Қәшқәрдә «кәспий тәрбийиләш» тин чиққан тәҗрибилик шопур әркин һашим һаммаллиқ қилмақта

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2020-08-25
Share
sim-tosaq-lager.jpg Мәлум базарниң кириш-чиқиш еғизидин өтишиватқан уйғурлар вә сақчи қалпиқи. 2019-Йили 31-май, хотән.
AFP

Хитай ахбарат органлири аталмиш кәспий тәрбийиләш мәркәзлиридә тәлим алғанларниң, йеңи кәсипләрни өгәнгәнлики вә әмгәк маһаритиниң өскәнлики, шундақла яхши иш имканлириға еришип иқтисадий кириминиң йүксәлгәнликини хәвәр қилған иди. Қәшқәргә қарита елип барған ениқлашлиримиз давамида қәшқәр пахтәклидә илгири мустәқил йүк тошуш мулазимити билән шуғуллинип яхши турмуш кәчүрүп кетиватқан тәҗрибилик шопур әркин һашимниң лагерға кирип-чиққандин кейин нөвәттә қәшқәрдики бир хитай йүк тошуш ширкитидә һаммаллиқ қиливатқанлиқи ашкариланди.

Қәшқәр вәзийитидин хәвәрдар кишиләрдин бири, қәшқәр пахтәклидә олтурушлуқ тәҗрибилик шопур әркин һашимниң 2017 ‏-йилниң бешида лагерға елип кетилип 2019 ‏-йили қоюп берилгәнлики, илгири йүк тошуш машинисида шәһәрләр ара қатнап, йәни өз алдиға йүк тошуш мулазимити билән шуғуллинип яхши пул тепиватқан әркин һашимниң лагердин чиққанда, пүтүн мал-мүлкидин айрилип болған болғачқа, қәшқәр шәһиридики бир йүк тошуш ширкитидә һаммаллиқ қиливатқанлиқини мәлум қилди. Дейилишичә әркин һашим лагерға әкетилгәндин кейин униң аяли, аниси вә икки балиси болуп аилидики 4 җан беқишсиз қалған. Дәсләпки йили бу аилә әркин һашимниң сақлап қойған пуллирини билән күн өткүзгән болса, иккинчи йилиға кәлгәндә, аилиниң бирдинбир кирим мәнбәси болған йүк тошуш машинисини сетишқа мәҗбур болған. Шуңа әркин һашим лагердин чиққандин кейин иқтисадий һаятта ишни нөлдин башлашқа тоғра кәлгән. Бу һәқтә елип барған ениқлашлиримиз давамида, пахтәклидики бир сақчи хадими, әркин һашимниң әслидә бир шопур икәнлики, лагерға әкетилиштин аввал ишлириниң яхши йүрүшүп кетиватқан һаләттә икәнликини ашкарилиди. У йәнә әркин һашимниң икки йил лагерда йетип чиққанлиқини тилға алди.

Телефонимизни қобул қилған пахтәклидики бир кәнт кадири әркин һашимниң нөвәттә, қәшқәр шәһәр ичидики бир йүк тошуш ширкитидә һаммаллиқ қиливатқанлиқини дәлиллиди.

Бу кадирниң баянлиридин мәлум болушичә, илгири һәптә арилап ишләйдиған, шәнбә-йәкшәнбиләрни аилә әзалири билән бирликтә дәм елишта өткүзидиған әркин һашим нөвәттә һәптисигә 7 күн ишлимәктә; илгири ейиға аз дегәндә 5 миң йүән кирим қилидиған әркин һашим нөвәттә күнигә 10 саәттин ишләп ейиға 1300 йүән кирим қилмақта.

Илгирики ениқлашлиримиз давамида, лагерлар қурулғандин буян қәшқәр вә хотәнләрдә уйғурларниң қолидики бир қисим тиҗарәтләрниң хитай көчмәнлиригә оңчә қалғанлиқи мәлум болған. Вәзийәттин хәвәрдар кишиниң инкасида әркин һашимниң йүк тошуш мулазимити билән шуғуллиниватқан мәзгилидә бирқанчә хитай көчмәнни иш билән тәминлигәнлики, йәни һаммал қилип ишләткәнлики, әмдиликтә болса, өзи илгири ишләткән хитай көчмәнлириниң қолида ишләватқанлиқи йезилғаниди. Мәзкур кәнт кадириму әркин һашимниң нөвәттә бурун өзи ишләткән хитай көчмәнләрниң қолида ишләватқанлиқини дәлиллиди.

Мәлум болушичә, илгири мәртлики вә бәзидә бәтхәҗлики билән тонулған әркин һашим нөвәттә иш мәзгилидә хитай көчмәнлири тәминлигән икки қута тәйяр чөп билән ғизаланмақта. Радийомизға кәлгән инкаста әркин һашимниң ишчан вә мәсулийәтчан бир киши икәнлики әскәртилгән. Пахтәкли сақчи хадими, әркин һашимниң қоюп берилиш сәвәби һәққидики соалимизға җавабән, униң юқириқи тәрәплирини инкар қилмаслиқ билән бирликтә, униң оюнчи тәрипиму барлиқи, сиясий вә диний паалийәтләрдин узақ бири икәнликини баян қилиш арқилиқ, әркин һашимниң илгири һарақ-тамака билән һәпиләшкән бири болғанлиқи үчүнла қоюп берилгәнликини ишарәтлиди.

Хитай даирилири ашпәз-навайлиқ, кийим тиккүчилик қатарлиқ әнәниви һүнәрләрни вә тордин мал сетивелиш қатарлиқ аддий мәшғулатларни өгитишни кәсип өгитиш дәп тәшвиқ қилғаниди. Әмәлийәттә буни өгиниватқанлар арисида шиәндики бир университетта қурулуш инженерилиқини оқуған рәҗәпнияз; шаңхәй санаәт университетида оқуған инженер мәмәтимин вә қәшқәр мәдәний ядикарлиқлар идарисиниң тонуштурғучиси, тәтқиқатчи әкбәр әбәйдулла қатарлиқ алий мәлуматлиқ вә юқири техникилиқ кәсип әһлилириниңму барлиқи ашкариланғаниди.

Юқирида тәҗрибилик шопур әркин һашимниң лагерда аталмиш «кәсип өгинип» чиққандин кейин һаммаллиқ қиливатқанлиқи һәққидә мәлумат бәрдуқ.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.