җинайәтлирини йошуруш, инкар қилиш үчүн сахта тәшвиқатлирини пүтүн күчи билән қанат яйдурмақта.

Авистралийә радиоси ABC радийо ториниң 19-април елан қилған "хитайниң сиясий тәшвиқатидики шинҗаң вә ғәрб таратқулири билән тиркишиш вәзийитиниң шәкиллиниши" намлиқ хәвиридә көрситилишичә, нөвәттә хитай һакимийити ахбарат саһәсидики пүтүн күчини ишқа селип, уйғурлар үстидин йүргүзүватқан җинайәтлирини йошуруш, ғәрбниң тәшвиқати вә җазалирини инкар қилишниң юқири долқунини қозғиған. Бу долқун һазирға қәдәр ашкариланған уйғурларға мунасивәтлик пүткүл пакитларни йоққа чиқиришни нишан қилған.

Хәвәрдә баян қилинишичә, хитайниң "йәр шари вақти гезити" мушу бир ай ичидә уйғур вәзийитини ақлап, ғәрбни әйибләп қанчә он парчә доклат елан қилған. Хитайниң йәрбшари телевизийә қанилиға тәвә болған чәт әлдики CGTN телевизийәси өзиниң торида 4-айниң 1-күнидин бүгүнгә қәдәр уйғурларға алақидар 100 парчидин артуқ филим елан қилған. Хитайниң мәмликәт ичидики ахбарат вастилирини болса "уйғурларниң гүзәл турмуши" вә "бәхтлик шинҗаң" ға аит тәшвиқатлар "кәлкүн кәби басқан".

Хитайниң бу тәшвиқатлирида оттуриға қоюлуватқан мәзмунлар: "шинҗаңниң вәзийити тарихтики һәрқандақ вақитқа қариғанда интайин яхши", "уйғурлар уссул ойнап, нахша ейтип хатирҗәм, тенич, баяшат яшимақта", "ғәрб таратқулиридики уйғурларға аит хәвәрләрниң һәммиси ялған", "җаза лагелири, мәҗбурий әмгәк, мәҗбурий туғут чәкләш мәвҗут әмәс", "ирқий қирғинчилиқ әсла йоқ" дегәнләрдин ибарәт болған.

Хәвәрдә CGTN ниң юқириқи нуқтиларни испатлаш үчүн үрүмчидики хитайларни зиярәт қилип, уларниң тили арқилиқ "шинҗаң вәзийитиниң наһайити яхши" икәнликини сөзләткәнлики әскәртилгән. Шуниң билән биргә ABC радийоси авистралийәдики бәзи уйғурларни зиярәт қилип, уларниң "әгәр шинҗаңниң вәзийити шундақ яхши болса, биз немишқа юртимизға баралмаймиз? немишқа лагерларға соланған қериндашлиримиз билән та һазирға қәдәр алақә қилалмаймиз?" дегән соаллириниң һелиғичә җавабсиз қеливатқанлиқини илгири сүргән.

Хитайниң бу тәшвиқатлириниң наһайити ясалма һәм күлкилик шәкилләрдә күчийип бериватқанлиқини тилға алған норвегийәдики уйғур зиялийси бәхтияр өмәр әпәнди бу һәқтә тохталғанда, дуня җамаитиниң аллиқачан уйғурларни хитай тәсвирлигәндәк чүшәнмәйдиған бир вәзийәткә кәлгәнликини тәкитлиди.

Хәвәрдә изаһлинишичә, хитай 4-ай киргәндин буян мәмликәт ичидики ахбарат вастилирида һәм дөләтлик ахбарат вастилириниң чәт әлгә қаритилған ингилизчә сәһипилиридә уйғурлар вә шинҗаңға аит тәшвиқатларни һәр күни шиддәт билән күчәйтишкә башлиған. Хәвәрдә буниңға сәвәб болған бирқанчә амил тилға елинған. Буларниң бири, америка, явропа иттипақи, голландийә, канада вә әнгилийәниң хитайға қарита җаза йүргүзгәнлики, йүргүзидиғанлиқи һәм техиму көп ғәрб дөләтлириниң җаза йүргүзүшкә һазирлиниватқанлиқи, иккинчиси, ғәрб мәтбуатлирини хитайниң уйғурлар үстидин йүргүзиватқан җинайәтлиригә мунасивәтлик мәлуматларниң кәң көләмдә қаплиғанлиқи, ғәрб хәлқи алдида хитай образиниң сунғанлиқи болған. Мана бу амиллар хитай һакимийитигә нисбәтән хәлқарадила әмәс, хитай ичидиму еғир бесим шәкилләндүргән. Буниңға җавабән хитай һакимийити тәшвиқат саһәсидики мәвҗут күчиниң һәммисини ишқа селишқа башлиған.

Ундақта, хитайниң мәвҗут тәшвиқат күчиниң көлими зади қанчилик?

Бу соалниң җавабини "өзгичә армийә: хитайниң интернет торини сеһрий қуввәтлик һәрбийләштүриши" намлиқ доклат тәминләйду. Доклатни америкадики җеймис товн фонди җәмийити 12-април елан қилған. Доклатта тор дунясини хитай һакимийитиниң "дөләт образини қоғдашниң аммиви соруни", "идеологийәлик урушниң асаслиқ җәң мәйдани", "нәзәрийә уруши сәһниси" дәп қарайдиғанлиқи, буниң үчүн дөләт вә компартийәниң мәнпәәтигә уйғун һалда тор дунясида қарши күчләр билән муназирилишидиған, пикир язидиған, язмиларни тиз сүрәттә көчүрүп тарқитидиған, "яхши" бәлгисини қойидиған ғайәт зор бир қошунға иһтияҗи барлиқи һәмдә хитайниң 2010-йилидин тартипла мушундақ бир қошунни қурушқа башлиғанлиқи муқәддимә қилинған.

Доклаттин мәлум болушичә, хитайниң нөвәттә маашлиқ 2 милйон кишилик тор җәңчиси бар икән. Буниңдин башқа 20 милйон кишилик пидаийлардин тәркиб тапқан ғайәт зор бир тор қошуни қурулған. Бу қошунниң асаслиқ әзалири алий мәктәп оқуғучилири вә хитай коммунистик яшлар иттипақиниң әзалири икән. Буларниң чирайлиқ нами "мәдәнийәтлик тор пидаийлири" икән. Улар хитайниң һәрқайси өлкилиригә тарқалған.

Хитай нөвәттә 80 милйондин артуқ коммунистик партийә әзалири, 20 милйондин артуқ тор пидаийлири, 10 миңлиған ахбарат вастилириниң күчигә тайинип, җаза лагерлириға аит учурларни, ирқий қирғинчилиқни, мәҗбурий әмгәкни, җинсий таҗавузни, қисқиси уйғурлар учраватқан һәрқандақ бесимни, зулумни түптин инкар қилиш, уйғурларни қоллаватқан пүтүн ғәрб әллирини ялғанчиға чиқириш көришигә атланған.

Голландийәдики уйғур зиялийси асийә уйғур ханимму бу һәқтә қарашлирини изһар қилип өтти.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт